विद्युतीय प्रणालीसम्बन्धी मापदण्ड लागू गर्न सूचना विभागलाई निर्देशन
काठमाडौं । सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयले निर्माण तथा खरिदका लागि विद्युतीय प्रणालीसम्बन्धी उपकरण तथा सफ्टवेयरको मापदण्ड बनाई लागू गराउन सूचना प्रविधि विभागलाई निर्देशन दिने भएको छ । उक्त मन्त्रालयको सूचना प्रविधि आकस्मिक सहायता समूह सञ्चालन तथा व्यवस्थापन निर्देशक समितिले सरकारी एकीकृत तथ्याङ्क केन्द्रमा भण्डारण भएका सूचना प्रविधि प्रणाली तथा तथ्याङ्क नियमित रुपमा ‘डिजास्टर रिकभरी सेन्टर’मा भण्डारण गर्ने र त्यसका लागि उक्त सेन्टरको क्षमता विस्तार गर्न राष्ट्रिय सूचना प्रविधि केन्द्रलाई समेत निर्देशन दिइने निर्णय गरेको छ । समितिको बैठकले सूचना प्रविधि आकस्मिक सहायता समूह सञ्चालन तथा व्यवस्थापन निर्देशिका, २०७५ को दफा १० (७) ले व्यवस्थाबमोजिम साइबर सुरक्षाका लागि समन्वय गर्न सबै सरकारी निकायले एक कर्मचारीलाई सम्पर्क अधिकृतको रुपमा काममा खटाउन तोक्नेबारे सबै निकायलाई पत्राचार गर्नेसमेत निर्णय गरेको जनाइएको छ । “विषयगत क्षेत्रमा साइबर सुरक्षाका लागि ‘सिमुलेसश एण्ड टेस्टिङ’को प्रयोजनार्थ तयार भएको आवरण बमोजिम हाललाई वित्तीय तथा दूरसञ्चार गरी दुई क्षेत्रमा ‘साइबर सेक्युरिटि सिमुलेशन एण्ड रिसर्च ल्याब’ स्थापना गर्न सम्बन्धित निकायमा अनुरोध गर्ने उक्त मन्त्रालयद्वारा जारी विज्ञाप्तिमा भनिएको छ । त्यसैगरी, समितिले मौजुदा राष्ट्रिय साइबर सुरक्षा अनुगमन केन्द्रलाई अन्तर्राष्ट्रियस्तरको ‘एनसिइआरटि अपरेशन सेन्टर’ बनाउने सम्बन्धमा ‘क्याप एनालाइसिस’सहित अवधारणा पत्र तयार गर्न उक्त केन्द्रलाई निर्देशन दिने भएको छ । समितिले क्षेत्रगत सूचना प्रविधि आकस्मिक सहायता समूह गठनका लागि क्षेत्र पहिचान गरी आगामी बैठकमा पेश गर्न राष्ट्रिय सूचना प्रविधि आकस्मिक सहायता समूहलाई निर्देशन दिने र ‘एशिया प्यासिफिक सिईआरटि’लागयत अन्य क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाको सदस्यता लिई अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा पहुँच बढाउनेतर्फ पहल गर्ने पनि निर्णय गरेको छ । रासस
मृगौला प्रत्यारोपणको लागि धाउनु पर्दैन विदेश, नेपालकै ८ अस्पतालमा हुन्छ उपचार
