एनपीएलमा विश्व क्रिकेटका ४८ स्टारको जमघट
काठमाडौं । नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) को तेस्रो संस्करणमा यसपटक विश्व क्रिकेटका चर्चित खेलाडीहरूको उपस्थितिले प्रतियोगितालाई थप आकर्षक बनाउने भएको छ । यो समाचार पार्दासम्म यस पटककको एनपीएलमा ४८ जना विदेशी खेलाडी अनुबन्ध भएका छन् । अस्ट्रेलियाका विश्वकप विजेता ओपनर डेभिड वार्नरदेखि वेस्ट इन्डिजका विस्फोटक अलराउन्डर आन्द्रे रसेल, दक्षिण अफ्रिकाका अनुभवी ब्याटर डेभिड मिलर र बंगलादेशका चर्चित अलराउन्डर शकिब अल हसनसम्मका खेलाडीले नेपाली मैदानमा आफ्नो क्षमता देखाउँदैछन् । कात्तिक ९ गतेदेखि कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानमा हुने प्रतियोगितामा आठ टोली प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् । यसपटक अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) बाट आधिकारिक मान्यता प्राप्त हुनु र निर्णय पुनरावलोकन प्रणाली (डीआरएस) प्रयोग गरिनुले पनि प्रतियोगिताको महत्व बढाएको छ । विदेशी खेलाडीको अनुभवले नेपाली खेलाडीलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको प्रतिस्पर्धा नजिकबाट बुझ्ने अवसरसमेत दिने अपेक्षा गरिएको छ । विदेशी खेलाडीको नाम र अनुभव हेर्दा कुनै टोली ब्याटिङमा, कुनै अलराउन्ड क्षमतामा र कुनै बलिङमा बलियो देखिन्छ । यद्यपि चर्चित खेलाडी टोलीमा हुनु मात्रै उपाधिको ग्यारेन्टी होइन । उनीहरूको उपलब्धता, नेपाली खेलाडीसँगको तालमेल, कीर्तिपुरको पिच र खेलको दबाब सम्हाल्ने क्षमताले नतिजा निर्धारण गर्नेछ । काठमाडौं गोर्खाजको वार्नरमाथि विश्वास डेभिड वार्नर काठमाडौं गोर्खाजका सबैभन्दा चर्चित विदेशी खेलाडी हुन् । उनी अस्ट्रेलियाले सन् २०१५ र २०२३ मा एकदिवसीय विश्वकप तथा सन् २०२१ मा टी–२० विश्वकप जित्दा टोलीका महत्वपूर्ण सदस्य थिए । सन् २०२१ को टी–२० विश्वकपमा उनी प्रतियोगिताकै उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएका थिए । पावरप्लेमा आक्रामक सुरुआत, तीव्र गतिमा रन बनाउने क्षमता र ठूला प्रतियोगिताको अनुभव उनीसँग छ । वार्नरले राम्रो सुरुआत दिलाएमा गोर्खाजको मध्यक्रममाथिको दबाब घट्न सक्छ । काठमाडौंको गोर्खाजले चार जना विदेशी खेलाडी भित्र्याएको छ । कर्णाली याक्स : मिलरको विस्फोटक ब्याटिङ र फरहानको रन बनाउने क्षमता डेभिड मिलर यस पटकको एनपीएलमा कर्णाली याक्सबाट खेल्दैछन् । मिलर टी-२० क्रिकेटका अनुभवी मध्यक्रमका ब्याटर हुन् । उनले ५८४ टी-२० खेलमा १२ हजारभन्दा बढी रन बनाएका छन् । दक्षिण अफ्रिकाका लागि उनले १८० एकदिवसीय र १४० टी-२० अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेलेका छन् । दबाबमा रन बनाउने, स्पिन र तीव्र गतिका बलरविरुद्ध आक्रामक खेल्ने तथा अन्तिम ओभरमा खेलको दिशा बदल्ने क्षमता उनीसँग छ । कर्णालीले पाकिस्तानका साहिबजादा फरहान र हुसेन तलतलाई पनि अनुबन्ध गरेको छ । फरहानले १८६ टी–२० खेलमा ५ हजार ७७५ रन बनाएको विवरण छ। उनको स्ट्राइक रेट १४० भन्दा माथि छ । उनी रन बनाउने क्षमताका कारण टोलीका महत्वपूर्ण ब्याटर हुन सक्छन् । हुसेन तलत पाकिस्तानका अलराउन्डर हुन् । उनले ब्याटिङ र बलिङ दुवैतर्फ योगदान दिन सक्छन् । मिलरको अनुभव, फरहानको रन बनाउने क्षमता र तलतको अलराउन्ड भूमिकाले कर्णालीको ब्याटिङलाई बलियो बनाउने सम्भावना छ । कर्णालीले ६ जना विदेशी खेलाडी अनुबन्ध गरेको छ । विराटनगर किंग्स : रसेलको शक्ति र असलंकाको ब्याटिङ वेस्ट इन्डिजका आन्द्रे रसेल विराटनगरबाट खेल्दैछन् । रसेल विश्व क्रिकेटका चर्चित टी–२० अलराउन्डर हुन् । उनले वेस्ट इन्डिजलाई सन् २०१२ र २०१६ को टी–२० विश्वकप जिताउन योगदान दिएका थिए । उनले ६११ टी–२० खेलमा ९ हजार ९३३ रन बनाएका छन् र उनको स्ट्राइक रेट १६६ भन्दा माथि छ । छक्का प्रहार गर्ने क्षमता, तीव्र गतिका बलिङ, अन्तिम ओभरमा रन बनाउने र बलिङबाट विकेट लिने क्षमता उनीसँग छ । विराटनगरले श्रीलंकाका चरिथ असलंकालाई पनि टोलीमा भित्र्याएको छ । असलंका ब्याटिङमा भरपर्दा खेलाडी हुन् र आवश्यक पर्दा अलराउन्ड भूमिका पनि निभाउन सक्छन् । श्रीलंकाका पूर्व कप्तान एन्जेलो म्याथ्युजको अनुभव तथा अमेरिकी अलराउन्डर शुभम रञ्जने र श्रीलंकाली मूलका अमेरिकी ब्याटर शेहान जयसूर्याको उपस्थितिले टोलीमा विविधता थप्ने देखिन्छ । विराटनगरको मुख्य शक्ति ब्याटिङमा देखिन्छ। रसेलले मध्यक्रममा विस्फोटक रन बनाउन सके र असलंकाले इनिङ सम्हाले भने टोलीले ठूलो योगफल बनाउन सक्छ । तर, तीव्र गतिका बलर र स्पिनरविरुद्धको प्रदर्शनले यसको वास्तविक सन्तुलन निर्धारण गर्नेछ । विराटनगरले ८ जना विदेशी खेलाडी भित्र्याएको छ । शकिबको अलराउन्ड अनुभवमा पोखरा एभेन्जर्स बंगलादेशका शकिब अल हसन अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटका अनुभवी अलराउन्डर हुन् । उनले ४८३ टी-२० खेलमा ७ हजार ८८४ रन बनाउनुका साथै ५२१ विकेट लिएका छन् । ब्याटिङ र बलिङ दुवैमा योगदान दिन सक्ने भएकाले उनी टोलीका बहुउपयोगी खेलाडी हुन् । स्पिन बलिङ, मध्यक्रममा रन बनाउने क्षमता, खेलको गति नियन्त्रण र अनुभवका आधारमा रणनीति लागू गर्ने खुबी उनीमा छ । पोखराले बंगलादेशकै महेदी हसन र मोहम्मद सैफुद्दिन