अमेरिकाले पुराना रिएक्टरहरू पुनः सञ्चालन गर्न विभिन्न चुनौतीको सामना गर्नुपर्ने
काठमाडौं । लेक मिशिगनको किनारमा रहेको एउटा आणविक पावर प्लान्टले इतिहास रच्न खोज्दैछ । अमेरिकामा पहिलो पटक एउटा रिएक्टर पुनः सञ्चालनमा आउने प्रयास गर्न लागेको हो । साउथ हेभन नजिकको पालिसेड्स प्लान्टलाई पुनः सञ्चालन गर्न गरिएको प्रयास एक ऐतिहासिक घटना हो जसले अन्य बन्द भएका रिएक्टरहरूलाई फेरि सञ्चालनमा ल्याउने मार्ग देखाउन सक्छ । तर पालिसेड्सलाई सुरक्षित रूपमा पुनः सञ्चालन गर्नका लागि ठूला मर्मतकार्य आवश्यक छ, जसले पुराना प्लान्टहरूलाई पुनर्जीवन दिनका लागि उद्योगले सामना गर्नुपर्ने चुनौतीहरू प्रष्टाउन सक्छ । पालिसेड्सले सन् १९७१ मा अमेरिकामा प्रारम्भिक रिएक्टर निर्माणको लहरमा कमर्सियल अपरेसन सुरु गर्यो । यो प्लान्ट २०२२ मा स्थायी रूपमा बन्द भयो । पछिल्ला वर्षहरूमा सस्ता प्राकृतिक ग्यास र नवीकरणीय ऊर्जासँग प्रतिस्पर्धा गर्न कठिन भएकाले बन्द भएका दर्जनौं रिएक्टरमध्ये यो एक हो । प्लान्टका मालिक होल्टेक इन्टरनेशनलले आणविक नियामक आयोग (एनआरसी) को स्वीकृतिको अधीनमा यो गृष्म ऋतुमा पालिसेड्स पुनः सञ्चालन गर्ने आशा राखेको छ । यो पुनः सञ्चालन गर्न यसले ऊर्जा विभागबाट १.५ अर्ब डलरको ऋण ग्यारेन्टी, कृषि विभागबाट १.३ अर्ब डलर र मिशिगन राज्यबाट ३० करोड डलर अनुदान पाएको छ । सोमबार ऊर्जा विभागले लगभग ५७ मिलियन डलरको ऋण रकम जारी गर्न स्वीकृति दियो, जसले ट्रम्प प्रशासनले वाशिङ्टनमा बाइडन प्रशासनअन्तर्गत सुरु गरिएका परियोजनाहरूका लागि संघीय कोषमा देखिएको अशान्ति र अनिश्चितताको बीचमा यस परियोजनालाई समर्थन गरेको संकेत गर्छ । तर होल्टेक पालिसेड्सका पुराना स्टीम जेनेरेटरहरूको ठूलो मर्मत सामना गरिरहेको छ जसले एनआरसीले भनेको तालिकामा ढिलाइ गराउन सक्छ । होल्टेकले नियामकहरूलाई खुलासा गरेको छ कि यसको निरीक्षणहरूले १९९० मा स्थापना गरिएका प्लान्टका दुई जेनेरेटरहरूमा क्षतिग्रस्त ट्यूबहरू फेला पारेको छ । यी ट्यूबहरू सार्वजनिक स्वास्थ्यको सुरक्षाका लागि महत्त्वपूर्ण घटक हुन् । एनआरसीका अनुसार आणविक प्लान्टमा कुनै ट्यूब फुटेमा, रेडियोधर्मी सामग्री वातावरणमा चुहिन सक्ने जोखिम रहन्छ । ‘एनआरसीलाई स्टीम जेनेरेटर ट्यूब फुटेर ज्यान जोखिममा कि भन्ने डर छ,’ २००६ देखि २०१३ सम्म पालिसेड्समा इन्जिनियरिङ निर्देशकको रूपमा कार्यरत एलन ब्लाइन्डले भने । अहिले सेवानिवृत्त भएका ब्लाइन्ड आणविक ऊर्जा समर्थन गर्छन् तर उद्योगमा दशकमै पाएको अनुभवको आधारमा पालिसेड्स प्लान्टको अवस्थाको बारेमा चिन्तित छन् । एनआरसीका प्रवक्ता स्कट बर्नेलका अनुसार पालिसेड्स हाल सुरक्षित अवस्थामा छ किनकि प्लान्ट बन्द र डिफ्युल गरिएको छ, जसकारण स्टीम जेनेरेटरहरू प्रयोगमा छैनन् । होल्टेकका अध्यक्ष केली ट्राइसले सीएनबीसीलाई बताएअनुसार कम्पनीले जेनेरेटरहरूको ‘पूर्ण विश्लेषण’ गरेको छ र ‘तिनीहरू पूर्ण रूपमा मर्मतयोग्य छन् ।’ कम्पनीले एनआरसीलाई मर्मत योजना समीक्षाको काम अगस्ट १५ भित्र सम्पन्न गर्न अनुरोध गरेको छ, तर संघीय नियामकहरू कम्पनीको तालिकामा आशङ्कित छन्। स्टीम जेनेरेटर मर्मत पालिसेड्सजस्ता आणविक प्लान्टहरूमा रिएक्टरद्वारा तातो बनाइएको पानी जेनेरेटरहरूमा रहेका ट्यूबहरूबाट बग्छ, जसले ट्यूबहरू बाहिरको पानी उम्लेर बाफमा परिणत गराउँछ र यो बाफले टर्बाइनहरूलाई घुमाएर ग्रिडका लागि विद्युत् उत्पादन गर्छ । रिएक्टरमा घुम्ने रेडियोधर्मी पानी र जेनेरेटरहरूमा उम्लिने सफा पानी आपसमा सम्पर्कमा आउँदैनन् । तर कुनै ट्यूब फुटेमा दूषित पानी सफा पानीसँग मिसिन्छ र बाफ निकाल्ने भल्भहरूबाट रेडियोधर्मी सामग्री वातावरणमा चुहिन सक्ने जोखिम रहन्छ । हलटेकका निरीक्षणहरूले अक्टोबर २०२४ मा एनआरसीसँगको कम्पनीको फाइलिङ अनुसार पालिसेड्समा एक हजारभन्दा बढी स्टीम जेनेरेटर ट्युबहरूमा एक हजार ४०० भन्दा बढी क्र्याकिङका संकेतहरू फेला पारे । हलटेकले ट्युबहरू मर्मत गर्न ‘स्लीभिङ’ नामक प्रविधि प्रयोग गर्दैछ, जसमा उच्च गुणस्तरको मिश्र धातु हालेर क्षतिलाई सिल गर्न विस्तार गरिन्छ । ‘हामीले प्रयोग गरिरहेको मर्मत प्रविधि, जसलाई स्लीभिङ भनिन्छ, यो विश्वभरका लगभग १० वटा प्लान्टहरूमा गरिएको छ र केही प्लान्टहरूमा प्रत्येक आउटेजमा गरिन्छ, त्यसैले यो नयाँ वा अद्वितीय प्रविधि होइन,’ ट्राइसले भने, ‘यो सामान्य मर्मत प्रविधि हो र हामी यो समयमै र तालिकाअनुसार सम्पन्न हुने अपेक्षा गर्छौं ।’ हलटेकको मर्मत योजना यो गर्मीमा निरीक्षण र परीक्षणपछि सुरु हुने तालिका छ । हलटेकले आफ्नो तालिकाअनुसार ट्युब मर्मत अघि बढाउन सक्छ । मर्मतले आवश्यकताहरू पूरा गर्छ कि गर्दैन भन्ने निर्णय भने एनआरसीले गर्नेछ । तर जनवरी १४ को बैठकमा एनआरसी शाखा प्रमुख ब्लूमले हलटेकको दाबीहरूमा असहमति जनाएका थिए । एआई ऊर्जा आवश्यकता बढ्दै जाँदा न्यूक्लियर फ्यूजनमा अमेरिका चीनसँग पछाडि
बिटकोइन र डोजकोइनलाई पछि पार्दै रिपलले दियो एक वर्षमा ३ सय प्रतिशत प्रतिफल
काठमाडौं । क्रिप्टोकरेन्सीमा पैसा जसरी छिटो बढ्छ, त्यस्तैगरी छिटो घट्न पनि सक्छ । धेरै विशेषज्ञहरूको भनाइ छ कि यदि तपाईं क्रिप्टोकरेन्सीमा लगानी गर्ने योजना बनाउँदै हुनुहुन्छ भने तपाईंले उत्कृष्ट क्रिप्टोकरेन्सीमा मात्र लगानी गर्नुहोस् । यसका लागि महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको लगानी कम्तीमा पनि एक वर्षको लागि गर्नु हो । एक वर्षमा त्यस्ता धेरै क्रिप्टोकरेन्सीहरू छन् जसले राम्रो रिटर्न (प्रतिफल) दिएका छन् । त्यसै क्रममा एक क्रिप्टोकरेन्सीले अद्भूत काम गरेको छ । यसले प्रतिफलकाे मामिलामा बिटकोइन र डगकोइनजस्ता क्रिप्टोकरेन्सीलाई पछाडि पारिदिएको