काठमाडौं। नेपालमा मृगौला प्रत्यारोपण सुरु भएको १२ वर्ष भएको छ । मृगौला प्रत्यारोपण पहिलोपटक २००८ मा टिचिङ अस्पतालमा अष्ट्रेलियन प्रत्यारोपण टोलीबाट भएको थियो । त्यसलगतै यसलाई विर अस्पतालबाट सुरु गरिएको थियो । अहिलेको अवस्थामा मृगौला रोगीहरुको संख्या बढ्दो छ। तथ्यांका अनुसार ३ करोड जनसंख्यामा १० प्रतिशत व्यक्तिलाई मृगौलाको समस्या रहेको छ । उक्त १० प्रतिशत व्यक्तिहरुमा मृगौला फेल मात्र नभएर अन्य विभिन्न किसिमका मृगौलासँग सम्बन्धित रोगहरु छन् । यसको अर्थ वार्षिक ३० लाख व्यक्ति मृगौला रोगको सिकार भएका छन्, जसमा वार्षिक ३ हजार व्यक्तिको मृगौला फेल भईरहेको अवस्था छ । कुनै पनि व्यक्तिको दुवै मृगौलाले काम गर्न छाडिसकेपछि मृतक अथवा जिवित व्यक्तिको शरिरबाट मृगौला झिकि हाल्ने प्रकिृयालाई मृगौला प्रत्यारोपण भनिन्छ । मानिसको एउटै मात्र मृगौला ठिक भए पनि उ जिवनभर स्वस्थ रहन सक्छ । दुवै मृगौलाले काम गर्न छाडेको अवस्थामा मात्र उसले प्रत्यारोपण गर्नु पर्ने हुन्छ। मृगौला दान गर्न व्यक्ति स्वस्थ हुनुपर्छ । उसलाई कुनै पनि किसिमको रोग लागेको हुनु हुदैन । मृगौला दाता अर्थात डोनरलाई कुनै पनि किसिमको रोग नलागेको अवस्थामा मात्र दोस्रो व्यक्तिमा मृगौला प्रत्यारोपण सम्भव हुन्छ । अहिलेको अनुसन्धान अनुसार मृगौला दान गर्न व्यक्ति सामान्य व्यक्तिको दाँजोमा आयु अझै धेरै लामो देखिएको छ। सामान्य मानिसको दाँजोमा मृगौला प्रत्यारोपण पछि दाता र दोस्रो व्यक्ति दुवैले समय-समयमा मृगौला चेकजाँच गराईरहनु पर्नेहुन्छ र केही पनि समस्या आउनुभन्दा अगाडि नै उनिहरुले चाल पाउँछन् र उपचार गर्न सक्छन् । तर दुईवटै मृगौला स्वस्थ भएको मानिसहरु कहिले पनि आफ्नो स्वास्थ्यको जाँच गराउँदैनन् र केही बिग्रिएको महसुस भईसकेपछी मात्र जाँच गराउँछन् र कतिपय अवस्थामा उनिहरु दुवैवटा मृगौला फेल भएको अवस्थामा मात्रा अस्पताल पुग्छन् । उदाहरणको लागि एउटा गाडी किनिसकेपछी त्यस गाडीको क्याट्लगमा १००० किलोमिटर गूडी सकेपछी सर्भि्सिङमा लैजानु भनिएको हुन्छ र मानिसहरुले त्यसलाई समय समयमा सर्भि्सिङमा लैजाने गर्छन् । तर मानिसहरु भने एउटा समय आएपछी स्वास्थ्य जाँच गराईरहनुपर्छ भन्ने कुरा बिर्सन्छन् । जसकारण मृगौला खराब भईसकेपछी मात्र उनिहरु अस्पताल पुग्छन् । नेपालमा हाल मृगौला प्रत्यारोपण गर्ने अस्पतालहरु ८ वटा रहेका छन्, जसमा ३ वटा सरकारी र ५ वटा प्राईभेट अस्पतालहरु रहेका छन् । सरकारी अस्पताल १। धर्मभक्त नेसनल किड्नी ट्रान्सप्लान्ट सेन्टर, भक्तपुर २। विर अस्पताल, रत्नपार्क ३। टिचिङ अस्पताल, महाराजगंज प्राईभेट अस्पताल १। ग्राण्डी अन्तरराष्ट्रिय अस्पताल, टोखा २। निदान अस्पताल, पुल्चोक ३। सुमेरु अस्पताल, धापाखेल ४। पुरानो