तथा श्रीलंकाका धनञ्जय लक्षान र चमिका करुणारत्नेलाई पनि अनुबन्ध गरेको छ । महेदी स्पिन बलिङका विकल्प हुन् भने सैफुद्दिन तीव्र गतिका बलिङ र ब्याटिङ दुवैमा योगदान दिन सक्ने खेलाडी हुन् । लक्षान र करुणारत्नेले अलराउन्ड क्षमता थप्छन् । यसले पोखरालाई ब्याटिङ र बलिङ दुवैमा खेलको परिस्थितिअनुसार टोली संयोजन बदल्ने अवसर दिन्छ । विदेशी खेलाडीले भरियो जनकपुर बोल्ट्स जनकपुर बोल्ट्सले ११ जना विदेशी खेलाडीलाई अनुबन्ध गरेको छ । जसमा सबैभन्दा प्रभावशाली खेलाडी हुन् इंग्ल्यान्डका मोइन अली । उनी इंग्ल्यान्डका अनुभवी अलराउन्डर हुन् । उनी सन् २०१९ को एकदिवसीय विश्वकप र सन् २०२२ को टी-२० विश्वकप जित्ने इंग्ल्यान्ड टोलीका सदस्य थिए । बायाँहाते ब्याटिङ, अफ स्पिन, मध्यक्रममा रन बनाउने क्षमता र खेलको अवस्थाअनुसार भूमिका बदल्न सक्ने अनुभव उनीसँग छ । जनकपुरले न्युजिल्यान्डका जिमी निशम, पाकिस्तानका इफ्तिखार अहमद, अमेरिकी अलराउन्डर हरमित सिंह र पाकिस्तानका तीव्र गतिका बलर हुनेन शाहलाई पनि अनुबन्ध गरेको छ । निशम जनकपुरका लागि अपरिचित खेलाडी होइनन् । पहिलो संस्करणमा उनले नौ खेलमा २४७ रन बनाएका थिए र उनको स्ट्राइक रेट प्रतियोगिताकै उच्चमध्ये एक, करिब १९६ रहेको थियो । यसले उनलाई तीव्र गतिमा रन बनाउने क्षमताका लागि परिचित गराउँछ । इफ्तिखारको मध्यक्रमको ब्याटिङ, हरमितको अलराउन्ड क्षमता र हुनेनको तीव्र गतिका बलिङले जनकपुरलाई फरक परिस्थितिमा विकल्प दिन सक्छ । पहिलो संस्करणको उपाधि जितेको टोली भएकाले जनकपुरको लक्ष्य यसपटक पनि आफ्नो प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता कायम राख्नु हुनेछ । रदरफोर्डको म्याच फिनिसिङ भरोसमा सुदूरपश्चिम रोयल्स रदरफोर्ड टी–२० क्रिकेटमा आक्रामक ब्याटिङका लागि परिचित छन् । उनले क्यारेबियन प्रिमियर लिग सन् २०२१ मा सेन्ट किट्स एन्ड नेभिस प्याट्रियट्स तथा पाकिस्तान सुपर लिगमा कराँची किंग्सको उपाधि जित्ने टोलीबाट खेलेका थिए । उनले २८३ टी–२० खेलमा ५ हजार ९० रन बनाएका छन् । मध्यक्रममा आक्रामक ब्याटिङ, छक्का प्रहार गर्ने क्षमता र कठिन अवस्थामा खेललाई अन्तिमसम्म पु¥याउने खुबी उनीसँग छ । सुदूरपश्चिमले न्युजिल्यान्डका स्कट कुगेलेन, इंग्ल्यान्डका सैफ जैब र स्कटल्यान्डका ब्रान्डन म्याकमुलनलाई पनि अनुबन्ध गरेको छ । कुगेलेन तीव्र गतिका बलर हुन् । जैब र म्याकमुलन अलराउन्डरका रूपमा ब्याटिङ तथा बलिङ दुवैमा योगदान दिन सक्छन् । पहिलो दुई संस्करणमा उपविजेता बनेको सुदूरपश्चिमका लागि यो संयोजन उपाधिको दाबेदारी बलियो बनाउने आधार हुन सक्छ । तर, लगातार तेस्रो पटक फाइनल पुग्न टोलीले नेपाली खेलाडीसँग विदेशी खेलाडीको तालमेल राम्रो बनाउनुपर्नेछ । लुम्बिनी लायन्स : उपाधि जोगाउने लक्ष्य, विविध बलिङ विकल्प लुम्बिनी लायन्सको सबैभन्दा भरपर्दो र प्रभावशाली विदेशी खेलाडी हुन् नामिबियाका रुबेन ट्रम्पलम्यान । ट्रम्पलम्यान बायाँहाते तीव्र गतिका बलर हुन् । उनी अघिल्लो संस्करणमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका खेलाडीमध्ये एक थिए र लुम्बिनीले उनलाई टोलीमा निरन्तरता दिएको छ । नयाँ बलबाट दबाब सिर्जना गर्ने, बायाँहाते कोणबाट बलिङ गर्ने र विपक्षी ब्याटरलाई नियन्त्रणमा राख्ने क्षमता उनीसँग छ । डिफेन्डिङ च्याम्पियन लुम्बिनीले श्रीलंकाका निरोशन डिकवेला, अस्ट्रेलियाका डार्सी सर्ट र नामिबियाका ट्रम्पलम्यानलाई निरन्तरता दिएको छ । टोलीमा बंगलादेशका अलराउन्डर शमिम हुसेन र अमेरिकी अलराउन्डर शेड्ली भान शाल्कविक पनि थपिएका छन् । डिकवेला विकेटकिप-ब्याटर हुन् भने सर्ट आक्रामक ब्याटिङ र अलराउन्ड क्षमताका लागि परिचित छन् । शमिम र शेड्लीको उपस्थितिले लुम्बिनीलाई थप अलराउन्ड विकल्प दिन्छ । अघिल्लो संस्करणको उपाधि जितिसकेको टोली भएकाले लुम्बिनीको मुख्य चुनौती आफ्नो सफल संयोजन कायम राख्दै प्रतिस्पर्धी टोलीको नयाँ रणनीतिसँग जुध्नु हुनेछ । चितवन राइनोजमा देखिनेछ सिकन्दर रजाको बहुआयामिक क्षमता जिम्बाब्वेका सिकन्दर रजा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटका स्थापित अलराउन्डर हुन् । उनी जिम्बाब्वेका लागि ब्याटिङ र बलिङ दुवैमा योगदान दिन्छन् र विश्वभरका विभिन्न टी-२० फ्रेन्चाइज प्रतियोगितामा खेलेका छन् । मध्यक्रमको ब्याटिङ, स्पिन बलिङ, खेलको परिस्थिति बुझेर प्रदर्शन गर्ने क्षमता र अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव उनीसँग छ । चितवनले इंग्ल्यान्डका अनुभवी अलराउन्डर रवि बोपारा र क्यानडाका बायाँहाते तीव्र गतिका बलर कलीम सानालाई पनि टोलीमा राखेको छ । बोपराको अनुभवले मध्यक्रम र अलराउन्ड भूमिकामा विकल्प दिन सक्छ भने सानाले तीव्र गतिका बलिङमा योगदान दिन सक्छन् । रजाको ब्याटिङ र बलिङ दुवैमा योगदान दिन सक्ने क्षमताले चितवनलाई खेलको परिस्थितिअनुसार रणनीति परिवर्तन गर्न मद्दत गर्नेछ । यसपटकको एनपीएलमा विदेशी खेलाडीको प्रभाव केवल उनीहरूले बनाउने रन वा लिने विकेटमा सीमित रहने छैन । विश्वस्तरीय खेलाडीको तयारी, दबाबमा निर्णय गर्ने शैली, बलिङमा विविधता र खेल रणनीतिबारे नेपाली खेलाडीले प्रत्यक्ष अनुभव लिन पाउनेछन् । यस संस्करणमा आईसीसीको आधिकारिक टी-२० मान्यता प्राप्त भएकाले