निसानले पायो नयाँ सीईओ, दिशाहीन कम्पनीको लय अनुभवी एस्पिनोसाको हातमा
इभान एस्पिनोसा । फाइल तस्बिर काठमाडौं । निसानले इभान एस्पिनोसालाई आफ्नो नयाँ प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) मा नियुक्त गरेको छ । दुई दशकदेखि कम्पनीसँग आबद्ध रहेका एस्पिनोसालाई विगतका वर्षहरूमा घोटाला, व्यवस्थापकीय अस्थिरता र बिक्रीमा गिरावटका कारण बदनाम भएको कम्पनीलाई पुनर्जीवित गर्ने जिम्मेवारी कम्पनीले दिएको छ । ४६ वर्षीय एस्पिनोसा मेक्सिकोका नागरिक हुन् र निसानका मुख्य योजना अधिकृत हुन् । अब उनले तेस्रो ठूलो जापानी कार निर्माता कम्पनीको नेतृत्व गर्नेछन् । यससँगै निसानले ६ वर्षमा चौथो पटक सीईओ नियुक्त गरेको छ । सन् २००३ मा पहिलो पटक निसानको मेक्सिको शाखामा प्रवेश गरेका एस्पिनोसा दक्षिणपूर्वी एसिया र युरोपमा पनि विभिन्न पदहरूमा काम गरिसकेका छन् । उनी अप्रिल १ देखि सीईओको रूपमा कार्यभार सम्हाल्नेछन् । सूत्रहरूका अनुसार निसानको बिग्रँदो आम्दानी र यो वर्ष होन्डासँगको मर्जर वार्ता असफल भएपछि माकोटो उचिडामाथि राजीनामाको दबाब बढ्दै गएको थियो । एस्पिनोसाको नियुक्तिले मर्जर वार्ता पुनः सुरु हुने वा कुनै नयाँ साझेदारबाट लगानीको सम्भावना खुल्ने वा नखुल्ने स्पष्ट छैन । ब्रोकर फर्म सीएलएसएका जापानी अटोविश्लेषक क्रिस्टोफर रिच्टरले भने, ‘उनी एकदमै जोशिला उत्पादन विशेषज्ञ हुन् । निसानले उत्पादनलाई उच्च प्राथमिकता दिन चाहन्छ भन्ने यो राम्रो संकेत हो, किनकि निसान ब्रान्ड लामो समयदेखि दिशाहीन बन्दै गइरहेको छ । अनुभवी कर्मचारी एस्पिनोसाले उत्पादन योजना तथा विकासमा अनुभव राखेका छन् । साथै उनले निसानको वैश्विक उत्पादन रणनीति र पोर्टफोलियोको व्यवस्थापन गरेका छन् । उनी अप्रिल २०२४ मा कम्पनीको मुख्य योजना अधिकारी (सीपीओ)मा नियुक्त भएका थिए । कम्पनीको घोषणापछि आयोजित अनलाइन पत्रकार सम्मेलनमा एस्पिनोसाले भने, ‘मलाई यो निर्णयको बारेमा भर्खरै जानकारी दिइएको छ, म अझै यसलाई बुझ्ने प्रक्रियामा छु । हामीले धेरै सम्भावनाका ढोकाहरू खुला गर्न सक्छौं । होन्डासँग वार्ता पुनः सुरु हुने सम्भावनाबारे सोध्दा उनले प्रतिक्रिया दिन मानेनन् । २०१८ मा पूर्व अध्यक्ष कार्लोस गोसनलाई आर्थिक अनियमितताको आरोपमा टोकियोका अभियोजनकर्ताले हटाएपछि निसान कहिल्यै पूर्ण रूपमा उकासिन सकेको छैन । हालको वित्तीय वर्षमा (मार्च अन्त्यसम्म) निसानले तीन पटकसम्म नाफाको पूर्वानुमान घटाइसकेको छ । (एजेन्सीहरूको सहयोगमा) संकटमा निसान : ६ वर्षमै चौथो सीईओको खोजी
ट्रम्पको दाबीपछि भन्सार कटौतीको कुनै प्रतिबद्धता छैन : भारत
काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले नयाँदिल्लीले ‘उनीहरूको भन्सार शुल्क धेरै तल घटाउन’ सहमत भएको घोषणा गरेको केही दिनपछि भारतले अमेरिकी उत्पादनहरूमा आयात कर घटाउन प्रतिबद्ध नभएको बताएको छ । आफ्नो दोस्रो कार्यकालको केही हप्तामै ट्रम्पले मित्र र शत्रुहरूलाई समान रूपमा लक्षित गर्दै विश्वव्यापी व्यापारलाई बढावा दिएको छ । उहाँले सबै व्यापारिक साझेदारहरूलाई ‘अनुचित’ अभ्यासको आरोप लगाउनुभएको छ र आगामी महिनादेखि भारतसहित धेरै देशमा पारस्परिक भन्सार लगाउने घोषणा गरेका छन् । ट्रम्पले गत हप्ता भारतको ‘ठूलो भन्सार’ बारे एक पटक फेरि आलोचना गरेका थिए । ‘तपाईँ भारतमा केही पनि बेच्न सक्नुहुन्न, यो लगभग प्रतिबन्धात्मक छ’, ट्रम्पले भने, ‘जे होस् उनीहरू सहमत भएका छन्, उनीहरू अहिले आफ्नो भन्सार शुल्क कटौती गर्न चाहन्छन् किनभने कसैले अन्ततः उनीहरूले के गरेका छन् भनेर उजागर गरिरहेको छ ।’ तर भारत सरकारले संसदीय समितिलाई ‘यस विषयमा अमेरिकासँग कुनै प्रतिबद्धता गरिएको छैन’ भनी मङ्गलबार टाइम्स अफ इन्डिया अखबारको एक रिपोर्टले जनाएको छ । ‘सरकारले अमेरिकी राष्ट्रपतिद्वारा बारम्बार उठाइएको मुद्दालाई सम्बोधन गर्न सेप्टेम्बरसम्म समय मागेको छ’, अखबारमा भनिएको छ । भारतका वाणिज्य सचिव सुनील बर्थवालले भने, ‘भारत र अमेरिकाले तत्काल भन्सार शुल्क समायोजनको सट्टा दीर्घकालीन व्यापार सहयोगमा ध्यान केन्द्रित गर्दै पारस्परिक रूपमा फाइदाजनक द्विपक्षीय व्यापार सम्झौताको दिशामा काम गरिरहेका छन् ।’ गत महिना ह्वाइट हाउसको भ्रमण गरेका भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको ट्रम्पसँग स्वीकार्य सम्बन्ध छ । ट्रम्पले भ्रमणका बेला भारतीय नेतासँग ‘विशेष सम्बन्ध’ साझा गरेको बताए । मोदीले विश्वको सबैभन्दा ठूलो र पाँचौँ ठूलो अर्थतन्त्रले ‘आपसी लाभदायक व्यापार सम्झौता’ मा काम गर्ने र त्यसलाई ‘चाँडै नै’ अन्तिम रूप दिइने बताए । संयुक्त राज्य अमेरिका भारतको सूचना प्रविधि र सेवा क्षेत्रका लागि महत्त्वपूर्ण बजार भए पनि वासिङ्टनले हालैका वर्षहरूमा नयाँदिल्लीलाई अर्बौं डलरको नयाँ सैन्य हार्डवेयर बिक्री गरेको छ । अस्ट्रेलिया, भारत, जापान र संयुक्त राज्य अमेरिकाको चार–पक्षीय समूह क्वाडका राष्ट्र प्रमुखहरूको शिखर सम्मेलनमा भाग लिन ट्रम्पले यस वर्षको अन्त्यमा भारतको भ्रमण गर्नसक्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
विश्वको अधिकांश जनसङ्ख्याले प्रदूषित हावा सास फेर्छ : प्रतिवेदन
काठमाडौं । विश्वको अधिकांश भागमा प्रदूषित हावा रहेको र केवल १७ प्रतिशत सहरहरूले विश्वव्यापी वायु प्रदूषण दिशानिर्देशहरू पूरा गरेको मङ्गलबारको एक प्रतिवेदनले पत्ता लगाएको छ । स्विट्जरल्यान्ड स्थित वायु गुणस्तर अनुगमन डाटाबेस आइक्युएयरले एक सय ३८ देशका ४० हजार वायु गुणस्तर अनुगमन स्टेसनबाट प्राप्त डाटा विश्लेषण गरेको थियो र चाड, कङ्गो, बङ्गलादेश, पाकिस्तान र भारतमा सबैभन्दा प्रदूषित हावा रहेको पत्ता लगाएको थियो । भारतमा नौ सबैभन्दा प्रदूषित सहरहरू मध्ये छ वटा छन् । तीमध्ये उत्तरपूर्वी भारतको औद्योगिक सहर बिरनिहाट सबैभन्दा खराब स्थानमा छ । विशेषज्ञहरूका अनुसार वास्तविक वायु प्रदूषणको मात्रा धेरै बढी हुनसक्छ किनकि विश्वका धेरै भागमा अधिक