मेडिकल कलेज, चितवन ५। नयाँ मेडिकल कलेज, चितवन हालसम्म सबैभन्दा धेरै मृगौला प्रत्यारोपण धर्मभक्त नेसनल किड्नी ट्रान्सप्लान्ट सेन्टर भक्तपुरमा भएको छ । जहाँ ७ सयको हाराहारिमा मृगौला प्रत्यारोण भईसकेका छन् । यस्तै विर अस्पतालमा २००८ देखी २०१२ सम्म ९९ वटा मृगौला प्रत्यारोपणका केस भए र त्यसयता ५०-५५ को हाराहारिमा मृगौला प्रत्यारोपणको केस भएका छन् । यसका साथै टिचिङमा हाल ५०० भन्दा बढी मृगौला प्रत्यारोपण भईसकेका छन् । प्राईभेट अस्पतालमा ग्राण्डी अस्पतालमा ५० को हाराहारिमा मृगौला प्रत्यारोपण भईसकेका छन् । यस्तै पुरानो मेडिकल कलेजले ३ वटा केस र धापाखेल स्थित सुमेरु अस्पतालले ३ महिनाको अवधिमा ४ वटा मृगौला प्रत्यारोपण र पुल्चोक स्थित निदान अस्पतालमा ५ वटा केस भएका छन् ।नेपालको अवस्थामा मृगौला प्रत्यारोपण सफल हुने सम्भावना ९५ प्रतिशत रहेको डाक्टरहरु बताउँछन् । यधपी नेपालमा मात्र नभएर संसारभरमै मृगौला प्रत्यारोपणको सफलताको दर ९५ प्रतिशत रहेको मृगौला प्रत्यारोपण बिशेषज्ञहरुको भनाई छ । प्रत्यारोपण असफल हुने दर ५ प्रतिशत हुन्छ । कोही पनि व्यक्तिले प्रत्यारोपण १०० प्रतिशत सफल हुन्छ भनेर भन्नु झुट भएको डा. यादव बताउँछन् । नेपाल सरकारले अंगदान गर्ने व्यक्ति अर्थात डोनरको उमेर हद भने १८ वर्ष देखी ६० वर्ष तोकेको छ । एकदमै असाधारण अवस्थामा मात्र बढीमा ६५ वर्ष सम्मको व्यक्तिको डोनरको रुपमा लिने गरेका देखिएको छ । १८ वर्षको भन्दा कम उमेरको डोनर लिन पाईदैन, किनभने उनिहरुले आफ्नो मृगौला प्रत्यारोपण भएको दाबी गरेको अवस्थामा जेल चलान हुने व्यवस्था रहेको छ । डोनरले बिरामीसँग रगतको समुह नमिलेको अवस्थामा पनि मृगौला दान गर्न सक्छन्, तर अहिलेसम्म नेपालमा रगत समुह मिलेको अवस्थामा मात्र प्रत्यारोपण भईरहेको छ । टिचिङ अस्पतालले भने रगत समुह नमिलेको अवस्थामा पनि मृगौला प्रत्यारोपण गराउने नियम छिट्टै नै सुरु गर्ने तयारी गरिरहेको छ । यधपी रगत समुह मात्र मिलेर प्रत्यारोपण गर्न सकिदैन । यस बाहेक अन्य धेरै कुरा मिलेपछी मात्र प्रत्यारोपण गर्न सकिन्छ । प्रत्यारोपण पछि एक व्यक्तिले जुन बिरामी हुनु अगाडिको सामान्य अवस्था थियो, त्यही अवस्थामा फर्कन सक्छ । उसले पहिला गरेको कामहरु गर्नु उसलाई केही त्यस्ता समस्याहरु आउँदैन । फरक यती हो कि उसले जिन्दगीभर औषधी खाईरहनु पर्दछ । त्यो औषधी सुरुको समयमा १५ देखी २० हजार पर्न जान्छ, त्यसपछी विस्तारै औषधीको डोज र शुल्क पनि कम पर्दै जान्छ । मृगौला प्रत्यारोपण गरिसकेपछी सबै कुरा सामान्य भएर जान्छ । यसमा तनाब लिनुपर्ने कुरा केही पनि नभएको मृगौला प्रत्यारोपण सर्जनहरु बताउँछन्।