इतिहास रच्दै इन्डिगो एयरलाइन्स, एक वर्षमा कमायो १ अर्ब डलर नाफा
काठमाडौं । भारतको उड्डयन क्षेत्रका केही कम्पनीहरू आर्थिक संकटमा फसे पनि निजी क्षेत्रको एक वायुसेवा भने ईतिहास रच्नतिर लागेको छ । भारतको सबैभन्दा ठूलो वायुसेवा कम्पनी इन्डिगोले इतिहास रचेको छ । इन्डिगोले एक आर्थिक वर्षमा करिब १ अर्ब अमेरिकी डलर नाफा कमाएको छ । यस्तो उपलब्धि हासिल गर्ने यो पहिलो भारतीय वायुसेवा कम्पनी बनेको छ । इन्डिगोले बिहीबार जनवरी–मार्च त्रैमासिकमा १८ अर्ब ९५ करोड रुपैयाँ नाफा गरेको छ। यो गत आर्थिक वर्षको चौथो त्रैमासिकमा ९ अर्ब १९ करोड रुपैयाँभन्दा १ सय ६ प्रतिशत बढी हो । त्यसैगरी राजस्व २५।९ प्रतिशतले बढेर १७ खर्ब ८ अर्ब २५ करोड ३० लाख पुगेको एयरलाइन्सले जनाएको छ । चौथो त्रैमासिकमा यात्रु टिकट राजस्व २५.५ प्रतिशतले बढेर १ खर्ब ५६ अर्ब रुपैयाँ पुगेको कम्पनीले जानकारी दिएको छ । इन्डिगोसँग कुल नगद मौज्दात ३ खर्ब ४७ अर्ब ३७ करोड रुपैयाँ छ । यसमा २ खर्ब ८करोड २ङ लाख रुपैयाँको निःशुल्क नगद र १खर्ब ३९ अर्ब १४ करोड रुपैयाँको प्रतिबन्ध नगद समावेश छ । दर्ता गरिएको अपरेटिङ लीज दायित्व ४ खर्ब ३४ अर्ब ८८ करोड र कुल ऋण ५ खर्ब १२ अर्ब ८० करोड रुुपैयाँ छ । दुई साथीले मिलेर खोलेको कम्पनी इन्डिगो भारतको सबैभन्दा ठूलो एयरलाइन्स हो । यो सन् २००६ मा सुरु भएको थियो र आज देशको घरेलु बजारमा यसको सबैभन्दा धेरै हिस्सा छ । देशका आधाभन्दा बढी यात्रु यही एयरलाइन्सबाट यात्रा गर्छन् । दुई साथी राहुल भाटिया र राकेश गंगवाल मिलेर यो कम्पनीको जग बसालेका हुन् । राहुल भाटिया र राकेशले कम्पनी सुरु गर्नुअघि यस क्षेत्रका धेरै अग्रणी कम्पनीहरूमा काम गरेका थिए । यस्तो अवस्थामा उनीहरूसँग राम्रो ज्ञान थियो। राहुलले राकेशलाई एयरलाइन कम्पनी खोल्ने प्रस्ताव राखे र त्यसपछि २००४ मा इन्डिगोको मूल कम्पनी इन्टरग्लोब एभिएसन सुरु भयो । उधारो विमानमा उडान सुरु इन्डिगो सुरु भएको बेला हवाई क्षेत्र ठूलो संकटमा परेको थियो । यति हुँदाहुँदै पनि दुवैले कम्पनी खोल्ने निर्णय गरे । उनीहरूले सोही वर्ष एयरलाइन्स खोल्ने लाइसेन्स पनि पाए तर कम्पनीको विमान नहुँदा सन् २००६ सम्म सेवा सुरु हुन सकेन । गंगवालले एयरबस कम्पनीबाट १ सय थान विमान ऋणमा ल्याए र त्यसपछि २००६ देखि कम्पनीले आफ्नै उडान गर्न थाल्यो । कसरी सफल भयो कम्पनी ? जब इन्डिगोले आफ्नो यात्रा सुरु गर्यो, धेरै कम्पनीहरू कठिन समयबाट गुज्रिरहेका थिए । यस्तो अवस्थामा ठूला कम्पनीबीच आफ्नो पकड बलियो बनाउन सजिलो थिएन । यस्तो अवस्थामा कम्पनीले योजना बनाएर उसले आफ्नो लक्षित ग्राहक सेट गर्यो । कम्पनीले हवाई यात्रा गर्न चाहने मानिसहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्यो, तर धेरै पैसा थिएन । यस योजनाको साथ इन्डिगोले धेरै टिकटहरू