गगनलाई राठोरको समर्थन
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा सभापति पदका उम्मेदवार किशोरसिंह राठोरले आफ्नो उम्मेदवारी फिर्ता लिने घोषणा गरेका छन् । बुधबार पत्रकार सम्मेलन गर्दै राठोरले पार्टी संकटमा रहेका बेला मिलेर अघि बढ्नुपर्ने गगन थापाको प्रस्तावलाई समर्थन गर्दै आफूले उम्मेदवारी फिर्ता लिएको बताएका हुन् । उनले पार्टीभित्र एकता आवश्यक रहेको भन्दै गगन थापाले राखेको मिलेर जाने प्रस्तावलाई समर्थन गर्ने निर्णयमा पुगेको बताए । राठोरले कांग्रेसलाई एकताबद्ध बनाएर अघि बढाउन आफू सक्रिय रहनेसमेत बताएका छन् ।
सेयर बजारमा ३ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँको कारोबार
काठमाडौं । बुधबार सेयर बजारमा सामान्य अंकको गिरावट आएको छ । नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक ६.३८ अंकले घटेर २५७२.३४ बिन्दुमा झरेको छ । नेप्सेका अनुसार १०० कम्पनीको सेयर मूल्य बढ्दा १६७ कम्पनीको सेयर मूल्य घटेको छ । १२ कम्पनीको सेयर मूल्यमा भने कुनै परिवर्तन आएको छैन । बुधबार ३५९ कम्पनीको १ करोड कित्ता सेयर किनबेच हुँदा ३ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । जसमध्ये सबैभन्दा धेरै कारोबार घलेम्दी हाइड्रोको भएको छ । घलेम्दीको ३२ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । साथै रिलाइन्स स्पिीनिङको २९ करोड, पिपुल्स हाइड्रोको १६ करोड र सानिमा मिडलको १३ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । नेप्सेका अधिकांश उपसूचक घटेका छन् । १३ वटा उपसूचकमध्ये बैंकिङ उपसूचक मात्रै बढेको छ भने बाँकी १२ वटा उपसूचक ओरालो लागेका छन् । बैंकिङ उपसूचक १.२७ अंकले बढेर १ हजार ४९४.७१ विन्दुमा पुगेको छ । यसको वृद्धि ०.०८ प्रतिशत रहेको छ । त्यस्तै, विकास बैंक उपसूचक ३.९६ अंकले घटेर ५ हजार ३३५.४७ विन्दुमा झरेको छ । वित्त उपसूचक २.०९ अंकले घटेर २ हजार १७६.७४ विन्दुमा पुगेको छ । होटल तथा पर्यटन उपसूचक ४.१८ अंकले घटेर ६ हजार ९३६.५९ विन्दुमा कायम भएको छ भने जलविद्युत् उपसूचक १.३५ अंकले घटेर ३ हजार ५१०.०३ विन्दुमा झरेको छ । लगानी उपसूचकमा ०.५५ प्रतिशतको गिरावट आएको छ । यो ०.५१ अंकले घटेर ९३.५२ विन्दुमा पुगेको छ । जीवन बीमा उपसूचक ३४.५७ अंकले घटेर ११ हजार ५६८.६७ विन्दुमा आएको छ । उत्पादन तथा प्रशोधन उपसूचकमा भने सबैभन्दा ठूलो अंकगत गिरावट देखिएको छ । उक्त उपसूचक ७७.६९ अंकले घटेर १० हजार ४७९.२६ विन्दुमा झरेको छ । लघुवित्त उपसूचक १७.५७ अंकले घटेर ४ हजार ४२९.२६ विन्दुमा पुगेको छ भने सामूहिक लगानी कोष उपसूचक ०.०३ अंकले घटेर १९.४७ विन्दुमा कायम भएको छ । निर्जीवन बीमा उपसूचक ५७.०९ अंकले घटेर ९ हजार ३४९.१८ विन्दुमा झरेको छ । अन्य समूहको उपसूचक ६.६० अंकले घटेर १ हजार ७९३.३४ विन्दुमा पुगेको छ । त्यस्तै, ट्रेडिङ उपसूचक सबैभन्दा धेरै १.३८ प्रतिशतले घटेको छ । यो ४४.६८ अंकले घटेर ३ हजार १८१.१७ विन्दुमा कायम भएको छ ।
विमानस्थल निर्माणदेखि सञ्चालनसम्मै निजी क्षेत्रको साथ खोज्दै सरकार