लामो समय देखी मृगौला प्रत्यारोपण गर्दै आएका डा. विरेन्द्र यादव मृगौला रोगीहरुको बाहिर जाने प्रबृति पछिल्लो समय कम भएर गएको बताउँछन् । पहिला नेपालमा ३ वटा मात्र प्रत्यारोपण गर्ने अस्पतालहरु भएको कारण नेपालीहरु बाहिर जान बाध्य भएको उनले बताए । अहिलेको अवस्थामा यो बद्लिएको छ । नेपालमै उपचार सम्भव गराउनको लागि सरकारले प्राइभेट अस्पतालहरुलाई पनि प्रत्यारोपणको लाईसेन्स दिएको छ र अहिले नेपालीहरु बाहिर जाने दर पनि रोकिएको छ । मृगौलालाई कसरी स्वस्थ राख्ने ? सबैले यो गर्ने त्यो गर्ने भन्दै गर्दा म चाँही के भन्छु भन्दा मृगौला स्वस्थ राख्नको लागि सबैभन्दा पहिला आफ्नो जीवनशैली परिवर्तन गर्न जरुरी छ । जीवनशैली परिवर्तन भन्नाले नियमित व्यायाम गर्ने, खानपिनमा ध्यान दिने, पर्याप्त मात्रामा पानी खाने, मोटोपनलै घटाउने, समयमै सुगर,प्रेसरको औषधी खाएर निको पार्ने र अन्त्यमा समयसमयमा जेनेरल चेकअप गर्ने । अझै यसमा पनि पानी खानु सबैभन्दा ठुलो उपचार हो । औषधी नै पानी हो । हामीले पर्याप्त रुपमा पानी नखाँदा हाम्रो स्वास्थ्यलाई निकै नै नकरात्मक असर पर्छ । मेरो भक्तपुरमा हुँदाको अनुभवले यो बताउँछ कि हाम्रो खाडी मुलुकमा भएका दाजुभाईहरु बिरामी हुनुको मुख्य कारण पानीको कमी हो । चर्को घाममा काम गर्दा शरीरबाट पानी पसिनाको रुपमा बग्ने र शरीरमा पानीको मात्रा कम भई विभिन्न किसिमको रोग लाग्दछ । मृगौलालाई चाहिने पानीहरु उनिहरु पिउदैनन्, जसकारण नेपाल फर्कदा उनिहरुको मृगौला काम नगर्ने भईसकेको हुन्छ । यसैले पानी मृगौलालाई स्वस्थ राख्नुको लागि निकै नै महत्वपूर्ण तत्व हो । यसका साथै मृगौलालाई समयसमयमा जाँच गराउनु यसलाई स्वस्था राख्नु अर्को उपाय हो । समयसमयमा मृगौलाको अवस्थाको बारेमा जाँच गरेको अवस्थामा हामीहरुले मृगौला खराब हुनु अगावै त्यसको अवस्था बुझेर समयमा नै सतर्क हुन सक्छौं । मृगौला टेस्ट लागि धेरै केही पनि टेस्ट गर्नुपर्दैन । सिर्फ २-३ वटा टेस्ट यसको लागि काफी हुन्छ जसमा १ हजार देखी २ हजार खर्च लाग्छ । ( सुमेर अस्पतालका मृगौला प्रत्यारोपण सर्जन डा. विरेन्द्र यादवसँगको कुराकानी आधारित )
सेवोन अध्यक्ष छनोट गर्न रामकुमार फुँयालको संयोजकत्वमा समिति गठन