खेलाडीको प्रदर्शन आधिकारिक टी–२० करिअर तथ्याङ्कमा पनि गणना हुनेछ । टोलीहरूले बढीमा आठ विदेशी खेलाडी दर्ता गर्न पाउने भए पनि एकै खेलमा प्लेइङ–११ मा बढीमा चार विदेशी खेलाडी मात्र राख्न सक्छन् । त्यसैले कुन विदेशी खेलाडीलाई कुन खेलमा उतार्ने भन्ने निर्णय पनि टोलीका लागि महत्वपूर्ण हुनेछ । कुन टिममा कुन खेलाडी ? काठमाडौं गोर्खाज १. डेभिड वार्नर–अस्ट्रेलिया २. केएस भरत–भारत ३. सहान आराच्चिगे–श्रीलंका ४. साम हेजलेट–अस्ट्रेलिया कर्णाली याक्स १. डेभिड मिलर–दक्षिण अफ्रिका २. साहिबजादा फरहान–पाकिस्तान ३. हुसेन तलत–पाकिस्तान ४. मार्क वाट–स्कटल्यान्ड ५. अरिफुल इस्लाम–बंगलादेश ६. अकबर अली–बंगलादेश विराटनगर किंग्स १. आन्द्रे रसेल–वेस्ट इन्डिज २. चरिथ असलांका–श्रीलंका ३. मार्टिन गप्टिल–न्युजिल्यान्ड ४. आकिब इलियास–ओमान ५. क्रिस सोल–कटल्यान्ड ६. निकोलस किर्टन–क्यानडा ७. इस्मत आलम–अफगानिस्तान ८. शुभम रञ्जने –अमेरिका पोखरा एभेन्जर्स १. शकिब अल हसन–बंगलादेश २. महेदी हसन–बंगलादेश ३. मोहम्मद सैफुद्दिन–बंगलादेश ४. धनञ्जय लक्षान–श्रीलंका ५. चमिका करुणारत्ने –श्रीलंका जनकपुर बोल्ट्स १. मोइन अली–इंग्ल्यान्ड २. जिमी निशम–न्युजिल्यान्ड ३. इफ्तिखार अहमद–पाकिस्तान ४. हरमित सिंह–अमेरिका ५. हुनेन शाह–पाकिस्तान ६. इमरान ताहिर–दक्षिण अफ्रिका ७. वेन पार्नेल–दक्षिण अफ्रिका ८. सोहैब मकसुद–पाकिस्तान ९. निकोल लोफ्टी–इटन–नामिबिया १०. हर्ष ठाकर–क्यानडा ११. माज सदाकत–पाकिस्तान सुदूरपश्चिम रोयल्स १. शेरफेन रदरफोर्ड–वेस्ट इन्डिज २. सैफ जैब –इंग्ल्यान्ड ३. स्कट कुगेलेन–न्युजिल्यान्ड ४. ब्रान्डन म्याकमुलन–स्कटल्यान्ड लुम्बिनी लायन्स १. निरोशन डिकवेला–श्रीलंका २. डार्सी सर्ट–अस्ट्रेलिया ३. रुबेन ट्रम्पलम्यान–नामिबिया ४. शमिम हुसेन–बंगलादेश ५. शेड्ली भान शाल्कविक–मेरिका चितवन राइनोज १. सिकन्दर रजा– जिम्बाब्वे २. रवि बोपारा– इंग्ल्यान्ड ३. कलीम साना–क्यानडा ४. चमिका करुणारत्ने –श्रीलंका ५. उसामा मिर–पाकिस्तान
हिमालय नेपाल कृषि कम्पनीको प्रथम वार्षिक साधारण सभा सम्पन्न
काठमाडाै । हिमालय नेपाल कृषि कम्पनी लिमिटेडको पहिलो वार्षिक साधारण सभा सफलता पूर्वक सम्पन्न भएको छ । सभाले कम्पनीको वार्षिक प्रतिवेदनमा छलफल गरि आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को वार्षिक प्रतिवेदनमाथि छलफल गरी पारित समेत गरेको छ । यस्तै वार्षिक वित्तीय विवरण पारित, लेखापरिक्षकको प्रतिवेदनसहित आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को वासालत, नाफारनोक्सान हिवास, नगद प्रवाह विवरण तथा सम्बन्धित अनुसूची सहितका वार्षिक वित्तीय विवरणमाथि छलफल गरी पारित समेत गरेको छ । साथै सभाले लेखापरीक्षक नियुक्ति तथा पारिश्रमिक निर्धारण सम्बन्धमा कम्पनी ऐन,२०६३ को दफा १११ बमोजिम आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ का लागि लेखापरिक्षक नियुक्त गर्ने तथा निजको पारिश्रमिक निर्धारणसमेत गरेको छ । कम्पनीको काठमाडौंमा आयोजित प्रथम वार्षिक साधारण सभालाई सम्बोधन गर्दै प्रबन्ध सञ्चालक डोलिंद्र प्रसाद शर्माले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को समीक्षा तथा २०८३र८४ को प्रस्तावित नीति तथा कार्यक्रममा कम्पनीको उत्पादनदेखि विश्वबजारसम्म भन्ने नारा सहित विशेष रणनीति तथा व्यवस्थापन प्रतिज्ञा पत्र प्रस्तुत गरेका हुन् । कम्पनीको हालसम्मको कार्य प्रगति, वित्तीय अवस्था, विद्यमान चुनौती, आगामी कार्ययोजना तथा दीर्घकालीन रणनीति प्रस्तुत गर्दै उनले नेपालको कृषि क्षेत्रमा अपार सम्भावना हुँदाहुँदै पनि परम्परागत उत्पादन प्रणाली, आधुनिक प्रविधिको सीमित प्रयोग, उत्पादन र बजारबीचको कमजोर सम्बन्ध, प्रशोधन तथा मूल्य अभिवृद्धिको अपर्याप्तता र कृषि उपज सामग्रीमा रहेकोले अपेक्षित उपलब्धि हासिल गर्न चुनौती रहेको बताए । यसलाई अवसरमा रूपान्तरण गर्दै नेपाली कृषिलाई आधुनिक, वैज्ञानिक, प्रविधिमैत्री, वातावरणमैत्री तथा व्यावसायिक बनाउने, स्वदेशी उत्पादन र उत्पादकत्व वृद्धि गर्ने, कृषि उपजको प्रशोधन, बजारीकरण र निर्यातलाई प्रवद्र्धन गर्ने तथा कृषकको आम्दानी र राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा योगदान बढाउँदै आयात निर्भरता क्रमशः घटाउने दीर्घकालीन सोचका साथ कम्पनीको स्थापना गरिएको प्रबन्ध सञ्चालक शर्माले बताए । उनले प्रस्तुत गरेको प्रतिज्ञा पत्रमा विगतका गतिविधि र वित्तीय विवरणको औपचारिक प्रस्तुति मात्र नभई, कम्पनी स्थापना गर्नुको औचित्य, हालसम्म हासिल भएका उपलब्धि, सामना गरिरहेका चुनौती र आगामी दिनमा कम्पनीलाई कुन दिशा तथा रणनीतिका साथ अघि बढाउने भन्ने विषयको स्पष्ट खाकासमेत प्रष्ट्याइएको छ । कम्पनीले कुनै एक व्यक्ति वा समूहको व्यक्तिगत व्यावसायिक स्वार्थमा सीमित संस्था नभएको स्पष्ट पार्दै कृषकको समृद्धि, लगानीकर्ताको विश्वास, उपभोक्ताको हित, रोजगारी सिर्जना र नेपालको कृषि अर्थतन्त्रलाई उत्पादनमुखी तथा प्रतिस्पर्धी बनाउने साझा अभियान भएको उनले बताए । उनले भने, ‘हाम्रो उद्देश्य केवल कृषि उत्पादन गर्ने वा कृषि वस्तु किनबेच गर्ने कम्पनी बन्नु मात्र होइन । हामी उत्पादन, प्रशोधन, भण्डारण, बजारीकरण, कृषि