काठमाडौं । सरकारले विमानस्थल निर्माणदेखि स्तरोन्नति, व्यवस्थापन र सञ्चालनसम्म निजी क्षेत्रलाई सहभागी गराउन कानुनी बाटो खोल्ने तयारी गरेको छ । संघीय संसद्मा पेस भएको ‘नेपाल हवाई सेवा प्राधिकरणको स्थापना र व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक, २०८३’ ले विमानस्थल पूर्वाधारमा स्वदेशी तथा विदेशी निजी पूँजी परिचालन गर्नसक्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरेको हो । विमानस्थलजस्तो ठूलो पूर्वाधार निर्माणमा सरकारी स्रोत मात्र पर्याप्त नहुने भएपछि सरकारले कानून बनाएर स्वदेशी तथा विदेशी लगानी परिचालनको कानूनी आधार तयार गर्न खोजेको छ । विधेयकको दफा ४५ मा संयुक्त लगानीसम्बन्धी व्यवस्था गरिएको छ । उक्त व्यवस्थाअनुसार प्राधिकरणले नेपाल सरकारको स्वीकृति लिएर स्वदेशी वा विदेशी लगानीकर्तासँग व्यावसायिक योजनाका आधारमा संयुक्त लगानीमा योजना तथा कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सक्नेछ । त्यस्तै, स्वदेशी वा विदेशी सरकार वा संस्थासँग सार्वजनिक–निजी साझेदारी (पीपीपी) वा संयुक्त साझेदारीमा विमानस्थल निर्माण, स्तरोन्नति, सञ्चालन वा व्यवस्थापन गर्न सक्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ । यसले विमानस्थल पूर्वाधार विकासका लागि सरकारको बजेटमा मात्र निर्भर रहनुपर्ने अवस्थाबाट बाहिर निस्केर निजी तथा विदेशी पूँजी परिचालन गर्ने कानूनी आधार तयार गर्ने सरकारी अपेक्षा छ । विधेयकले विमानस्थलको सञ्चालन तथा व्यवस्थापनमा समेत निजी क्षेत्रको सहभागिताको बाटो खुला गर्न खोजेको छ । दफा १४ मा प्राधिकरणले विमानस्थल आफैं सञ्चालन गर्न सक्ने व्यवस्था छ । तर सेवा प्रवाहलाई प्रभावकारी बनाउन नेपाल सरकारको स्वीकृति लिएर कुनै सरकारी, गैरसरकारी निकाय वा निजी क्षेत्रलाई विमानस्थल वा विमानस्थलबाट प्रवाह हुने सेवा सञ्चालन तथा व्यवस्थापन गर्न दिन सक्ने प्रस्ताव गरिएको छ । गैरसरकारी निकाय वा निजी क्षेत्रलाई विमानस्थल सञ्चालन तथा व्यवस्थापनको जिम्मेवारी दिँदा भने प्रतिस्पर्धात्मक प्रक्रिया अपनाउनुपर्ने व्यवस्था विधेयकमा राखिएको छ । यसले विमानस्थल सञ्चालनमा निजी क्षेत्रको सहभागितालाई कानूनी आधार दिनेछ । तर विधेयकले विमानस्थल निर्माण तथा सञ्चालनलाई पूर्ण रूपमा खुला भने गरेको छैन । नयाँ विमानस्थल निर्माणका लागि प्राविधिक, भौगोलिक, पर्यटकीय तथा वातावरणीय उपयुक्तता, आर्थिक तथा व्यावसायिक सम्भाव्यता, स्वदेशी तथा वैदेशिक लगानीको सम्भाव्यता, सामाजिक उत्तरदायित्व तथा सामरिक र रणनीतिक महत्वलाई आधार बनाउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । प्रस्तावित विधेयकले विमानस्थललाई सरकारी लगानीबाट मात्र निर्माण तथा सञ्चालन गर्ने परम्परागत मोडलसँगै निजी तथा विदेशी लगानी र सार्वजनिक–निजी साझेदारीमार्फत विमानस्थल पूर्वाधार विकास तथा व्यवस्थापन गर्ने विकल्पलाई समेत कानूनी रूप दिन खोजेको देखिएको छ ।