काठमाडौं । राष्ट्रिय योजना आयोगका सदस्य रामकुमार फुँयालको संयोजकमा नेपाल धितोपत्र बोर्डको अध्यक्ष छनोट समिति बनेको छ । आयोगका वित्त हेर्ने सदस्यको संयोजनमा राजस्व सचिव शिशिरप्रसाद ढुंगाना र नेपाल चाटर्ड एकाउन्टेन्ट्स संस्था (आईक्यान) अध्यक्ष कृष्णप्रसाद आचार्य रहेको तीन सदस्यीय समिति गठन भएको हो । अर्थ मन्त्रालयले १ महिनाभित्र सेवोनको कार्यकारी अध्यक्ष नियुक्त गर्ने समिति गठन गरेको हो । अब सेवोन नेतृत्वमा जान आकांक्षीहरूले उक्त पदको लागि आवेदन दिन सक्नेछन् । सेवोन हाक्ने दौडमा आधादर्जन आकांक्षी, आईक्यान अध्यक्षदेखि राष्ट्र बैंकका पूर्व ईडीसम्म
एप निर्माण गर्दै दूर सञ्चार प्राधिकरण, फोन गर्दा नसुनिए रिपोर्ट गर्न पाइने
काठमाडौं । नेपाल दूर सञ्चार प्राधिकरणले ग्राहकलाई फोन गर्दा सन्तुष्टी मिले नमिलेको जानकारी प्राप्त गर्ने एप्लिकेशन निर्माण गर्ने भएको छ । एप निर्माण भएपछि मोबाइल तथा टेलिफोन सेवाग्राहीले आफूले गरेको कलबाट सन्तुष्टी नमिले सहजै रिपोर्ट गर्न पाउने छन् । प्राधिकरणले आफूले गर्ने कलबाट कति सन्तुष्ट लिए भन्ने कुराको जानकारी ग्राहकबाटै प्राप्त गर्ने तयारी स्वरुप यो एप निर्माण योजना अघि बढाएको हो । अहिले फोन गर्दा आमग्राहकहरू फोन काटिएर, नबुझिएर र नेटवर्क बिजी भएका कारण फोन नलागेर हैरान हुने गरेका छन् । नेटवर्कमा सुधार गर्न प्राधिकरणले यस्तो मोबाइल एप्लिकेशन निमार्ण गर्न यो योजना अघि बढाएको प्राधिकरणका अध्यक्ष पुरुर्षोत्तम खनालले जानकारी दिए । समग्रमा नेटवर्क सुधारको लागि उक्त एप निर्माण गर्न लागिएको उनले बताए । अबको ४–५ महिनासम्म उक्त एप तयार भइसक्छ, उनले भने– ‘एक मिनेटमा कति जनाको कल काटिन्छ वा सुनिदैन त्यो ग्राहकलाई थाहा हुँदैन ।’ ग्राहकलाई त आफ्नो फोन काटिएको मात्रै थाहा हुन्छ र उसले तुरुन्त फोन थिचिहाल्छ । यद्यपि यसको वारेमा सेवा प्रदायकलाई भने थाहा हुन्छ । यसको वारेमा सहजै सेवाग्राहीले समेत थाहा पाउने बनाउन एप निर्माण कार्य अघि बढाइएको हो । फोनबाट ग्राहकलाई सन्तुष्ट मिले नमिलेको सन्तुष्टी नाप्ने एप्लिकेशन तयार भएपछि ग्राहकले आफुले गरेको कलमा कुनै समस्या आए वा अन्य अनुभव गरेमा यस विषयमा सिधै नियामक निकाय नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणलाई जानकारी दिन सक्ने छन् । आफ्ना ग्राहकलाई सेवा दिन प्राधिकरणले छुट्टै एप्लिकेशन निर्माण प्रक्रियामा लागेको हो । प्राधिकरणले कलको क्वालिटीको जानकारी ग्राहकबाटै लिने तयारी गरेको हो । सेवाग्राहीले आफ्नो मोबाइलमा उक्त एप्लिकेशन डाउनलोड गरेर उक्त एपले गुणस्तरको विषयमा आवश्यक सूचना संकलन गर्नेछ । प्राधिकरणसँग रहेका उपकरणबाट यस्तो जानकारी संकलन गर्न सकिन्छ, त्यो एपले नै स्वतः संकलन गर्नेछ । एपमा गुणस्तरको विषयमा जस्तै प्रश्न सोधिने छ । उत्तर इन्ट्री गरेपछि एपले आफै रेटिङ गर्ने छ ।