सामग्रीको आयात, स्वदेशी उत्पादनको निर्यात, कृषि जग्गाको उपयोग, पानी प्रशोधन, जैविक मल उत्पादन र कृषि उद्यमहरूको संस्थागत एकीकरणसम्मका सम्भावनालाई एउटै व्यावसायिक प्रणालीमा जोड्न चाहन्छौँ । हामी यस्तो संस्था निर्माण गर्न चाहन्छौँ, जसको पहिचान विज्ञापन वा घोषणाबाट मात्र होइन, वास्तविक उत्पादन, वित्तीय तथ्याङ्क, कार्यसम्पादन, पारदर्शिता र परिणामबाट स्थापित होस् । भाषण त सबैले गर्छन् तर म वास्तविक परिणमा निकाल्ने गरि काम गर्दछु यो मेरो प्रण भयो । ’ कृषि परियोजनाको विकास बेनी नगरपालिका–४, सिंगास्थित कृषि परियोजनालाई कम्पनीको महत्वपूर्ण सञ्चालन आधारका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य राखिएको उनले जानकारी दिए । उनले कुखुरापालन, माछापालन, तरकारी उत्पादन, बाख्रापालन र रेस्टुरेन्ट सेवालाई एकीकृत गरी विभिन्न आम्दानीका स्रोत निर्माण गने योजना रहेको बताउन्दै परियोजनामा उत्पादन क्षमता, बिक्री, सञ्चालन लागत, बजार, जैविक सुरक्षा, कर्मचारीको कार्यक्षमता र नगद प्रवाहको नियमित समीक्षा गरी व्यावसायिक सञ्चालनलाई थप प्रभावकारी बनाइने बताए । उनले कम्पनीको सफलता प्रतिबद्धताका शब्दबाट होइन, कार्यान्वयनका परिणामबाट मापन हुनुपर्ने स्पष्ट सङ्कल्प भएको बताउँदै उनले भने, ‘कथ्य होइन, तथ्य, आश्वासन होइन, उपलब्धिस र मौखिक दाबी होइन, प्रमाणमा आधारित दृश्यात्मक प्रगति । यही सङ्कल्पलाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्दै कम्पनीको आर्थिक समृद्धि, संस्थागत विश्वसनीयता र सामाजिक मान–मर्यादा अभिवृद्धि गर्न हामी प्रतिबद्ध छौँ ।’ कम्पनीकाे गैर चालु सम्पत्ति रु ४ कराेड ८६ लाख, चालु सम्पत्ति ५ कराेड ३१ लाख र कुल सम्पत्ति १० कराेड १७ लाख रूपैयाँ रहेकाे छ । त्यस्तै शेयर पुँजी ३ कराेड ७० लाख रूपैयाँ, अग्रिम शेयर पुँजी ५ कराेड ७९ लाख रूपैयाँ र सञ्चित कोष तथा जगेडा ७ लाख ३७ हजार रूपैयाँ रहेकाे छ । आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को प्रमुख लक्ष्य १८ करोडको बिक्री कारोबार, आव २०८३/८४ का लागि कम्पनीको प्रस्तावित बिक्री कारोबार लक्ष्य १८ करोड रहेको छ । व्यवस्थापनको लक्ष्य सम्भव भएसम्म वार्षिक १० देखि २० प्रतिशतसम्म लाभांश वितरण गर्ने लक्ष्य कम्पनीको रहेको छ । सर्वसाधारणको लागि प्राथमिक निस्कासनलाई तत्काल प्राप्त हुने उपलब्धि वा निश्चित मितिको वाचा नभई कम्पनीको वित्तीय अवस्था, लेखापरीक्षण, संस्थागत सुशासन र नियामकीय योग्यताका आधारमा अघि बढाइने दीर्घकालीन रणनीतिक लक्ष्यका रूपमा लिइएको छ । यस्तै सभामा कम्पनीकी अध्यक्ष प्रा. डा.चण्डिका पण्डितले एकीकृत व्यावसायिक मोडेलको उद्देश्यसहित निर्वाहमुखी कृषिलाई उत्पादनशील, प्रतिस्पर्धी र किसान केन्द्रित प्रणलीमा रूपान्तरण गर्नु नै कम्पनीको मुख्य उदेश्य भएको बताइन् । सभाले कम्पनीको वार्षिक प्रतिवेदनमा छलफल गरि आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को वार्षिक प्रतिवेदनमाथि छलफल गरी पारितसमेत गरेको छ । यस्तै कम्पनीको वार्षिक वित्तीय विवरण पारित, लेखापरिक्षकको प्रतिवेदनसहित आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को वासालत, नाफारनोक्सान हिवास, नगद प्रवाह विवरण तथा सम्बन्धित अनुसूची सहितका वार्षिक वित्तीय विवरणमाथि छलफल गरी पारित गरेको हो ।
२७ वर्षपछि काठमाडौंमा गुञ्जियो गुल्मेली सराय
काठमाडौं । आज आइतबार काठमाडौँको चन्द्रागिरिमा पञ्चेबाजाको तालमा दायाँ हातमा खुँडा, खुकुरी र तरवार अनि बायाँ हातमा ढाल बोकेर नाचिरहेका गुल्मेलीहरूले धुर्कोटको कोटको झल्को दिइरहेका छन् । उक्त सराय नाचले २७ वर्षअघि काठमाडौँको खुलामञ्चमा सुरु भएको गुल्मेली सांस्कृतिक प्रस्तुतिलाई फेरि जीवन्त बनाएको छ । प्रसिद्ध लोकगायक वमबहादुर कार्कीको पहलमा २०५६ सालको चैते दसैँमा काठमाडौँको खुलामञ्चमा गुल्मेली सराय नाच प्रस्तुत गरिएको थियो । त्यसको २७ वर्षपछि गुल्मेली समाज चन्द्रागिरिले पुनः सराय नाच प्रस्तुत गरेको छ । लामो अन्तरालपछि राजधानीमा देखिएको यो प्रस्तुतिले गुल्मेली समुदायको मौलिक संस्कृति र परम्परालाई नयाँ पुस्तासम्म पु¥याउने प्रयास गरेको छ । चन्द्रागिरिमा सहभागी गुल्मेलीहरूले दायाँ हातमा खुँडा वा खुकुरी र बायाँ हातमा ढाल बोकेर पञ्चेबाजाको तालमा सामूहिक नृत्य प्रस्तुत गरीरहदा अरुहरुले अचम्म मानेर हेरीरहेको स्थानिय दर्गा ज्ञवालीले जानकारी दिए । परम्परागत हतियारलाई लयबद्ध रूपमा चलाउँदै ताल मिलाएर नाच्ने शैली सरायको प्रमुख विशेषता भएको ज्ञवालीले जनाए । ज्ञवालीका अनुसार बाजाको गुञ्जन र नाचमा सहभागीहरूको उत्साहले गुल्मीका गाउँबस्तीमा दसैँका बेला देखिने सांस्कृतिक रौनकलाई राजधानीमा सम्झाएको छ । के हो सराय नाच ? सराय लुम्विनी प्रदेशको पहाडी क्षेत्रमा प्रचलित परम्परागत सांस्कृतिक नाच हो । विशेषगरी गुल्मी, अर्घाखाँची, पाल्पा र प्युठानका विभिन्न स्थानमा दसैँका अवसरमा सराय नाच्ने चलन छ । कोटघर, मन्दिर तथा शक्तिपीठमा धार्मिक तथा सांस्कृतिक उत्सवका रूपमा प्रस्तुत गरिने सराय दसैँको टीकापछि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म सञ्चालन हुने गर्छ । सरायमा सहभागीहरूले खुँडा, खुकुरी, तरबार वा ढालजस्ता परम्परागत