उपचार नपाएर अकालमा कसैले ज्यान गुमाउनुपर्दैन : स्वास्थ्यमन्त्री
ढोरपाटन । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री मोहनबहादुर बस्नेतले अब कुनै पनि नागरिकले उपचार नपाएर अकालमा ज्यान गुमाउनु नपर्ने बताएका छन् । बागलुङको पञ्चकोटमा आयोजित अनन्त श्री ब्राह्माण्डीय महायज्ञका अवसरमा आयोजित पूर्वीय चिकित्सा शिक्षा पद्धति र जनस्वास्थ्य विकास सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री बस्नेतले दूरदराजमा स्वास्थ्य सेवाको पहुँच पुर्याउँदै गएको बताए । दक्ष जनशक्तिलाई उत्पादन गर्दै सबै ठाउँमा पठाएर नागरिकको उपचार गर्न थालिएको उनको भनाइ छ । चिकित्सकको दरबन्दी बढाउनका लागि मन्त्रालय लागिपरेको भन्दै सरकार नागरिकको जीवनरक्षाका लागि गम्भीर भएर लागेको मन्त्री बस्नेतले बताए । पछिल्लो समय धेरै नागरिकमा मिर्गौला फेल हुने समस्या देखिएको भन्दै यसबाट बच्नका लागि जीवनशैली बदल्नुपर्नेमा उनले जोड दिए । उनले डायलायसिस गराइरहनुभन्दा जतिसक्दो चाँडो मिर्गौला प्रत्यारोपण गराउने राम्रो विकल्प भएको बताउँदै प्रत्यारोपण गरेपछि सरल तरिकाको जीवन जिउन सकिने बताए । ‘अब पैसा नभएर उपचार नपाएर कसैले पनि अकालमा ज्यान गुमाउनुपर्ने छैन, सरकारले सबै क्षेत्रमा स्वास्थ्य सुधार गर्नतर्फ लागेको छ, अब सामान्य उपचारका लागि एक दिन खर्चनुपर्ने बाध्यता हट्दै गएको छ, घर नजिकैसम्म स्वास्थ्य संस्थाहरू सञ्चालनमा आइरहेका छन्, सोहीअनुसार जनशक्ति पनि व्यवस्थापन गर्दैछौँ’, मन्त्री बस्नेतले भने, ‘तल्लो तहका सरकारसँग सहकार्य गरेर पहिलेका अञ्चल अस्पताल सुधार गर्दै गइरहेका छौँ, हरेक निजी अस्पतालमा गरिब तथा विपन्न वर्गलाई १० प्रतिशत छुट गर्ने व्यवस्था हुन थालेको छ ।’ चिकित्सा शिक्षा ऐन सुधार गरेर धेरै विद्यार्थीलाई पढ्न पाउने व्यवस्था गरिरहेको भन्दै देशका कुनाकाप्चामा नर्सिङ र प्यारामेडिक पढ्न पाउने व्यवस्था मिलाउन थालेको र एक हप्तामा त्यसको टुङ्गो लाग्ने उनले बताए । आम नागरिकले पनि जीवनशैली परिवर्तन गर्नुपर्नेमा उनको जोड थियो । पछिल्लो समय स्वास्थ्यमा ध्यान नदिँदा प्राणघातक रोगको सिकार बन्नुपरेको भन्दै उहाँले जीवनशैली बदल्नुपर्ने, शारीरिक व्यायामलाई निरन्तरता दिनुपर्ने भनाइ राखे । सरकारले आयुर्वेद क्षेत्रको विकास गर्न थालेको भन्दै गण्डकी प्रदेश आयुर्वेद औषधिका लागि उर्वर क्षेत्र रहेको उनको भनइ थियो । रासस
१० हजारभन्दा बढी चिकित्सकले राजीनामा गरेपछि दक्षिण कोरिया तनावमा