म्याक्स मनीले हिमालय बैंकलाई ३४ करोड दिने भयो, २० करोड रुपैयाँ अझै अनिश्चित
काठमाडौं । विप्रेषण कारोबारमा विवाद गर्दै आएका नेपालको हिमालयन बैंक र मलेसियाको म्याक्स मनिबीच विवाद सल्टिएको छ । विवादमा परेको ४९ लाख अमेरिकी डलर (करिव ५४ करोड रुपैयाँ)मध्ये म्याक्स मनिले हिमालयन बैंकलाई ३१ लाख अमेरिकी डलर (करिव साढे ३४ करोड रुपैयाँ) भुक्तानी दिने समझदारी भएको छ । मंगलबार मलेसियामा भएको समझदारीमा बैंकका तर्फबाट अशोक राणाले र म्यास मनिको तर्फबाट हमिदविन अब्दुलाहाले हस्ताक्षर गरेका छन् । सम्झौता कार्यक्रममा हिमालयन बैंकका महाप्रबन्धक उज्जल राजभण्डारी पनि सहभागि थिए । दुई पक्षबीच अझै विवादमा रहेको १८ लाख अमेरिकी डलर (करिब २० करोड रुपैयाँ) सम्बन्धमा भने स्वतन्त्र चार्टर्ड एकाउन्टेन्टबाट गराउने र त्यसको रिर्पोटका आधारमा कारोबार सेटल गर्ने समझदारी भएको म्याक्स मनिका हमिदविन अब्दुलाहाले जानकारी दिए । दुई संस्थाबीच व्यवसायिक कारोबार पुनः शुरु गर्ने समझदारी पनि भएको छ । एक वर्षअघि कारोबारमा विवाद भएपछि हिमालयन बैंकले म्याक्स मनिसँगको कारोबार भंग गरेको थियो । त्यतिमात्र होइन, म्याक्स मनिले हिमालयन बैंकलाई ५४ करोड रुपैयाँ भुक्तानी गर्नु पर्नेमा नगरेको जनाउँदै नेपाल राष्ट्र बैंकले म्याक्स मनिलाई नेपालभर कारोबार बञ्चित गरिदिएको थियो । विवादित रकमको ठूलो हिस्सा सेटल गर्ने र पुनः कारोबार शुचारु गर्ने समझदारीमा स्वीकृति माग गर्ने नेपाल राष्ट्र बैंकलाई पत्र लेख्ने पनि समझदारी भएको छ । दुई संस्थाबीच लेनदेनमा विवाद भएपछि उक्त विवाद केन्द्रिय बैंकसम्म पुगेको थियो । यो विवादमा राष्ट्र बैंकले हिमालयन बैंकको पक्ष लिदै हस्तक्षेपकारी भूमिका खेलेको थियो । राष्ट्र बैंकले मलेसियाको केन्द्रीय बैंकलाई पत्र लेखेर हिमालयन बैंकले पाउनु पर्ने भुक्तानी दिलाईदिन आग्रह गरेको थियो । त्यस्तै, मलेसियाको केन्द्रीय बैंकले पनि म्याक्स मनिलाई विवादित रकम ‘बैंक नागरा मलेसिया’ मा जम्मा गर्न निर्देशन दिएको थियो ।
लाेक सेवा आयोगद्वारा प्रशासनसहित दुई तहकाे प्रविधि परीक्षण मिति सार्वजनिक