हतियार प्रयोग गर्छन् । पञ्चेबाजा वा नौमती बाजाको तालमा नाचिने यसमा सहभागीहरू सामूहिक रूपमा घुम्दै नाच्ने चलन रहेको चन्द्राथिरीमा सराय नाचको समन्वय गरीरहेकी रन्जना भण्डारीले जानकारी दिइन् । उनका अनुसार हतियारलाई एकअर्कासँग जुधाउँदै युद्धको झल्को दिने शैलीमा नृत्य गरिन्छ। स्थानीय भाका, बाजाको ताल र नाच्ने शैलीले सरायलाई अन्य लोकनृत्यभन्दा फरक बनाउँने भण्डारीको वुझाइ रहेको छ । सरायको उत्पत्तिबारे विभिन्न किंवदन्ती प्रचलित छन् । कतिपयले देवीदेवताले दानवमाथि विजय प्राप्त गरेको उत्सवसँग यसको सम्बन्ध जोड्छन् । केहीले विगतका युद्ध र विजय उत्सवको परम्परासँग जोडेर व्याख्या गर्छन् । यद्यपि, यसको उत्पत्तिबारे एउटै निश्चित ऐतिहासिक विवरण स्थापित नभएको सस्कृति र सराय नाचका जानकार डा हरी प्रसाद भण्डारी बताउछन् । राजधानीमा मौलिक संस्कृति जोगाउने प्रयास २०५६ सालको चैतेदसैँमा खुलामञ्चमा सराय नाच प्रस्तुत गर्नु राजधानीमा गुल्मेली लोकसंस्कृतिको पहिचान विस्तार गर्ने प्रयास थियो । त्यसबेला सुरु भएको सांस्कृतिक प्रस्तुतिले निरन्तरता पाउन नसके पनि अहिले चन्द्रागिरिमा पुनः सराय नाच प्रस्तुत हुनुले यसको संरक्षण र प्रवद्र्धनको सम्भावना देखाएको छ । बसाइँसराइका कारण आफ्नो जन्मथलोबाट टाढा पुगेका समुदायका लागि मौलिक संस्कृति जोगाउनु चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको समयमा गुल्मी चन्द्रागिरी समाजले सराय नाचको आयोजना गरेको छ । नयाँ पुस्तालाई परम्परागत नाच, बाजा र स्थानीय सांस्कृतिक अभ्यासबारे जानकारी गराउन पनि यस्ता कार्यक्रम उपयोगी हुने चार्टर एकाउन्टेन्ट समेत रहेका ज्ञवालीले जानकारी दिए । ज्ञवालीका अनुसार सराय मनोरञ्जनका लागि गरिने नृत्य मात्र होइन, स्थानीय इतिहास, धार्मिक आस्था र सामूहिक पहिचानसँग जोडिएको सांस्कृतिक सम्पदा पनि हो । पुस्तौँदेखि हस्तान्तरण हुँदै आएको यो परम्पराले समुदायका सदस्यलाई एकै ठाउँमा जोड्नुका साथै पुर्खाको संस्कृतिसँग सम्बन्ध कायम राख्न सहयोग गर्ने ज्ञवालीको बुझाई रहेको छ । २०५६ र २०५७ सालमा खुलामञ्चमा प्रस्तुत गरिएको सरायलाई २७ वर्षपछि चन्द्रागिरिमा पुनः प्रस्तुत गरिनुले राजधानीमा गुल्मेली संस्कृति संरक्षणको प्रयासलाई फेरि अघि बढाएको छ । यस्ता प्रस्तुतिलाई नियमितता दिन सके गुल्मीको मौलिक सांस्कृतिक सम्पदाको परिचय राजधानीमा विस्तार हुनुका साथै नयाँ पुस्ताले पनि आफ्नो परम्परा नजिकबाट बुझ्ने अवसर पाउनेछ ।
पूर्वबैंकर, सीएदेखि पर्यटन व्यवसायीले हाँकेको बैंक
काठमाडौं । नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंक (एनआईएमबि) को सञ्चालक समितिमा बैंकिङ, वित्तीय व्यवस्थापन, पर्यटन, उद्यमशीलता, पुँजी बजार तथा संस्थागत व्यवस्थापन क्षेत्रको अनुभव भएका व्यक्तिहरू छन् । चार्टर्ड एकाउन्टेन्टदेखि पर्यटन व्यवसायी, सेयर लगानीकर्ता र बैंकिङ क्षेत्रका अनुभवी अधिकारीसम्मको प्रतिनिधित्व रहेको समितिमा स्वतन्त्र सञ्चालकका रूपमा लामो बैंकिङ अनुभव भएका व्यक्तिहरू पनि आबद्ध छन् । साविकको नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैंक २०४२ माघ ६ गते दर्ता भएको थियो । नेपाल राष्ट्र बैंकबाट सोही वर्ष माघ २२ गते बैंकिङ कारोबारको इजाजत प्राप्त गरेको बैंकले २०७९ पुस २७ गते मेगा बैंक नेपालसँग मर्जर गरी नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकका नामबाट एकीकृत कारोबार सुरु गरेको हो । बैंकले आफ्नो व्यावसायिक विस्तारका क्रममा विभिन्न वित्तीय संस्थालाई गाभ्ने तथा प्राप्ति गर्ने प्रक्रिया पनि अघि बढाएको छ । साविकको नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैंकले एस डेभलपमेन्ट बैंक र जेबिल्स फाइनान्सलाई प्राप्ति गरेको थियो । त्यस्तै, साविकको मेगा बैंक नेपालले पश्चिमाञ्चल डेभलपमेन्ट बैंक र टुरिजम डेभलपमेन्ट बैंकसँग मर्जर गर्नुका साथै गण्डकी विकास बैंकलाई प्राप्ति गरेको थियो । हाल एनआईएमबिको चुक्ता पुँजी ३४ अर्ब १२ करोड ८५ लाख ९४ हजार रुपैयाँ छ । बैंकमा संस्थापक सेयरधनीको ६०.८१ प्रतिशत र सर्वसाधारण सेयरधनीको ३९.१९ प्रतिशत स्वामित्व रहेको छ । पृथ्वीबहादुर पाँडे एनआईएमबिका अध्यक्ष पृथ्वीबहादुर पाँडे चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट हुन् । सन् १९७८ मा चार्टर्ड एकाउन्टेन्सी उत्तीर्ण गरेका पाँडेले सन् १९७८ देखि १९८८/८९ सम्म नेपाल राष्ट्र बैंकका विभिन्न विभागमा प्रमुखका रूपमा काम गरेका थिए । सन् १९९०/९१ मा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको महाप्रबन्धक बनेका पाँडेले हिमालयन बैंकमा प्रबन्ध निर्देशकका रूपमा १० वर्षभन्दा बढी समय नेतृत्व सम्हाले । केन्द्रीय बैंक, सरकारी स्वामित्वको वाणिज्य बैंक र निजी क्षेत्रको बैंकमा काम गरेको अनुभव उनी विभिन्न कम्पनीमा समेत आबद्ध छन् । छाया इन्भेस्टमेन्ट, द हव नगरकोट आर्केड, कमलय रिसोर्ट, छाया देवी अपार्टमेन्ट, छाया देवी कम्प्लेक्स, हिमालय रिसोर्ट, द लिफ हस्पिटालिटी, द लिफ रिसोर्ट एन्ड स्पा तथा हिमालय इन्फ्रास्ट्रक्चरसहितका कम्पनीमा उनको आबद्धता रहेको विवरण छ । बैंकिङ तथा वित्तीय क्षेत्रसँगै विभिन्न व्यावसायिक क्षेत्रमा उनको संलग्नता छ । प्रजन्य राजभण्डारी सञ्चालक प्रजन्य राजभण्डारीले सन् १९७६ मा मेकानिकल इन्जिनियरिङमा स्नातक गरेका हुन् । अध्ययन पूरा गरेपछि उनले विभिन्न कम्पनीमा फरक–फरक पदमा काम गरे । हाल उनी आफ्नै व्यवसायमा संलग्न छन् । व्यावसायिक गतिविधिसँगै राजभण्डारी विभिन्न सामाजिक संस्थामा पनि आबद्ध छन् । उनले गोरखा दक्षिण बाहु पदवीसमेत प्राप्त गरेका छन् । उनी के.