काठमाडौं । हजारौं मेडिकल इन्टर्न र अन्य कर्मचारीहरूले जागिर छाडेपछि एक हप्ताभन्दा बढी समयदेखि दक्षिण कोरियाका केही ठूला अस्पताल सञ्चालन प्रक्रिया अवरुद्ध भएको छ । लामो समय यसले निरन्तरता पाए विकराल परिणामहरू निम्तिन सक्ने देखिएको छ । १० हजारभन्दा बढी चिकित्सक र ८० प्रतिशत प्रशिक्षार्थी कर्मचारी जागिर छोडेर हडतालमा गएपछि दक्षिण कोरियाको स्वास्थ्य सेवा ठप्प भएको छ । जसका कारण बिरामीहरू मर्कामा परेका छन् । डाक्टरहरूको व्यापक हडताललाई ध्यानमा राख्दै दक्षिण कोरियाली सरकारले उनीहरूलाई गम्भीर चेतावनी दिएको छ । सरकारले हडतालमा रहेका दक्षिण कोरियाका चिकित्सकलाई समयमै हडतालबाट काममा फर्कन भनेको छ । यदि हडताल जारी राख्ने हो भने चिकित्सकहरूलाई पक्राउ गर्ने र उनीहरूको मेडिकल लाइसेन्स खारेज गर्ने सरकारको चेतावनी छ । दक्षिण कोरियाका स्वास्थ्यमन्त्री चो क्यु–होङले स्थानीय एसबीएस रेडियोसँगको अन्तर्वार्तामा (फेब्रुअरी २९) सम्म हडतालमा रहेका चिकित्सकहरू काममा नफर्किए उनीहरुलाई कानुनी कारबाही गरिने बताएका छन् । दक्षिण कोरियामा बिरामीको अनुपातमा चिकित्सकको संख्या निकै थोरै छ । थोरै संख्या र पाका उमेरका मानिसको बढ्दो जनसंख्याका कारण एक दशकपछि कोरियामा चिकित्सकहरूको ठूलो अभाव हुनसक्ने सरकारको भनाइ छ । कोरियाली सरकारले देशमा लामो समयदेखिको चिकित्सकको अभावलाई सम्बोधन गर्न विश्वविद्यालयहरूमा चिकित्साशास्त्रमा थप विद्यार्थीहरू भर्ना गर्ने प्रस्ताव गरेको थियो । सरकारको सोही प्रस्तावको विरोधमा प्रशिक्षार्थी र आवासीय कामदारले यो अभाव उद्योगव्यापी नभएर आपतकालीन हेरचाहजस्ता विशेष सुविधाहरूमा मात्र सीमित रहेको भन्दै विरोध गरका छन् । उनीहरूले सरकारको यो योजनाले समस्या समाधान नहुने बताएका छन् । उनीहरूले भनेका छन्– चिकित्सकको संख्या बढाउँदैमा न्युन तलबमा बढी कामको संरचनागत समस्या समाधान हुँदैन । दक्षिण कोरियामा चिकित्सकहरूको पारिश्रमिक धेरै छ । तर, लामो समय काम गर्नुपर्ने हुँदा कनिष्ठ चिकित्सकहरूले प्रतिघण्टा पाउने पारिश्रमिक सरकारले तोकेको न्यूनतम तलबभन्दा कम हुन जाने उनीहरूले बताएका छन् । दक्षिण कोरियामा धेरै स्वास्थ्य संस्थाहरू निजी भए पनि सस्ता छन् । तर, आन्दोलनरत चिकित्सकहरूले देशमा आकस्मिक, जीवनरक्षा गर्ने शल्यक्रिया तथा विशेषज्ञ उपचारको शुल्क निकै कम निर्धारण गरिएको र कस्मेटिकजस्ता कम आवश्यक उपचारहरूमा धेरै पैसा भएको गुनासो गरेका छन् । केही ठूला अस्पतालहरूका ४० प्रतिशतभन्दा बढी कर्मचारी प्रशिक्षार्थी तथा कनिष्ठ चिकित्सकहरू हुन्छन् । त्यसैले आन्दोलनका कारणले केही अस्पतालहरूमा शल्यक्रिया गर्ने क्षमता आधाले घटेको छ । सेवामा अवरोध हुँदा पहिले नै मिति तोकिएका धेरै प्रक्रियाहरू स्थगित भएका छन् । आकस्मिक उपचारमा थोरै मात्र अवरोध भएको छ । गत शुक्रबार सात अस्पतालले उपचार गर्न नमानेपछि हृदयाघात भएकी एक वृद्धाको एम्बुलेन्समा नै मृत्यु भयो । चिकित्सकहरू हडतालमा गएपछि बिरामीहरूले चिकित्सक पाएका छैनन् भने काममा खटेका स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई भार थपिएको छ । नर्सहरूले शल्यक्रिया कक्षमा डाक्टरहरूले नै गर्नुपर्ने काम आफूहरूलाई गर्न बाध्य