काठमाडाैं । लाेक सेवा आयोगले प्रशासन, सामान्य प्रशासन र लेखाको सूचना प्रविधि परीक्षणको मिति सार्वजनिक गरेकाे छ । आयोगले बुधबार तीन तहकाे प्रविधि परिक्षण मिति सार्वजनिक गरेकाे गर्दै लिखित र माैखिक परिक्षाकाे नतिजा सार्वजनिक गरेकाे हाे । लाेक सेवा आयोगले प्रशासन, सामान्य प्रशासन र लेखा सम्बन्धि परीक्षाकाे सूचना प्रविधि सीप परीक्षण कार्यक्रम मंसिरमा हुने भएको छ, भने लिखित परीक्षा गत भदाै ६,७ र ८ गते परीक्षा लिएकाे थियाे । गत कार्तिक ६, ७, ८ गते चार वटा लोक सेवा कार्यालयबाट जम्मा १३ सय ६२ जनाले परीक्षा दिएका थिए । जसमा पद संख्या ३ सय १७ वटा रहेको थियो । प्रशासन, सामान्य प्रशासन र लेखा सम्बन्धि परीक्षामा लोक सेवा कार्यालय सुर्खेतबाट सबैभन्दा बढी ८ सय ७ जनाले परीक्षा दिएका थिए जस अन्तर्गत खुल्लामा ९४, महिलामा २८, आदीवासी जनजातिमा ३ पद संख्या रहेको छ । अन्तर्वार्ताको छनौट भएको संख्या खुल्लामा सबैभन्दा बढी १३५, महिलामा ५० र आदीवासी जनजातिमा १८ जना रहेका छन् । लोक सेवा आयोग, जुम्लाबाट सबैभन्दा कम संख्या खुला तर्फ २५ महिला १ जनाको माग रहेको उक्त क्षेत्रमा ६० जना लिखित परीक्षा अन्तरवार्ताका लागि ९ जना छनौट भएका छन् । लोक सेवा आयोग, दिपायलमा खुलामा ६३ महिलामा ४ जनाको माग रहेको सो पदमा एक सय ५१ जनाले परीक्षा दिएका थिए, अन्तर्वार्तामा खुला तर्फबाट ६४ र महिलाबाट ७ जना छनोट भएसँग लोक सेवा कार्यालय महेन्द्रनगरबाट दुई सय ६८ जनाले परीक्षा दिएका थिए जसमा ७४ जनाको माग रहको थियो । भने अन्तर्वातामा ५६ जना छानिएका छन् । जिल्ला कार्यालय खोटाङका दुई सय २७ जनाले परीक्षा दिएको सो पदमा खुला तर्फ ७६ र महिला तर्फ २२, आदीबासी जनजातिमा १ जना पद संख्या रहेको थियो भने अन्तर्वार्ता खुलामा ११०, महिला १७, आदीवासी २७ छनोट भएका छन् ।
करिब ४० करोड लागतमा रुपन्देहीमा आधुनिक दुग्ध प्रशोधन केन्द्र स्थापना हुने
बुटवल । रुपन्देहीको तिलोत्तमा नगरपालिकामा आधुनिक दुग्ध प्रशोधन केन्द्र स्थापना हुने भएको छ । करिब रु ४० करोडको लागतमा दुग्ध प्रशोधन परियोजना निर्माण गर्न लुम्बिनी विशिष्टीकृत सहकारी सङ्घले काम अघि बढाएको हो । असोज ९ गते सम्पन्न तिलोत्तमा लगानी सम्मेलनमा नगरपालिकाले दुग्ध प्रशोधन केन्द्र परियोजनालाई ‘सोकेश’ मा राखेको थियो । तिलोत्तमा नगरपालिकाले परियोजनका लागि चार बिघा जग्गा उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाएको छ । सङ्घले प्रदेश ५ का झण्डै ४०० सहकारीकर्मीबीच अन्र्तक्रिया गरेर दुग्ध प्रशोधन परियोजनाको बारेमा अवधारणा सार्वजनिक गरेको छ । रुपन्देहीसहित प्रदेश नं. ५ का सबै जिल्लामा