स्वास्थ्य मन्त्रालयको निर्देशन- निजी अस्पतालका नर्स र स्वास्थ्यकर्मीलाई पनि सरकारीसरह सेवासुविधा दिनू
काठमाडौं । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले स्वास्थ्य संस्थाहरूमा कार्यरत नर्सिङ एवं स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई न्यूनतम पारिश्रमिक सरकारीसरह दिन निर्देशन दिएको छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयले देशभरका प्रतिष्ठान सरकारी अस्पताल, मेडिकल कलेज र सामुदायिक निजी अस्पताललाई पत्र लेख्दै न्यूनतम पारिश्रमिक सरकारीसरह दिन निर्देशन दिएको हो । यो मन्त्रालयको सचिवस्तरीय निर्णय हो । त्यस्तै, तोकिएको समयभन्दा बढी काम गर्नेहरूका लागि अतिरिक्त भत्ताको व्यवस्था गर्नुपर्ने पनि उल्लेख गरिएको छ । स्वास्थ्यकर्मीलाई अनुभवको पत्र प्रदान गर्नुपर्ने पनि जनाइएको छ । नर्सिङलगायतका अन्य स्वास्थ्यकर्मीहरूको पारिश्रमिक बैकिङ प्रणालीबाट मात्र उपलब्ध गराउन पनि पत्रमा भनिएको छ ।
स्वास्थ्य मन्त्रालयद्वारा जनसंख्या नीति परिमार्जनका लागि प्रक्रिया सुरु
काठमाडौं । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले राष्ट्रिय जनसंख्या नीति २०७१ लाई संसोधन गरेर नयाँ नीति ल्याउन प्रक्रिया अघि बढाएको छ । यसका लागि स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री प्रदीप पौडेलले विज्ञहरुसँग परामर्श थालेका छन् । राजधानीमा मन्त्रालयले योजना आयोग, विषयगत मन्त्रालय तथा विज्ञसँग सुझाव संकलन गरेको छ । कार्यक्रममा बोल्दै मन्त्री पौडेलले नेपालको जनसंख्या वृद्धिदर घटिरहेको र गाउँका बस्ती रित्तो बनिरहेको सन्दर्भमा पुरानो नीतिमा परिमार्जन गर्नुपर्ने आवश्यकता महसुस गरेर छलफल थालिएको बताए । उनले नेपालको जनगणना २०७८ को नतिजाले ३४ जिल्ला र तीन सय १९ तहमा जनसंख्या ऋणात्मक रहेको भन्दै बढ्दो असन्तुलनलाई कम गर्नका लागि सम्बोधन गरेर राष्ट्रिय जनसंख्या नीति परिमार्जन गर्न आवश्यक रहेको बताए । सहरी क्षेत्रमा बसाइंसराई बढ्ने तथा विदेश जानेको संख्या वृद्धि हुनुमा रोजगारी र अवसर अभाव प्रमुख समस्या रहेको भन्दै उनले यसका लागि नीतिगत सुधार आवश्यक रहेको महसुस गरेर ऐन परिमार्जनमा लागेको बताए । हाम्रो प्रजनन दर ऋणात्मक हुने अवस्थामा नजाओस्, त्यसको असर जनसांख्यिक विकासमा नपरोस् भनेर अपनाउँदै आएको नीतिमा परिमार्जन गर्न खोजेका छौं, उनले भने, हामी नीतिगत परिमार्जनका लागि तयार छौं । तर यो हाम्रो मात्र नभएर पालिका सरकारको पनि जिम्मेवारी हो । मन्त्री पौडेलले पालिकाभित्र जनसंख्या किन घट्यो भनेर पालिका सरकारहरु पनि चिन्तित हुनुपर्ने उल्लेख गर्दै मिलेर समस्या समाधान गर्ने बताए । ‘आफ्नो पालिकाभित्र जनसंख्या किन घट्यो भनेर पालिकाहरुले पनि सोच्नु जरुरी छ,’ उनले भने, ‘हामीले बाहिर जाने कारण पत्ता लगाएर त्यसलाई कसरी रोक्न सकिन्छ भनेर सहकार्य गरौं । हामी तयार छौं ।’ मन्त्रालयले विज्ञहरुको सुझावका आधारमा ऐन परिमार्जन गरेर संसोधनका लागि संसदमा लैजाने गरी परामर्श गरिरहेको प्रवक्ता डा. प्रकाश बुढाथोकीले जानकारी दिए ।
अंग प्रत्यारोपण गर्ने दुई संस्थाबीच एकता
काठमाडौं । नेपालमा मानव अंग प्रत्यारोपण गर्ने दुई संस्थाबीच एकता भएको छ । सोसाइटी अफ अर्गान ट्रान्सप्लान्टेसन ( एनइएसओटी) र नेपाल ट्रान्सप्लान्टेसन सोसाइटी (एनटीएस) बीच एकता भएको हो । एकताको लागि दर्ता प्रक्रियामा रहेको संस्थाको नाम सोसाइटी अफ अर्गान ट्रान्सप्लान्ट अफ नेपाल रहेको छ । एकीकृत संस्थाको ३ वर्षसम्म डा. पुकारचन्द्र श्रेष्ठ अध्यक्ष बन्ने सहमति भएको छ भने, त्यसपछि अर्को कार्यकाल डा. दिव्या सिंह शाहले गर्ने सहमति भएको छ । त्यसपछिको नेतृत्वका लागि भने निर्वाचन हुने छ । यसैबीच मानव अङ्ग प्रत्यारोपण गर्ने संस्थाको आयोजनामा प्रत्यारोपण सम्मेलन हुने भएको छ । ‘द हिमालयन ट्रान्सप्लान्ट कन्फरेन्स’ नाम दिइएको सम्मेलन यही मंसिर २९ र ३० गते काठमाडौंमा हुने जनाइएको छ । सम्मेलनमा चिकित्सक र अनुसन्धानकर्ताहरूले आफ्नो कार्यपत्र प्रस्तुत गर्ने छन् । भारत, अमेरिका बेलायत, जापान, नेदरल्यान्ड लगायतका देशका प्रत्यारोपण विज्ञ सम्मेलनमा सहभागी हुने डा.श्रेष्ठले जानकारी दिए । सम्मेलनमा भारत, अमेरिका बेलायत, जापान, नेदरल्यान्ड लगायतका देशका प्रत्यारोपण विज्ञ सहभागी हुने भएका छन् ।
