प्रिमियममा युनियनलाई उछिन्दै सूर्यज्योति, आइएमई लाइफ आक्रामक
काठमाडौं । जीवन बीमा कम्पनीहरुले चालु आर्थिक वर्षको ७ महिनामा ८३ अर्ब ३९ करोड रुपैयाँ संकलन गरेका छन् । सञ्चालनमा रहेका १८ जीवन बीमा कम्पनीले साउनदेखि माघ महिनासम्ममा सो मात्राको प्रिमियम संकलन गरेका हुन् । जुन अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २.५७ प्रतिशतल बढी हो । कम्पनीहरुले आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को माघसम्ममा ८१ अर्ब ३० करोड रुपैयाँ बराबरको जीवन बीमा प्रिमियम संकलन गरेका थिए । १८ कम्पनीमध्ये नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सको अग्रता कायमै रहेको छ । इन्स्योरेन्सले ७ महिनामा २१ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँ बराबरको बीमाशुल्क संकलन गरेको छ । जुन गत वर्षको तुलनामा २.६६ प्रतिशतले बढी हो । त्यस्तै, दोश्रोमा लाइफ इन्स्योरेन्स कर्पोरेशन, तेश्रोमा नेशनल लाइफ र चौथोमा राष्ट्रिय बीमा संस्थान रहेका छन् । यी तीन वटै कम्पनीको बीमाशुल्क क्रमशः ४.८४, १३.७५, ०.८६ र १.२४ प्रतिशतले बढेको हो । त्यसैगरी, हालै दुई कम्पनी मर्ज भइ बनेको सूर्यज्योति लाइफ इन्स्योरेन्स पाँचौं स्थानमा पर्न सफल भएको छ । कम्पनीले कूल ४ अर्ब ८६ लाख रुपैयाँ बराबरको प्रिमियम संकलन गरेको छ । जुन साविकका सूर्य लाइफ र ज्योति लाइफले गत वर्ष संकलन गरेको बीमाशुल्कको तुलनामा १.२४ प्रतिशतले बढी हो । साविकका दुई कम्पनीले २०७८ माघसम्ममा कूल ४ अबए ८० करोड रुपैयाँ प्रिमियम उठाएका थिए । बिजनेश ग्रोथको आधारमा हेर्ने हो भने आइएमई लाइफ इन्स्योरेन्स आक्रामक देखिएको छ । एक वर्षको अवधिमा कम्पनीले २२.०७ प्रतिशतले आफ्नो व्यवसाय बढाउन सफल भएको छ । जुन अन्य कम्पनीको तुलनामा बढी हो । कम्पनीले चालु आवको ७ महिनामा २ अर्ब ३२ करोड रुपैयाँ बराबरको बीमाशुल्क संकलन गरेको छ । जबकी गत वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले १ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ प्रिमियम संकलन गरेको थियो । गत वर्षको तुलनामा व्यवसाय घटाउनेको सूचीमा ६ कम्पनी छन् । नेपाल बीमा प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार युनियन लाइफ, मेट लाइफ, प्राइम लाइफ, सन नेपाल लाइफ, रिलायबल नेपाल लाइफ र गुराँस लाइफ रहेका छन् । यीमध्ये पनि प्राइम लाइफको सबैभन्दा बढी प्रतिशत अर्थात ११.२५ प्रतिशतले बीमाशुल्क आर्जन घटेको छ । गत माघमा २ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँ बराबरको बीमाशुल्क आर्जन गरेको प्राइम लाइफले चालु आवको माघमा २ अर्ब ६३ करोड रुपैयाँ संकलन गरेको छ । यता सबैभन्दा कम बीमाशुल्क संकलन गर्नेको सूचीमा सबैभन्दा कान्छो कम्पनी महालक्ष्मी लाइफ इन्स्योरेन्स रहेको छ । इन्स्योरेन्सले ७ महिनामा ८९ करोड ५१ लाख रुपैयाँ बराबरको प्रिमियम संकलन गरेको छ । जुन गत आवको तुलनामा भने ९.२५ प्र्रतिशतले बढी हो ।
सात दिनभित्रमा कागजात नबुझाउने बीमा अभिकर्ताको लाइसेन्स खारेज हुने