सटीक डाटाका लागि आवश्यक अनुगमन छैन । उदाहरणका लागि अफ्रिकामा प्रत्येक ३७ लाख मानिसका लागि केवल एउटा अनुगमन स्टेसन छ । प्रतिवेदनअनुसार यस समस्याको सामना गर्न थप वायु गुणस्तर अनुगमनकर्ताहरू स्थापित गरिँदैछन् । यस वर्ष प्रतिवेदनका लेखकहरूले वायु प्रदूषणको राम्रो अनुगमन गर्ने प्रयासको परिणामस्वरूप आठ हजार नौ सय ५४ नयाँ स्थान र लगभग एक हजार नयाँ अनुगमनकर्ताबाट प्राप्त डाटा समावेश गर्न सक्षम भए । तर गत हप्ता अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले विश्वभरका आफ्ना दूतावास र वाणिज्य दूतावासहरूबाट प्राप्त डाटा सार्वजनिक नगर्ने घोषणा गरेपछि वायु प्रदूषणका लागि डाटा अनुगमनलाई धक्का लागेको छ । मलेसिया स्थित सनवे सेन्टर फर प्लानेटरी हेल्थकी मुख्य वैज्ञानिक तथा वायु प्रदूषण विशेषज्ञ फातिमा अहमदका अनुसार लामो समयसम्म प्रदूषित हावा सास फेर्नाले श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोग, अल्जाइमर्स र क्यान्सर हुन सक्छ । विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्लुएचओ) ले वायु प्रदूषणले वार्षिक रूपमा लगभग ७० लाख मानिसको ज्यान लिने अनुमान गरेको छ । अहमदले वायु प्रदूषणको स्तर घटाउन अझ धेरै गर्न आवश्यक रहेको बताए । डब्लुएचओले विश्वको ९९ प्रतिशत जनसङ्ख्या सिफारिस गरिएको वायु गुणस्तर स्तर पूरा नगर्ने ठाउँमा बसोबास गर्ने गरेको पाएको थियो । ‘यदि तपाईंसँग खराब पानी छ, पानी नै छैन भने, तपाईं मानिसहरूलाई दिनको आधा घण्टा पर्खनू भन्न सक्नुहुन्छ, पानी आउनेछ । तर यदि तपाईंसँग प्रदूषित हावा छ भने, तपाईं मानिसहरूलाई सास फेर्न रोक्नू भन्न सक्नुहुन्न’, अहमदले भने । बेइजिङ, दक्षिण कोरियाको सियोल र पोल्यान्डको रिबनिक जस्ता धेरै सहरले सवारी साधन, बिजुली प्लान्ट र उद्योगहरूबाट हुने प्रदूषणमा कडा नियमहरू मार्फत आफ्नो वायु गुणस्तर सफलतापूर्वक सुधार गरेका छन् । उनीहरूले स्वच्छ ऊर्जालाई प्रवद्र्धन गरेका छन् र सार्वजनिक यातायातमा लगानी गरेका छन् । गम्भीर वायु प्रदूषण नियन्त्रण गर्ने अर्को उल्लेखनीय प्रयास दक्षिणपूर्वी एसियाली राष्ट्र सङ्घको सीमापार धुवाँ प्रदूषणसम्बन्धी सम्झौता थियो । यद्यपि यसले अहिलेसम्म सीमित सफलता पाए पनि यस क्षेत्रका दश देशले ठूला वन डढेलोहरूबाट हुने प्रदूषणको अनुगमन र नियन्त्रण गर्न एकसाथ काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । वन डढेलो सुक्खा मौसममा यस क्षेत्रमा सामान्य घटना हो । ग्लोबल क्लाइमेट एन्ड हेल्थ एलायन्सको अभियानको नेतृत्व गर्ने श्वेता नारायणले सबैभन्दा खराब वायु प्रदूषणको सामना गर्ने धेरै क्षेत्रहरू पनि कोइला, तेल र ग्यास जलाएर पृथ्वी–तताउने ग्यासहरू व्यापक रूपमा निस्कने ठाउँहरू हुन् भने । पृथ्वीको तापक्रम कम गर्न पृथ्वी–तापन उत्सर्जन कम गर्दा वायु गुणस्तर पनि सुधार गर्न सकिने उनले बताए । ‘वायु प्रदूषण र जलवायु सङ्कट एउटै सिक्काका दुई पाटा हुन्’, उनले भने । रासस