नक्सा संशोधन गरिदिने भन्दै एक लाख घुस लिएको आरोपमा नापीका सर्वेक्षकविरुद्ध मुद्दा
काठमाडौं । महोत्तरीको बर्दिवासस्थित नापी कार्यालयका सर्वेक्षक शिवकुमार साहविरुद्ध अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको छ । जग्गाको अंशबण्डाअनुसार नक्सा परीक्षण गरी संशोधन गरिदिने भन्दै सेवाग्राहीसँग एक लाख रुपैयाँ घुस लिएको आरोपमा साहविरुद्ध विशेष अदालत, काठमाडौंमा आरोपपत्र दायर गरिएको अख्तियारले जनाएको छ । अख्तियारको बर्दिवासस्थित कार्यालयमा परेको सूचना तथा उजुरीका आधारमा खटिएको टोलीले साहलाई सेवाग्राहीबाट एक लाख रुपैयाँ घुस लिइसकेको अवस्थामा नियन्त्रणमा लिएको थियो । अनुसन्धानका क्रममा साहले जग्गाको अंशबण्डाअनुसार नक्सा परीक्षण गरी त्यसका आधारमा नक्सा संशोधन गरिदिने काममा आलटाल गर्दै सेवाग्राहीलाई दुःख–हैरानी दिएको र घुस मागेको पुष्टि भएको अख्तियारको दाबी छ । अख्तियारले साहविरुद्ध भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा ३ को उपदफा (१) बमोजिमको कसुरमा एक लाख रुपैयाँ बिगो कायम गरेको छ । सोही ऐनअनुसार कैद तथा बिगोबमोजिम जरिवाना सजायको मागदाबी गर्दै विशेष अदालतमा आरोपपत्र दायर गरिएको अख्तियारका प्रवक्ता सुरेश न्यौपानेले जानकारी दिएका छन् ।
रूसमा देखिएको शंकास्पद प्लेगबारे नेपालमा उच्च सतर्कता, जोखिम न्यून
काठमाडौं । रूसको इर्कुत्स्क क्षेत्रमा प्लेगको शंकास्पद घटना देखिएपछि नेपालले पनि अवस्थाको निगरानी थालेको छ । इर्कुत्स्कमा देखिएको शंकास्पद प्लेगसम्बन्धी घटनालाई अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा निगरानी गरिरहेका बेला नेपालले भने हाल देशबाहिरबाट प्लेग फैलिने जोखिम अत्यन्त न्यून रहेको जनाएको छ । इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा (ईडीसीडी) ले सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै उपलब्ध सूचनाका आधारमा नेपालमा यस विषयमा अनावश्यक चिन्ता वा त्रास लिन आवश्यक नरहेको जनाएको हो । महाशाखाका अनुसार नेपालले अवस्थाको निरन्तर निगरानी गरिरहेको छ । सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलस्थित स्वास्थ्य डेस्कलाई उच्च सतर्कतामा राखिएको छ । त्यस्तै, नेपालमा प्लेगको परीक्षण गर्न राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशाला, टेकुमा आवश्यक सुविधा उपलब्ध रहेको महाशाखाले जनाएको छ । सम्भावित संक्रमित भेटिएमा उपचारका लागि आवश्यक स्वास्थ्य सेवा पनि नेपालमा उपलब्ध रहेको जनाइएको छ । महाशाखाले प्लेगसम्बन्धी सूचना तथा अवस्थाबारे आधिकारिक स्वास्थ्य निकायबाट जारी हुने जानकारीलाई मात्र आधार मान्न सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ । रूसको इर्कुत्स्क क्षेत्रमा देखिएको शंकास्पद घटनालाई लिएर सामाजिक सञ्जाल तथा विभिन्न माध्यमबाट फैलिन सक्ने अपुष्ट सूचनाका कारण अनावश्यक त्रास उत्पन्न हुन सक्ने भन्दै स्वास्थ्य निकायले आधिकारिक सूचनालाई प्राथमिकता दिन आग्रह गरेको हो । ईडीसीडीले नेपालमा हाल प्लेगको जोखिम अत्यन्त न्यून रहेको स्पष्ट पार्दै अवस्था निरन्तर निगरानीमा रहेको जनाएको छ ।