यू.पी. इन्भेस्टमेन्ट प्रालिसँग पनि आबद्ध छन् । मदनकुमार आचार्य सञ्चालक मदनकुमार आचार्य पर्यटन तथा बैंकिङ क्षेत्रमा अनुभव भएका व्यवसायी हुन् । उनले पर्यटन विषयमा स्नातक गरेका छन् र सर्वोच्च अदालतबाट वकालतको अनुमतिपत्रसमेत प्राप्त गरेका छन् । पर्यटन क्षेत्रमा तीन दशक र बैंकिङ क्षेत्रमा डेढ दशकको अनुभव हासिल गरेका आचार्य लोयल ट्राभल्स एन्ड टुर्स प्रालिका प्रबन्ध निर्देशक तथा लोयल आउटडोर प्रालिका अध्यक्ष हुन् । उनी कल्पभूमि रिसोर्ट प्रालिका सञ्चालकका रूपमा पनि आबद्ध छन् । यसबाहेक नेपाल पर्यटन बोर्डको सञ्चालक समितिमा सदस्यका रूपमा काम गरिसकेका छन् । उनले २०५१ देखि २०५४ सालसम्म नेपाल पर्यटन बस संघको महासचिवका रूपमा जिम्मेवारी सम्हालेका थिए । २०७५ सालमा नेपाल पर्यटन थिंक ट्यांकको समूह सदस्यका रूपमा समेत काम गरेका आचार्यको अनुभव पर्यटन व्यवसाय, संस्थागत नेतृत्व र बैंकिङ क्षेत्रसँग जोडिएको छ । कविकुमार टिबरेवाला सञ्चालक कविकुमार टिबरेवालाले व्यवस्थापनमा स्नातकोत्तर गरेका छन् । उनी विभिन्न व्यावसायिक क्षेत्रमा लगानी गर्नुका साथै कम्पनी सञ्चालन र व्यवस्थापनमा संलग्न रहँदै आएका छन् । विभिन्न क्षेत्रमा सेयर लगानी गरेका टिबरेवाला युवा उद्यमीका रूपमा परिचित छन् । उनी एमबी पेट्रोल्युब ई प्रालि, सायन होल्डिङ कम्पनी, डेली ग्रोसरी प्रालि तथा सिद्धि म्यानेजमेन्ट प्रालिसँग आबद्ध छन् । दिपंकर शाक्य उदई दिपंकर शाक्य उदईको मानव संसाधन व्यवस्थापन, कर्मचारी सम्बन्ध तथा संस्थागत व्यवस्थापनमा अनुभव छ । उनले होटल तथा आतिथ्य क्षेत्रमा पनि काम गरेका छन् । शाक्यले होटल डेल अन्नपूर्णमा मानव संसाधनसम्बन्धी जिम्मेवारी सम्हालेका थिए । त्यसअघि उनले कामना सेवा विकास बैंकमा सम्बन्ध व्यवस्थापकका रूपमा काम गरेका थिए । भारतको पुणेस्थित रेडिसन ब्लु होटलमा औद्योगिक प्रशिक्षार्थीका रूपमा काम गर्दा उनले होटलका विभिन्न विभागमा व्यावहारिक अनुभव हासिल गरेका थिए । उनले व्यवस्थापन तथा लेखा विषयमा स्नातकोत्तर र होटल व्यवस्थापनमा स्नातक गरेका छन् । शालिकराम बेलबासे सञ्चालक शालिकराम बेलबासेसँग पुँजी बजारमा डेढ दशकभन्दा बढीको अनुभव छ । उनले कलेज तहमा अर्थशास्त्र अध्यापन गर्दै एक दशकभन्दा बढीको शैक्षिक अनुभव पनि हासिल गरेका छन् । बेलबासेले अर्थशास्त्र तथा राजनीतिशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेका छन् । बैंकिङ क्षेत्रमा करिब १० वर्षको अनुभव भएका बेलबासेले साविक नेपाल कम्युनिटी डेभलपमेन्ट बैंक र तिनाउ मिसन डेभलपमेन्ट बैंकको सञ्चालक समितिमा सदस्यका रूपमा काम गरेका थिए । उनी विभिन्न वित्तीय संस्था, विद्यालय, कलेज तथा जलविद्युत् परियोजनाका संस्थापक र प्रवद्र्धकसमेत हुन् । बेलबासे म्यानेजमेन्ट एसोसिएसन अफ नेपालका आजीवन सदस्य पनि हुन् । शोभा श्रेष्ठ स्वतन्त्र सञ्चालक शोभा श्रेष्ठसँग बैंकिङ क्षेत्रमा ३० वर्षभन्दा बढीको अनुभव छ । उनले बैंकिङ सञ्चालन, निक्षेप व्यवस्थापन, बजारीकरण, खुद्रा बैंकिङ तथा शाखा व्यवस्थापनलगायत क्षेत्रमा विभिन्न नेतृत्वदायी जिम्मेवारी सम्हालेकी छन् । श्रेष्ठले नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैंकमा करिब ३० वर्ष काम गरेकी थिइन् । बैंकमा रहँदा उनले निक्षेप बजारीकरण प्रमुख, शाखा प्रबन्धक, खुद्रा बैंकिङ प्रमुख तथा कर्जा प्रशासन विभागलगायत जिम्मेवारी सम्हालेकी थिइन् । लामो समय एउटै बैंकमा विभिन्न तह र विभागमा काम गरेको अनुभव उनको व्यावसायिक यात्राको महत्त्वपूर्ण पक्ष हो । निक्षेप बजारीकरण प्रमुखका रूपमा कार्यरत रहँदा उनले हरित जलवायु कोषअन्तर्गत बैंकलाई मान्यताप्राप्त संस्थाका रूपमा स्थापित गर्ने प्रक्रियामा वैकल्पिक सम्पर्क व्यक्तिका रूपमा काम गरेकी थिइन् । हाल उनी उपाय बिजनेस सोलुसन्स प्रालिकी प्रमुख कार्यकारी अधिकृतका रूपमा कार्यरत छन् । साथै, एनआईएमबि र नेसनल फन्ड म्यानेजमेन्ट लिमिटेडमा स्वतन्त्र सञ्चालक तथा नेपाल सेन्ट्रल रिन्युएबल इनर्जी फन्डको स्वतन्त्र मूल्याङ्कन समितिमा सदस्यका रूपमा आबद्ध छन् ।श्रेष्ठले त्रिभुवन विश्वविद्यालयअन्तर्गत शंकरदेव क्याम्पसबाट सन् १९९६ मा बजारीकरण तथा लेखाशास्त्र विषयमा एमबीए गरेकी छन् ।
सर्वेक्षणले भन्यो : सुनको मूल्य अझै घट्छ