छ । यस क्रिप्टोकरेन्सीको नाम रिपल हो । एक वर्षमा बिटकोइन र डोजकोइनले पनि लगानीकर्ताहरूलाई राम्रो प्रतिफल दिएका छन्, तर यीमध्ये कुनै पनि क्रिप्टोले ५० प्रतिशतको प्रतिफल पार गर्न सक्दैनन् । तर रिपलले एक वर्षमा अत्यधिक प्रतिफल दिएको छ । यो प्रतिफल ५० वा १०० प्रतिशत होइन, बरु करिब ३०० प्रतिशत छ । यसको मतलब रिपल क्रिप्टोकरेन्सीले एक वर्षमा १ लाख रुपैयाँबाट लगभग ४ लाख रुपैयाँ बनाएको छ । बिटकोइनको कति रिटर्न ? बिटकोइन अहिलेसम्मको सबैभन्दा महँगो क्रिप्टोकरेन्सी हो । कोइनमार्केटक्यापअनुसार यसको मूल्य ८४ हजार डलरभन्दा बढी छ । पछिल्लो एक महिनाको कुरा गर्ने हो भने यसमा १३ प्रतिशतभन्दा बढी घाटा भएको छ । यद्यपि, एक वर्षमा यसले लगानीकर्ताहरूलाई राम्रो प्रतिफल दिएको छ । एक वर्षमा यसको प्रतिफल ३० प्रतिशतभन्दा बढी रहेको छ । डोजकोइनबाट कति फाइदा ? डोजकोइनको मूल्य निकै कम (एक डलरभन्दा कम) छ । कोइनमार्केटक्यापअनुसार ०.१६ डलर रहेको छ । एक महिनामा यसको मूल्य ३० प्रतिशतभन्दा बढी घटेको छ । यदि एक वर्षको कुरा गर्ने हो भने यसले लगानीकर्ताहरूलाई केही फाइदा भएको छ । एक वर्षमा यसले लगभग ११ प्रतिशत प्रतिफल दिएको छ । रिपलको कति ? रिपल क्रिप्टोकरेन्सी हालका केही समयदेखि लगानीकर्ताहरूको मनपर्ने क्रिप्टो बनेको छ । यसले यो महिनामा लगानीकर्ताहरूलाई निराश बनाए पनि एक वर्षमा यसको प्रतिफल आश्चर्यजनक रूपमा राम्रो रहेको छ । एक वर्षमा यसले लगभग ३०० प्रतिशत प्रतिफल दिएको छ ।
व्हाट्सएपमा नयाँ फिचर : एन्ड्रोइड प्रयोगकर्ताले ‘मोशन फोटो’ सेयर गर्न पाउने
काठमाडौं । इन्स्ट्यान्ट मेसेजिङ एप ‘व्हाट्सएप’ले चाँडै नै एन्ड्रोइड प्रयोगकर्तालाई व्यक्तिगत च्याट, समूह र च्यानलमा ‘मोशन फोटो’ साझेदारी गर्न अनुमति दिने नयाँ सुविधा विकास गर्दैछ । मोशन फोटो एक मिडिया ढाँचा हो, जसले स्थिर तस्बिर खिच्नु अघि र पछि दुवै गतिको छोटो क्षण कैद गर्दछ । परम्परागत तस्बिरभन्दा फरक, मोशन फोटोहरूमा केही सेकेन्डको भिडियो र अडियो समावेश हुन्छ । ‘वाबबीटाइन्फो’ का अनुसार मोशन फोटोहरूको लागि एपको मिडिया–साझेदारी क्षमताहरू विस्तार गर्ने लक्ष्य व्हाट्सएपले राखेको छ । व्हाट्सएपमा फोटो र भिडियो ग्यालरी खोल्दा मोशन फोटोहरूको लागि समर्पित नयाँ बटन देखा पर्नेछ, जसले प्रयोगकर्ताहरूलाई छविको स्थिर वा गति संस्करण पठाउने विकल्प प्रदान गर्दछ । यो सुविधा विशेष गरी केही मोबाइल उपकरणमा लोकप्रिय छ, किनकि यसले स्थिर तस्बिरहरूमा गतिको स्पर्श थपेर स्थिर तस्बिर र भिडियोहरू बीचको खाडललाई कम गर्छ । मोशन फोटो सुविधा सामान्यतया विभिन्न स्मार्टफोनहरूमा उपलब्ध छ, जस्तै सामसुङ ग्यालेक्सी । यो सुविधा हाल आईफोनका लागि आइओएसमा उपलब्ध भएपनि एन्ड्रोइडका लागि व्हाट्सएपमा मोशन फोटो–सेयरिङ सुविधा अझै विकासको क्रममा छ । रासस