एआईमा खर्बौं डलर लगानी ‘खेर’ जाने र त्यसपछि क्रिप्टो उकालो लाग्ने दाबी
काठमाडौं । बिटमेक्सका पूर्वप्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) आर्थर हेजले कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) क्षेत्रमा भइरहेको ठूलो लगानी अन्ततः अत्यधिक पूर्वाधार निर्माण, बजारमा गिरावट र सरकारी उद्धारसम्म पुग्न सक्ने दाबी गरेका छन् । उनका अनुसार त्यसपछि बजारमा आउने अतिरिक्त तरलताबाट क्रिप्टोकरन्सीले ठूलो लाभ लिन सक्छ । क्रिप्टो लगानी कम्पनी मेलस्ट्रमका सहसंस्थापक तथा प्रमुख लगानी अधिकृत हेजले सिंगापुरमा आयोजित गामा प्राइम इन्भेस्टिङ कन्फरेन्समा सीएनबीसीसँग कुरा गर्दै विश्वले एआई डेटा सेन्टर निर्माणमा ‘खर्बौं डलर खेर फालिरहेको’ बताएका हुन् । उनका अनुसार एआईका लागि अहिले भइरहेको विशाल डेटा सेन्टर निर्माणले भविष्यमा कम्प्युटिङ पावर अत्यन्तै सस्तो र प्रशस्त बनाउनेछ । तर, अहिले निर्माण भइरहेका पूर्वाधारको क्षमता आवश्यकताभन्दा धेरै हुन सक्ने उनको अनुमान छ । हेजले प्रविधिको इतिहासमा ठूला प्राविधिक परिवर्तनसँगै अत्यधिक लगानी र पूर्वाधार निर्माण हुने गरेको बताए । त्यसपछि बजारमा गिरावट आउने र अन्ततः सरकार वा केन्द्रीय बैंकबाट उद्धार प्याकेज आउने उनको दाबी छ । ‘वित्तीय इतिहास र हरेक ठूला प्राविधिक विस्तारलाई हेर्ने हो भने त्यहाँ सधैं अत्यधिक निर्माण भएको देखिन्छ । त्यसपछि संकट आउँछ र अन्ततः उद्धार हुन्छ,’ हेजले भने । उनका अनुसार यस्तो अवस्थामा बजारमा आउने अतिरिक्त तरलताबाट बिटक्वाइनसहितका क्रिप्टो सम्पत्तिले फाइदा लिन सक्छन् । सन् २००८ को विश्वव्यापी वित्तीय संकटपछि बजारमा आएको तरलताको उदाहरण दिँदै उनले भविष्यमा पनि यस्तै अवस्था आउन सक्ने बताए । ‘सौभाग्यवश त्यो अतिरिक्त तरलता सोस्न बिटक्वाइन र अन्य क्रिप्टो छन्। त्यसैले उद्धारपछि सबैभन्दा राम्रो प्रदर्शन गर्ने सम्पत्ति कुन हुनेछ भन्ने हामीलाई थाहा छ,’ उनले भने । त्यसका लागि लगानीकर्ताले धैर्य गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ । हेजका अनुसार स्पेसएक्स, ओपनएआई र एन्थ्रोपिकजस्ता कम्पनीले ठूलो मात्रामा कम्प्युटिङ पावरको माग गरिरहेका छन् । तर यीमध्ये कुनै पनि कम्पनीले हालसम्म नाफा कमाइरहेको अवस्था नरहेको उनको दाबी छ । अहिले निर्माण भइरहेका अधिकांश डाटा सेन्टर पूरा भएपछि पूर्वाधार प्रदायकले एआई कम्पनीसँग उनीहरूले प्रतिबद्धता जनाएको कम्प्युटिङ पावरको भुक्तानी माग्नेछन् । यस्तो अवस्था सन् २०२७ को अन्त्य वा २०२८ सम्ममा देखिन सक्ने हेजको अनुमान छ । यद्यपि, एआईका लागि सकारात्मक सम्भावना पनि रहेको उनले स्वीकार गरेका छन् । आगामी १२ महिनामा एआई अझ उपयोगी बन्ने र यसको माग बढेर एआई कम्पनीहरू नाफामा जान सक्ने उनी बताउँछन् । एआई क्षेत्रलाई आपूर्ति गर्ने केही कम्पनीले भने अहिले नै राम्रो आम्दानी गरिरहेको हेजले बताए । उनले मेमोरी चिप