काठमाडौं । बीमा अभिकर्ताहरुले आगामी ७ दिनभित्रमा आफ्नो कागजात सम्बन्धित कम्पनीमा पेश गर्नुपर्ने भएको छ । प्राधिकरणको अनुसार बीमा कम्पनीका अभिकर्ताहरुले आगामी फागुन २२ गतेभित्रमा विभिन्न कागजातहरु पेश गर्नुपर्ने भएको हो । सो अनुसार अभिकर्ताहरुले एसएलसी वा सोभन्दा माथिको लब्धाङ्क पत्र र चारित्रिक प्रमाण पत्र, नेपाली नागरिकताको प्रतिलिपि, पासपोर्ट साइजको फोटो एक थान र स्थायी लेखा नम्बर (प्यान) कार्ड आफू कार्यरत बीमा कम्पनीमा पेश गर्नुपर्ने छ । यदि उक्त अवधिमा पनि सो कागजपत्रहरु पेश नभएमा बीमा अभिकर्ता इजाजत पत्र नवीकरण नहुने जनाइएको छ । बीमा ऐन, २०७९ को दफा ९१ (७) बमोजिम ‘बीमा अभिकर्ताको इजाजत पत्र दिँदा समान किसिमको एउटा मात्र बीमकको बीमा अभिकर्ताको इजाजतपत्र दिइनेछ’ भन्ने व्यवस्था रहेको छ । उक्त व्यवस्था कार्यन्वयन गर्न प्राधिकरणले सम्पूर्ण अभिकर्ताहरुलाई आफु कार्यरत बीमकका कार्यालयहरुमा तपशील बमोजिमका कागजातहरु पेश गर्न सूचना जारी गरिरहेको छ । र, हालसम्म पनि उक्त कागजातहरु पेश नगरेका अभिकर्ताहरुलाई फागुन २२ गतेसम्मको समय दिइएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
२ लाखसम्मको बीमा दाबीलाई सानो दाबी मानिने, कम्पनीहरुले १५ दिनभित्रै भुक्तानी गर्नुपर्ने
काठमाडौं । निर्जीवन बीमातर्फको दुई लाख रुपैयाँसम्मको बीमा दाबीलाई सानो दाबी मानिने भएको छ । नेपाल बीमा प्राधिकरणले दोश्रो पटक संशोधन गरेको बीमा दाबी भुक्तानी मार्गदर्शन, २०७९ अन्तर्गत अब २ लाख रुपैयाँसम्मको दाबीलाई सानो दाबीको रुपमा लिइने भएको हो । उक्त संशोधित मार्गदर्शनअनुसार निर्जीवन बीमातर्फ २ लाख रुपैयाँसम्म र बाली, पशुपन्छी, कृषि तथा लघुबीमातर्फ ५० हजार रुपैयाँसम्मको दाबीलाई सानो दावी मानिने थप व्यवस्था गरिएको छ । यसअघिको मार्गदर्शनमा भने सानो दाबीको रकमलाई खुलाइएको थिएन । प्राधिकरणले क्षति सम्बन्धी विशेष व्यवस्था अन्तर्गत केही व्यवस्थाहरु थप गरि सानो दाबीको रकम खुलाई छिटोभन्दा छिटो भुक्तानी गर्नुपर्ने स्पष्ट रुपमा खुलाएको हो । संशोधित निर्देशिका अनुसार उक्त रकमसम्मको सानो दाबी भुक्तानीको लागि न्यूनतम प्रमाणहरु प्राप्त भएको मितिले १५ (पन्ध्र) दिनभित्र फर्छ्यौट गरि सक्नुपर्ने छ । साथै, बीमा कम्पनीहरुले बीमितको प्रमाणहरु संकलन गर्न वा बीमितलाई सम्पर्क गर्न गरेको पत्राचारको प्रमाण संलग्न राख्नु पर्ने संशोधित निर्देशिकामै उल्लेख छ । यसअघि क्षति सम्बन्धी विशेष व्यवस्थाअन्तर्गत कम्पनीले आफ्नो बीमा दाबी कार्यविधिमा स्पष्ट क्षति सम्बन्धी व्यवस्था गर्नुपर्ने र उक्त कार्यविधिमा स साना दाबी रकम भुक्तानी सम्बन्धी व्यवस्था गर्नुपर्ने भन्ने मात्रै थियो । यतिसम्मको दाबीलाई स-साना दाबी मानिने भनेर रकम नै तोकेको भने थिएन । त्यसैगरी, यसअघि संशोधित निर्देशिकामा भएको प्रतिवेदन पेश गर्नुपर्ने व्यवस्थालाई पनि थप संशोधन गरिएको छ । संशोधित नयाँ निर्देशिकाअनुसार बीमकले दाबी भुक्तानीको त्रैमासिक विवरण प्रत्येक तीन महिना समाप्त भएको मितिले १५ दिन भित्र तोकिए बमोजिमको ढाँचामा प्राधिकरण समक्ष प्रतिवेदन बुझाउनु पर्नेछ । यसअघिको व्यवस्थाअनुसार प्रत्येक महिना समाप्त भएको १५ दिनभित्र र प्रत्येक आर्थिक वर्ष सकिएके ३० दिनभित्र बीमा दाबी भुक्तानी हुन नसकेका बीमा दाबीहरुको विवरण साविकको बीमा समिति समक्ष बुझाउनु पर्ने थियो । अब भने मासिक र वार्षिक मात्रै नभई त्रैमासिक रुपमा पनि उक्त विवरण बुझाउनु पर्ने भएको छ । त्यस्तै, कम्पनीहरुले दाबी भुक्तानी हुन नसकेको बीमा दाबीको वार्षिक विवरणमा विस्तृत खुलाउनु पर्ने हुन्छ । जसमा हालसम्मको जम्मा दाबी, पछिल्लो तीन महिनाको दावी, एक वर्ष अघिको दाबी, दुई र तीन वर्ष अगाडि दाबी भुक्तानी गर्न बाँकी भएको अवस्थामा पनि भुक्तानी गर्न बाँकी संख्या र बाँकी रकम दुबै खुलाउनु पर्ने व्यवस्था छ ।