बेच्यो र घाटा पनि नगण्य थियो । त्यसपछि कम्पनीले एकपछि अर्को गर्दै सहरहरू जोड्न थाल्यो र मानिसहरूलाई सस्तो मूल्यमा हवाई यात्रा उपलब्ध गराउन थाल्यो । चप्पल लगाएका मानिसहरूको पनि विमानमा बस्ने सपना पूरा भयो । १९०० भन्दा बढी उडानहरू देशको सबैभन्दा ठूलो एयरलाइन्स कम्पनी इन्डिगोसँग हाल ३ सय २० भन्दा बढी विमान छन् । यो कम्पनीले हरेक दिन १ हजार ९ सयभन्दा बढी उडानहरू सञ्चालन गर्दछ, जुन १ सय १० भन्दा बढी गन्तव्यहरूमा छन् । यसमा ३२ अन्तर्राष्ट्रिय मार्गहरू समावेश छन् । इन्डिगोको वेबसाइटका अनुसार यस एयरलाइन्सबाट हरेक दिन ३ लाख मानिसले आफ्नो यात्रा पूरा गर्छन्। देशका धेरै एयरलाइन्स कंगाल भएका बेला इन्डिगो एक सफल एयरलाइनको रूपमा उभिएको छ । मदिरा व्यवसायी विजय माल्याले किंगफिसर एयरलाइन्स सुरु गरेका थिए । जुन सन् २०१२ मा बन्द भयो । त्यसैगरी सुब्रतो रोयले पनि एयर सहारा सुरु गरेका थिए तर धेरै वर्ष घाटा बेहोरेपछि सन् २००७ मा जेट एयरवेजलाई बेच्नुपरेको थियो । अहिले गो फर्स्टका उडानहरू पनि बन्द छन् र स्पाइसजेट पनि समस्यामा परेको छ। एजेन्सी
सिंगापुरका पूर्व प्रधानमन्त्रीका भाइलाई दुई लाख ९६ हजार डलर जरिवाना
सिंगापुर । सिंगापुरको अदालतले शुक्रबार पूर्व प्रधानमन्त्री ली सिएन लुङका भाइलाई दुई शीर्ष मन्त्रीप्रतिको अपमानजनक अभिव्यक्ती दिएको भन्दै क्षतिपूर्तिका रूपमा दुई लाख ९६ हजार डलर जरिवाना तिर्न आदेश दिएको छ । ली सिएन याङले दिएको मानहानीसम्बन्धी फेसबुक अभिव्यक्ती विदेश मामिला र कानून मन्त्रीहरूद्वारा भाडामा लगाइएको उपनिवेशकालको विशाल बङ्गलाहरूको विवादसँग सम्बन्धित छ । उक्त विषयमा गरिएको दुई अनुसन्धानले मन्त्रीहरूले उक्त विषयमा कुनै गल्ती नगरेको ठहर गरिएकोे थियो । आफ्नो दाजु तथा सिंगापुरका तत्कालीन प्रधानमन्त्री लीको सरकारले राजनीतिक उत्पीडन गरेको दाबी गर्दै ६६ वर्षीय ली दुई वर्षअघि सिंगापुरबाट भागेर विदेशमा बस्दै आएका छन् । सिंगापुर सहरको बाहिरी क्षेत्रमा अवस्थित प्रमुख सम्पत्तिहरूको बारेमा उहाँले लगाएको आरोपले राज्यमा आक्रोश निम्त्याएको थियो । उच्च अदालतका न्यायाधीश गोह यिहानले शुक्रबार क्षतिपूर्तिको रकम घोषणा गर्दै भने, ‘उहाँको अपमानजनक अभिव्यक्ति गलत छ भन्ने प्रतिवादीलाई थाहा थियो तर उहाँले साँचो वा झुटो के हो विचार नगरी लापरवाहीपूर्वक आफ्नो अभिव्यक्ती सार्वजनिक गर्नुभयो ।’ लीलाई दुई राजनीतिज्ञहरू-विदेशमन्त्री भिभियन बालाकृष्णन र गृह मामिला तथा कानुनमन्त्री के। शानमुगम प्रत्येकलाई दुई लाख सिंगापुर डलर (एक लाख ४८ हजार अमेरिकी डलर) क्षतिपूर्तिका रूपमा तिर्न न्यायाधीश गोहले आदेश दिएका छन् । मन्त्रीहरूले उनीलाई मानहानिको लागि छुट्टै मुद्दा हालेका थिए र ली सिंगापुरमा नभएका कारण मुद्दाहरूको बारेमा अदालतको सूचना फेसबुक मेसेन्जर मार्फत दिइएको थियो । न्यायाधीशले लीलाई नोभेम्बरमा मन्त्रीहरूलाई क्षतिपूर्ति भुक्तानी गर्नुपर्ने आदेश दिएपनि तुरुन्तै रकम निर्दिष्ट गरेका थिएनन् । लीले विपक्षी दलको सदस्यता लिएको छ तर उनी संसदका लागि लड्न चाहन्छन् वा हुँदैन भन्नेबारे केही बताएका छन् । रासस