काठमाडौं । नेपाली बजारमा सुनको मूल्य एकैदिन प्रतितोला ११ हजार ७०० रुपैयाँले घटेर २ लाख ७८ हजार ५०० रुपैयाँ कायम भएको छ । एक महिनाअघि मात्रै तोलाको सवा ३ लाख रुपैयाँ पर्ने सुनको मूल्य ४४ हजार रुपैयाँले घटिसकेको छ । नेपालमा मात्रै होइन अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पनि सुनको मूल्य घटेको घट्यै छ । अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषकहरुले पनि सुनको मूल्य घट्ने विश्लेषण गरेका छन् । बहुमूल्य धातुको बजारसम्बन्धी सञ्चारमाध्यम किट्को न्युजले गरेको साप्ताहिक सर्वेक्षणमा सहभागी अधिकांश व्यावसायिक विश्लेषकले सुनको मूल्य थप घट्न सक्ने अनुमान गरेका छन् । तर, व्यक्तिगत लगानीकर्ताको ठूलो हिस्सा भने मूल्य पुनः बढ्ने अपेक्षामा छ । किट्को न्युजका अनुसार सर्वेक्षणमा सहभागी १७ जना विश्लेषकमध्ये सात जनाले आगामी साता सुनको मूल्य घट्ने अनुमान गरेका छन् । यो कुल सहभागीको ४१ प्रतिशत हो । चार जना अर्थात् २४ प्रतिशतले मूल्य बढ्ने बताएका छन् भने बाँकी छ जना अर्थात् ३५ प्रतिशतले मूल्य स्थिर रहने वा बजारको दिशा अनुमान गर्न कठिन रहेको बताएका छन् । सर्वेक्षणमा सहभागी १६१ व्यक्तिगत लगानीकर्तामध्ये ६७ जनाले सुनको मूल्य बढ्ने अनुमान गरेका छन् । यो ४२ प्रतिशत हो । त्यस्तै, ४१ जना अर्थात् करिब २६ प्रतिशतले मूल्य थप घट्ने र ५३ जना अर्थात् ३३ प्रतिशतले स्थिर रहने अपेक्षा गरेका छन् । यसले व्यावसायिक विश्लेषकहरू तत्कालीन बजारप्रति बढी सतर्क देखिए पनि व्यक्तिगत लगानीकर्तामा सुनको मूल्य पुनः बढ्ने आशा कायम रहेको देखाउँछ । चार हजार डलरको सीमामा सुन अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य गत साता प्रतिऔँस ४ हजार १६४ अमेरिकी डलरबाट कारोबार सुरु भएर सुरुवाती दिनमा ४ हजार १९० डलरसम्म पुगेको थियो । तर, त्यसपछि मूल्यले गति कायम राख्न सकेन । ऊर्जा मूल्यमा वृद्धि, सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल बढ्नु र अमेरिकी केन्द्रीय बैंकले ब्याजदर उच्च राख्न सक्ने चिन्ताले सुनमाथि दबाब सिर्जना ग¥यो । अक्टोबर २३ को कारोबारमा सुनको मूल्य एक समय प्रतिऔँस ३ हजार ९७५ डलरसम्म झरेको थियो । यो जुनको सुरुदेखिकै न्यून तह भएको अन्तर्राष्ट्रिय समाचारमा उल्लेख छ । त्यसपछि मूल्यमा उतारचढाव देखिए पनि सुनले चार हजार डलरको मनोवैज्ञानिक सीमा आसपास संघर्ष गर्नुपरेको थियो । सुनको मूल्य घट्नुको अर्को कारण सेयर बजारमा देखिएको बिक्री चाप पनि हो । प्रविधि कम्पनीका सेयरमा गिरावट आउँदा केही लगानीकर्ताले नगद जुटाउन सुनजस्ता सहजै बिक्री गर्न सकिने सम्पत्ति पनि बेच्नुपरेको विश्लेषण गरिएको छ । यस्तो अवस्थामा सुनले सामान्यतः सुरक्षित लगानीको रूपमा पाउने मागसमेत कमजोर हुन सक्छ । किट्को न्युजसँग कुरा गर्दै वाल्श ट्रेडिङका वाणिज्य जोखिम व्यवस्थापन सहनिर्देशक सीन लस्कले सुनको मूल्यमा निकट अवधिमा थप गिरावट आउन सक्ने सम्भावना औँल्याएका छन् । उनका अनुसार सुनको मूल्य ४ हजार डलरभन्दा तल झरेमा त्यस आसपासका तहमा खरिदकर्ताको चासो बढ्न सक्छ । उनले बजारको अवस्था हेर्दा सुन प्रतिऔँस ३ हजार ५०० डलरसम्म झरेपछि खरिद गर्ने अवसर आउन सक्ने सम्भावना पनि उल्लेख गरेका छन् । यद्यपि उनले यो निश्चित भविष्यवाणी नभएको र बजारको दिशा अनुमान गर्न कठिन रहेको स्पष्ट पारेका छन् । अर्कोतर्फ, एफएक्सप्रोका वरिष्ठ बजार विश्लेषक एलेक्स कुप्त्सिकेभिचले सुनको मूल्य हालको न्यून तहबाट पुनः बढ्न सक्ने बताएका छन् । उनका अनुसार लामो समयदेखि प्रतिऔँस ३ हजार ९५० देखि ४ हजार १०० डलरको दायरामा सुनमा खरिदकर्ताको माग देखिँदै आएको छ । पछिल्लो गिरावट आवश्यकताभन्दा बढी भएको हुन सक्ने भएकाले छोटो अवधिमा मूल्यमा सुधार आउन सक्ने उनको विश्लेषण छ । तेलको मूल्य र अमेरिकी ब्याजदरको दबाब मध्यपूर्वमा जारी तनाव तथा ऊर्जा आपूर्तिमा अवरोध आउन सक्ने जोखिमले तेलको मूल्य बढाएको छ । तेल महँगिँदा मुद्रास्फीति थप चर्किन सक्ने र त्यसलाई नियन्त्रण गर्न अमेरिकी केन्द्रीय बैंकले ब्याजदर उच्च राख्नुपर्ने सम्भावना बढ्छ । सुनले ब्याज प्रदान गर्दैन । त्यसैले ब्याज दिने सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल बढ्दा लगानीकर्ताका लागि सुनको तुलनात्मक आकर्षण घट्न सक्छ । अमेरिकी मुद्रास्फीतिसम्बन्धी तथ्याङ्क अपेक्षाभन्दा उच्च आउनु र ब्याजदर फेरि बढ्न सक्ने आशंकाले पछिल्लो गिरावटलाई थप बल दिएको छ । आगामी साता अमेरिकी केन्द्रीय बैंकसहित युरोपेली केन्द्रीय बैंक, क्यानडाको केन्द्रीय बैंक र जापानको केन्द्रीय बैंकका निर्णय तथा आर्थिक तथ्याङ्कमा बजारको ध्यान रहनेछ । मुद्रास्फीति घट्ने संकेत देखिएमा सुनको मूल्यमा सुधार आउन सक्छ । तर, ब्याजदर लामो समय उच्च रहने वा थप बढ्ने अपेक्षा बलियो भएमा मूल्यमा दबाब कायम रहन सक्छ । नेपालमा सुनको भाउ अझै घट्ला ? नेपालमा सुनको मूल्य अन्तर्राष्ट्रिय बजारको मूल्यसँगै अमेरिकी डलरको विनिमय दर र स्थानीय बजारको अवस्थाबाट प्रभावित हुन्छ । त्यसैले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुन प्रतिऔँस कति डलर घट्छ भन्ने आधारमा मात्रै नेपालमा प्रतितोला मूल्य कति पुग्छ भनेर निश्चित गर्न सकिँदैन । अहिलेको गिरावटपछि पनि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य घट्ने सम्भावना पूर्ण रूपमा समाप्त भएको छैन । वाल स्ट्रिटका विश्लेषकको सर्वेक्षणले तत्काल थप गिरावटको जोखिम देखाएको छ । यद्यपि व्यक्तिगत लगानीकर्ताको अपेक्षा र बजारमा मूल्य पुनः बढ्न सक्ने सम्भावनालाई पनि बेवास्ता गर्न मिल्दैन । नेपालमा सुनको मूल्य यसअघि प्रतितोला ३ लाख २२ हजार रुपैयाँसम्म पुगेको थियो । त्यहाँबाट घटेर २ लाख ७८ हजार ५०० रुपैयाँमा आइपुग्नुले बजारमा ठूलो परिवर्तन देखाउँछ । सुनको मूल्यमा ठूलो गिरावट आएपछि उपभोक्ता र लगानीकर्ताले खरिद गर्ने उपयुक्त समयबारे चासो राख्नु स्वाभाविक हो । तर, छोटो अवधिमा मूल्यको दिशा स्पष्ट नभएकाले अहिले नै सुन सबैभन्दा सस्तो भएको निष्कर्ष निकाल्नु जोखिमपूर्ण हुन सक्छ । गहना बनाउन सुन किन्नुपर्ने उपभोक्ताले आफ्नो आवश्यकता र बजेटलाई प्राथमिकता दिन सक्छन् । लगानीका लागि खरिद गर्नेहरूले भने एकैपटक सबै रकम खर्च गर्नुको सट्टा जोखिम वहन गर्न सक्ने क्षमताअनुसार चरणबद्ध खरिद गर्ने विकल्प विचार गर्न सक्छन् ।