उत्पादित दूधको बजारीकरणमा टेवा पुर्याउने उद्देश्यले दुग्ध प्रशोधन केन्द्रको अवधारणा अघि सारिएको हो । उचित बजारीकरण नहुँदा दूध उत्पादन हुने मुख्य सिजनमा यहाँका किसानले मिल्क होलिडेको समस्या भोग्न बाध्य छन् । यस्तै, लागतअनुसारको मूल्य पनि पाउन सकेका छैनन् । किसानलाई दूध उत्पादनमा प्रोत्साहन गर्दै दूधको बजार सुनिश्चित गराउन परियोजनाको अवधारणा अघि सारिएको तिलोत्तमा नगर प्रमुख वासुदेव घिमिरेले बताएका छन् । तिलोत्तमाले आफ्ना दूध उत्पादक किसानलाई प्रतिलिटर दूधमा रु एक अनुदान र पशु बीमा रकममा ५० प्रतिशत अनुदान दिँदै आएको छ । यस्तै, पशुको पञ्जिका राख्ने तथा पशुपालन राहत कोष र समूहमा पशुपालन गर्ने महिलालाई बैंक ब्याजमा अनुदान दिने व्यवस्था पनि मिलाएको छ । युएचटी दुग्ध प्रशोधन परियोजना निर्माणमा प्रदेश सरकारले समेत सघाउने जनाएको छ । प्रदेश भूमि, व्यवस्था, कृषि तथा सहकारीमन्त्री आरती पौडेलले दुग्ध प्रशोधन परियोजनाको स्थापनाले दूध उत्पादन, प्रशोधन र बिक्री वितरण सहज हुने भएकाले यसमा प्रदेश सरकारले पनि आवश्यक सहयोग गर्ने बताए । प्रदेशसभा सदस्य भोजप्रसाद श्रेष्ठ रुपन्देही जिल्ला दुग्ध उत्पादनमा विशिष्ट स्थान हासिल गरेको भन्दै दुग्ध प्रशोधन परियोजना स्थापना भएपछि त्यसको फाइदा किसानले लिन सक्ने बताएका छन् । दुग्ध प्रशोधन परियोजनासम्बन्धी अवधारणा तयार पारेका प्रदेश नं. ५ का पशुपक्षी तथा मत्स्य निर्देशनालयका प्रमुख तुलसीराम भण्डारीले सहकारीले नै प्रवद्र्धन गर्ने परियोजना आफैँमा सबैका लागि प्रेरणादायी बन्ने जानकारी दिए। लुम्बिनी विशिष्टीकृत सहकारी सङ्घका अध्यक्ष खगराज शर्माले प्रदेश नं ५ का सहकारीकर्मीको उत्साहले परियोजनालाई गन्तव्यमै पुर्याउने बताए । रासस
विषम सुख्खाका कारण अफ्रिकी मुलुकमा खाद्य असुरक्षा
लुआन्डा । अफ्रिकी मुलुक अंगोलामा विषम सुख्खाका कारण पाँच लाखभन्दा बढी मानिस खाद्य असुरक्षाको सामना गर्नुपर्ने देखिएको सरकारले जनाएको छ । अंगोला सरकारका खाद्य सुरक्षासम्बन्धी विभागका प्रमुख अर्मेलिण्डा कालिङ्गेद्वारा मंगलबार जारी विज्ञप्तिमा यस समस्यासँग जुध्न सरकारले नयाँ नीति एवं कार्यक्रम अगाडि सारेको बताइएको छ । कालिङ्गेले दश लाखमध्ये दुई लाखभन्दा बढी मानिस विशेष रुपमा खतरनाक अवस्थामा रहेको जानकारी दिएका छन् । अंगोलाका धेरै प्रान्तमा यस वर्ष लगातारको सुख्खाले बालीनालीमा असर परेको छ । पानीका स्रोतहरु सुक्ने तथा पशुपालनमा समेत ठूलो असर परेकाे सरकारको भनाई छ । रासस