पारिएको बताएका छन् । सरकारी प्रस्तावमा आगामी वर्ष विश्वविद्यालयहरूमा भर्ना हुने मेडिकल विद्यार्थीको संख्या ३ हजारबाट बढाएर ५ हजार पु¥याइने उल्लेख छ । हडतालमा रहेका चिकित्सकहरूले धेरै डाक्टर उत्पादन गर्दा सेवाको गुणस्तर खस्किने तर्क गरेका छन् । धेरै चिकित्सक उत्पादन हुँदा कम क्षमता भएकाहरूले पनि लाइसेन्स पाउने सम्भावना हुने उनीहरूको डर छ । यो हडतालले चिकित्सक र सरकारबीचको तनाव चर्किएको देखिन्छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयले हडतालमा सहभागी चिकित्सकहरूलाई समयसीमा तोकेर काममा नफर्किए मेडिकल कानुन उल्लंघन गरेको आरोपमा पक्राउ गर्ने चेतावनी दिएको छ । यदि तोकिएको समयमा काममा नफर्किए चिकित्सकहरूको लाइसेन्स कम्तीमा तीन महिनाका लागि निलम्बन गरिदिने स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएकाे छ । (बीबीसीबाट अनुवाद)
गृहजिल्लामा आँखाका बिरामीको शल्यक्रिया गर्दै डा. रुइत
फुङ्लिङ । नेत्ररोग विशेषज्ञ डा. सन्दुक रुइतले आजदेखि गृहजिल्लाका मोतियाबिन्दुका बिरामीको शल्यक्रिया सुरु गर्ने भएका छन् । उनले आजदेखि ताप्लेजुङको फुङ्लिङमा आँखाका समस्या भएका सर्वसाधरणको शल्यक्रिया गर्ने जानकारी दिए । जिल्लास्थित नेपाल नेत्रज्योति सङ्घले फुङ्लिङ नगरपालिका र सेवा फाउण्डेसनसँगको सहकार्यमा तिलगङ्गा आँखा अस्पतालको प्राविधिक सहयोग लिएर शल्यक्रियासहितको आँखा शिविर सञ्चालन गरेको थियो । शिविरमा आँखाको परीक्षण तथा उपचार गर्न डा. रुइत गृहजिल्ला आएका सङ्घका उपाध्यक्ष खगेन्द्र अधिकारीले बताए । विभिन्न गाउँ–गाउँबाट शल्यक्रियाका लागि सिफारिस भइआएका ९८ जना आँखारोगीको शल्यक्रिया गर्न सुरु भएको उनले जानकारी दिए । बिहीबारदेखि सुरु भएको शल्यक्रिया तीन दिनसम्म सञ्चालन हुने सङ्घले जनाएको छ । डा. रुइतले शल्यक्रिया गर्ने भएपछि नाम दर्ता गर्नेको सङ्ख्या उल्लेख्य रहेको सङ्घका कोषाध्यक्ष निरोज श्रेष्ठले बताए । सेवा लिन आउने सबै सेवाग्राहीलाई सहज ढङ्गले सेवा दिएर पठाउने योजनाका साथ काम भइरहेको सङ्घका जिल्ला सहसचिव युवराज गिरीले बताए । उनका अनुसार अहिले नेत्रज्योति सङ्घ ताप्लेजुङद्वारा सञ्चालित डिचेन डोङ्गला स्मारक आँखा उपचार केन्द्रमा आँखाको परीक्षण तथा उपचार भइरहेको छ । आँखाको परीक्षणका लागि आइपुगेको तिलगङ्गा आँखा अस्पतालको प्राविधिक टोलीले आज बिहानैदेखि परीक्षण तथा उपचार सुरु गरेको छ । परीक्षणका क्रममा छनोट भएका मोतियाबिन्दुका बिरामीको डा रुइतको नेतृत्वमा रहेको टोलीले शल्यक्रिया गर्ने आँखा उपचार केन्द्रका क्लिनिक इञ्चार्ज काजीमान गुरुङले बताए । सङ्घले यसअघि मैवाखोलाको ढुङ्गेसाँघु र मिक्वाखोलाको खोक्लिङमा पुगेर आँखाको परीक्षण गरी ३७ जना मोतियाबिन्दुका बिरामीको छनोट गरिसकेको छ । उनीहरूको पनि आज शल्यक्रिया गर्ने योजना रहेको गुरुङले बताए । रासस