मुक्तिनाथ विकास बैंक बन्यो जनकपुर बोल्ट्सको आधिकारिक बैंकिङ साझेदार
काठमाडौं । मुक्तिनाथ विकास बैंक नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) को तेस्रो संस्करणका लागि जनकपुर बोल्ट्सको आधिकारिक बैंकिङ साझेदार बनेको छ । कात्तिक ९ गतेदेखि सुरु हुने प्रतियोगिताका लागि बैंक र जनकपुर बोल्ट्सबीच साझेदारीसम्बन्धी सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर भएको हो । यस साझेदारीमार्फत नेपाली क्रिकेटको विकासमा सहयोग पु¥याउनुका साथै समुदायसँगको सम्बन्ध विस्तार गर्ने लक्ष्य राखिएको बैंकले जनाएको छ। स्थानीय खेल प्रतिभालाई प्रोत्साहन गर्दै युवा सशक्तीकरणमा योगदान पु¥याउने उद्देश्यले सहकार्य गरिएको बैंकको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तारा मानन्धरले क्रिकेटमार्फत समुदायसँग जोडिन र प्रतिभाशाली युवालाई अघि बढाउन बैंक प्रतिबद्ध रहेको बताए । एनपीएलको तेस्रो संस्करणमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने लक्ष्य राखेको जनकपुर बोल्ट्ससँग सहकार्य गर्न पाउँदा खुसी लागेको उनको भनाइ छ । जनकपुर बोल्ट्सको सञ्चालक कम्पनी ड्रिम स्पोट्र्स प्रालिका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत निरोज खतिवडाले समुदायसँग निकट सम्बन्ध रहेको मुक्तिनाथ विकास बैंकलाई आधिकारिक बैंकिङ साझेदारका रूपमा पाउनु टोलीका लागि महत्वपूर्ण भएको बताए । बैंकको ‘जनता बैंकमा होइन, बैंक जनतामा जानुपर्दछ’ भन्ने सोच र मधेशका जनतासँग जोडिने जनकपुर बोल्ट्सको प्रयासबीच समानता रहेको उनले उल्लेख गरे। यस सहकार्यले मधेशका युवा प्रतिभालाई प्रोत्साहन गर्ने दुवै संस्थाको साझा प्रतिबद्धतालाई थप बलियो बनाउने उनको विश्वास छ । एनपीएलको पहिलो संस्करणको विजेता जनकपुर बोल्ट्सले तेस्रो संस्करणमा पुनः उपाधि जित्ने लक्ष्य राखेको छ । मुक्तिनाथ विकास बैंकसँगको साझेदारीले टोलीलाई मैदानभित्र र बाहिर दुवैतर्फ थप ऊर्जा प्रदान गर्ने खतिवडाले बताए । बैंकले यस सहकार्यलाई खेलकुदमार्फत समुदायसँगको सम्बन्ध विस्तार गर्ने र नेपाली क्रिकेटको व्यावसायिक विकासमा योगदान पु¥याउने अवसरका रूपमा लिएको छ । ग्राहककेन्द्रित सेवा, नवीनता र वित्तीय समावेशीकरणलाई प्राथमिकता दिँदै आर्थिक तथा सामाजिक विकासमा सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता पनि बैंकले व्यक्त गरेको छ ।
सुनको मूल्य एकैदिन ११ हजार ७ सय रुपैयाँले घट्यो
काठमाडौं । नेपाली बजारमा सुनचाँदीको मूल्यमा ठूलो गिरावट आएको छ । सुनको मूल्य एकैदिन प्रतितोला ११ हजार ७ सय रुपैयाँले घटेपछि आइतबार सुनको भाउ २ लाख ७८ हजार ५ सय रुपैयाँमा झरेको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासङ्घका अनुसार आइतबार छापावाल सुन प्रतितोला २ लाख ७८ हजार ५ सय रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ । अघिल्लो दिन शनिबार सुनको मूल्य प्रतितोला २ लाख ९० हजार २ सय रुपैयाँ थियो । यसअनुसार एकैदिन सुनको मूल्यमा उल्लेख्य कमी आएको हो । सुनसँगै चाँदीको मूल्य पनि घटेको छ । महासङ्घका अनुसार आइतबार चाँदी प्रतितोला ३ हजार ९५५ रुपैयाँ कायम भएको छ ।
दशैं बिदामै घर गए दुई सहसचिव, कात्तिकमा थप पाँच उच्चपदस्थकाे अवकास
काठमाडौं । दसैँको बिदाकै बीच दुई सहसचिव अनिवार्य अवकाशमा गएका छन् । राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयका सहसचिव शरदकुमार शर्मा र राष्ट्रिय योजना आयोगका सहसचिव हरिशरण पुडासैनी ५८ वर्षे उमेरहदका कारण सेवाबाट निवृत्त भएका हुन् । निजामती कितावखानाको तथ्याँकका अनुसार राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयमा कार्यरत शर्मा कात्तिक ५ गते एकादशीको दिन अनिवार्य अवकाशमा गएका हुन् । त्यस्तै, राष्ट्रिय योजना आयोगका सहसचिव पुडासैनी कात्तिक ७ गतेदेखि अवकाशमा गएका छन् । दुवै सहसचिव ५८ वर्ष उमेर पूरा भएपछि अनिवार्य अवकाशमा परेका हुन् । दसैँ बिदा जारी रहेकै बेला उनीहरू सेवाबाट बाहिरिएकाले सोमवार कार्यालय खुलेपछि हाजिर हुने छैनन् । यस्तै कात्तिक महिनाभित्रै अन्य पाँच उच्चपदस्थ कर्मचारी पनि सरकारी सेवाबाट निवृत्त हुने कितावखानाले दिएको तथ्याँकमा जनाइएको छ , अवकाशमा जाने सूचीमा सहन्यायाधिवक्ता गंगाप्रसाद पौड्याल तथा सहसचिवहरू महेशचन्द्र न्यौपाने, हरिकुमार पोखरेल, दीर्घनारायण कोइराला र रुद्रप्रसाद लामिछाने रहेका छन् । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणमा कार्यरत सहसचिव न्यौपानेको सेवा अवधि कात्तिक १६ गतेसम्म रहे पनि उनी त्यसअघि नै बिदामा बसेको प्राधिकरण श्रोतले जनाएको छ । कात्तिक महिनामानै सात उच्चपदस्थ कर्मचारी सेवाबाट बाहिरिने कितावखानाको तथ्याँकमा जनाइएको छ ।