निर्माता कम्पनीहरू र एनभीडीयालाई यसको उदाहरणका रूपमा प्रस्तुत गरे । तर, लगानीकर्ताले ती कम्पनीको भविष्यको आम्दानीको तुलनामा अहिले तिरिरहेको मूल्य उचित छ कि छैन भन्ने प्रश्न महत्त्वपूर्ण रहेको उनको भनाइ छ । हेजले एआई कम्पनीहरूको मूल्य घट्ने अनुमानमा ‘सर्ट’ गर्ने रणनीतिलाई पनि राम्रो लगानी अवसरका रूपमा नहेरेको बताए । उनका अनुसार ठूला प्राविधिक परिवर्तनमा अत्यधिक लगानी हुने प्रवृत्ति भने इतिहासमा पटक–पटक देखिएको छ । यसैबीच, एआई क्षेत्रमा कम्प्युटिङ पावर प्रशस्त र सस्तो हुने उनको अनुमानकै आधारमा हेजले नयाँ क्रिप्टो परियोजना ‘फ्लप’ अघि बढाइरहेका छन् । यो परियोजना सन् २०२७ को पहिलो त्रैमासिकमा सार्वजनिक गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । फ्लपले एआई एजेन्टका लागि आवश्यक कम्प्युटिङ पावरको ‘स्पट मार्केट’ बनाउने लक्ष्य राखेको छ । यसमा जीपीयू उपलब्ध गराउने र एआई इन्फरेन्स सञ्चालन गर्ने सहभागीलाई फ्लप टोकनमार्फत पुरस्कृत गर्ने योजना छ । हेजका अनुसार अहिले एआई एजेन्टका लागि छुट्टै भुक्तानी नेटवर्क छैन । एआई एजेन्टले आफ्नो मुद्रालाई सीधै कम्प्युटिङ पावरमा रूपान्तरण गर्न सके त्यही मुद्रा उनीहरूले प्रयोग गर्ने उनको विश्वास छ । यही अवधारणामा आफ्नो नयाँ परियोजनाको मुख्य दाउ रहेको उनले बताएका छन् ।
गोकर्णेश्वरमा बिक्रीका लागि भण्डारण गरिएको वाइनमा लेदो भेटियो
काठमाडौं । काठमाडौंको गोकर्णेश्वरमा बिक्रीका लागि भण्डारण गरिएको वाइनमा आँखाले देखिने गरी लेदो जस्तो अखाद्य वस्तु भेटिएपछि २ हजार ७ सयभन्दा बढी बोतल तथा पाकेट वाइनको बिक्री–वितरण रोक्का गरिएको छ । खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागको अगुवाइमा गरिएको अनुगमनका क्रममा गोकर्णेश्वर नगरपालिका–४ स्थित शुभ ओजस सप्लायर्सको स्टोरमा भण्डारण गरिएको वाइनमा यस्तो कैफियत भेटिएको हो । अनुगमन टोलीका अनुसार संखुवासभास्थित मकालु वाइन इन्डष्ट्रिजबाट उत्पादित ६५० मिलिलिटरका २ हजार २३२ बोतल र ४ लिटरका ६६ पाकेट वाइनमा लेदो देखिएको थियो । त्यस्तै, ललितपुरको गोदावरी–झरुवारासीबाट उत्पादित ६५० मिलिलिटरका ४२० बोतल वाइनमा पनि आँखाले स्पष्ट देखिने गरी लेदो जस्तो वस्तु तैरिएको पाइएको विभागले जनाएको छ। कैफियत भेटिएका सबै वाइन स्थानीय जनप्रतिनिधिको रोहबरमा व्यवसायीकै नियन्त्रणमा रहने गरी बिक्री–वितरण रोक्का गरिएको छ । अनुगमन टोलीले थप परीक्षणका लागि वाइनका नमुनासमेत संकलन गरेको छ । वाइनमा देखिएको लेदो के कारणले बनेको हो र त्यसले उपभोक्ताको स्वास्थ्यमा कस्तो असर पार्न सक्छ भन्ने विषय प्रयोगशाला परीक्षणपछि मात्रै यकिन हुने विभागले जनाएको छ। संयुक्त अनुगमन टोलीले बुढानीलकण्ठ–२ स्थित विआइईटीबाट उत्पादित ‘तिखालाल’ ब्रान्डको धुलो खुर्सानीमा अफ्लाटक्सिन बी–१ तथा कुल अफ्लाटक्सिनको मात्रा उच्च पाइएपछि उद्योगी स्वयंले २० किलो धुलो खुर्सानी नष्ट गरेका छन् । त्यस्तै, बुढानीलकण्ठ नेचर क्याम्पिङ, महिमा मिनी मार्ट, न्यु डिडिएस