न्यूजिल्याण्डबाट विश्वका १०० मुलुकमा पाउडर दूध निर्यात
न्युजिल्याण्ड । सन् २०२२ को अप्रिलदेखि सन् २०२३ सम्मको एक वर्षको अवधिमा न्युजिल्याण्डबाट विश्वका १०० भन्दा बढी देशहरूमा पाउडर दूध निर्यात गरिएको न्युजिल्याण्डको तथ्यांक विभाग (स्टाट एनजेड) को तथ्यांकले देखाएको छ । न्युजिल्याण्डको दूध पाउडर निर्यात मूल्य बढ्दै गए पनि सन् २०१४ देखि डेरी र गाईवस्तुको सङ्ख्या क्रमशः घट्दै गएको स्टाट्स एनजेडका अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार प्रबन्धक अलास्डेयर एलेनल बताए । न्युजिल्याण्डको पाउडर दूध निर्यातका लागि चीन प्रमुख गन्तव्यको रूपमा रहेको छ । यहाँबाट चीनतर्फ हुने पाउडर दूध निर्यातमा पछिल्लो समय गिरावट आएको भएपनि परिमाणको आधारमा अझै पनि दूधको निर्यात चीनमा नै धेरै रहेको पाइएको छ । सन् २००८ को तुलनामा अप्रिलमा सकिएको न्यजिल्याण्डको आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्मको एक वर्षको अवधिमा चीन पठाइएको पाउडर दूधको निर्यात मूल्यमा ९८७ प्रतिशत वृद्धि भएको थियो भने सोही अवधिमा मूल्यको परिमाणमा एक हजार चार प्रतिशतले वृद्धि भएको स्टाट एनजेडले उल्लेख गरेको छ । अप्रिलमा अन्त्य भएको न्युजिल्याण्डको पछिल्लो आर्थिक वर्षभरी ३० प्रतिशत पाउडर दूध चीन पठाइएको विभागका अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार प्रबन्धक अलास्डेयर एलेनले बताए । सन् २००८ मा चीनसँग स्वतन्त्र व्यापार सम्झौतामा हस्ताक्षर भएपछि चीनमा निर्यात बढेको एलेनले बताए । गत आर्थिक वर्षमा पाउडर दूध निर्यातको मूल्य ९.७ अर्ब न्युजिल्याण्ड डलर (९५.९१ अर्ब अमेरिकी डलर) रहेको थियो । यो न्यूजिल्याण्डको निर्यातको कुल मूल्यको १४ प्रतिशत हो । पाउडर दूध न्युजिल्याण्डबाट सबैभन्दा ठूलो मात्रामा विदेश निर्यात हुने वस्तु रहेको स्टाट्स एनजेडको तथ्यांकले पुष्टि गरेको छ । अप्रिलसम्मको एक वर्षको अवधिमा न्युजिल्याण्डको वार्षिक पाउडर दूध निर्यात औसतमा प्रति वर्ष १.८ किलोग्रामले वृद्धि भएको छ भने मूल्य १०९ प्रतिशत बढेको छ । त्यस्तै निर्यात दूधको मात्रामा ११२ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । स्टाट एनजेडको तथ्यांक अनुसार सन् २०२३ को अप्रिलसम्मको एक वर्षको अवधिमा न्युजिल्याण्डबाट विश्वका १०० भन्दा बढी देशहरूमा पाउडर दूध निर्यात गरिएको थियो । न्युजिल्याण्डको दूध पाउडर निर्यात मूल्य बढ्दै गए पनि सन् २०१४ देखि डेरी र गाईवस्तुको सङ्ख्या क्रमशः घट्दै गएको एलेनले बताए । रासस