स्टोर, कल्प वृक्ष जनरल स्टोर र न्यु पाण्डे सप्लायर्सलगायतका पसलमा अनुगमन गर्दा म्याद गुज्रिएका विभिन्न खाद्य सामग्री फेला परेका विभागे जनाएको छ । अनुगमन टोलीले ती पसलबाट बरामद बेसन, मेथी, दूध, अचार, मसला, तेल, सस, कन्फ्लेक्स, पिस्तालगायतका म्याद नाघेका सामग्री तत्काल नष्ट गराएको छ। बुढानीलकण्ठ नेचर क्याम्पिङमा भने खाद्य स्वच्छतासम्बन्धी थप गम्भीर कैफियत भेटिएको विभागले जनाएको छ । अनुगमनका क्रममा भान्सामा साङ्लाको बाक्लो उपस्थिति देखिनुका साथै अखाद्य सिन्थेटिक रङ प्रयोग गरिएको र फ्रिजमा शाकाहारी तथा मांसाहारी परिकार सँगै राखिएको भेटिएपछि विभागले उक्त व्यवसायलाई तीन दिनभित्र स्पष्टीकरणसहित विभागमा उपस्थित हुन निर्देशन दिएको छ । खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभाग, जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौं, चन्द्रागिरी नगरपालिका र प्रहरी वृत्त थानकोटको संयुक्त टोलीले असोज १८ र १९ गते काठमाडौंका विभिन्न स्थानमा २३ वटा खाद्य तथा किराना व्यवसायमा अनुगमन गरेको थियो । विभागले खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तरसम्बन्धी कानुन उल्लंघन गर्ने उद्योग तथा व्यवसायमाथि कानुनबमोजिम कारबाही गर्ने र अनुगमनलाई निरन्तरता दिने जनाएको छ ।
३० अर्ब रूपैयाँ निक्षेप तान्दै राष्ट्र बैंक
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले बुधबार ३० अर्ब रूपैयाँ निक्षेप तान्ने भएको छ । बैंकहरूमा अधिक तरलता कायमै भएपछि केन्द्रिय बैंकले एक महिनाका लागि ३० अर्ब रूपैयाँ निक्षेप तान्न लागेको हो । यसका लागि मध्यान्ह ३ बजे बोलकबोल हुँदैछ । यसमा बाणिज्य, विकास र वित्त कम्पनी सहभागी हुन सक्नेछन् । उनीहरुले बोलकबोलमा ब्याजदर प्रस्ताव गर्नुपर्ने हुन्छ । बैंकहरुले ब्याजदरमा बहुबोलकबोल पनि गर्न सक्नेछन् । त्यसमा सबै भन्दा कम ब्याजदर प्रस्ताव गर्नेलाई प्राथमिकतामा राखिनेछ । अहिले बैंकहरूमा अधिक तरलता रहेको छ । त्यसलाई व्यवस्थापन गर्न राष्ट्र बैंकले पटक पटक बोलकबोलबाट पैसा तान्दै आएको छ । सोही क्रममा राष्ट्र बैंकले एकै पटक ३० अर्ब रूपैयाँ निक्षेप बोलकबोल गर्न लागेको हो । बोलकबोलमा बैंकहरुले घटीमा १० करोड रूपैयाँ र बढीमा ५ करोडले भाग गर्दा निशेष भाग जाने गरी कुल आह्वान रकमसम्म प्रश्ताव गर्न सक्नेछन् । बैंकहरूले यसरी राष्ट्र बैंकमा राखेको निक्षेप यस बैंक बाहेक अन्य बैंक तथा वित्तीय संस्थामा पनि धितोको रुपमा प्रयोग गर्न सक्नेछन् । २८ दिन अर्थात् आगामी कात्तिक १८ गते बैंकहरुलाई सावाँ र ब्याज भुक्तानी गरिनेछ । कर्जाको माग न्यून हुँदा अहिले बैंकहरुमा पैसा थुप्रिएको छ । अहिले बैंकहरूमा करिव ८४ खर्ब ५८ अर्ब निक्षेप हुँदा कर्जा प्रवाह ६० खर्ब ६१ अर्ब रूपैयाँ छ । सीडी रेसियोको सीमाअनुसार बैँकहरूसँग साढे १६ खर्ब रूपैयाँ ऋण दिन मिल्ने पैसा छ । तर कर्जाको माग बढ्न नसक्दा बैंकहरूमा उक्त पैसा थुप्रिएको छ । त्यसपछि राष्ट्र बैंकले बैंकहरूमा भएको पैसा तान्दै आएको छ ।
