बाढीको चोटमा बीमकको मलहम, बीमितलाई एडभान्स भुक्तानी
काठमाडाैं । बाढी-पहिरोका कारण बीमा कम्पनीहरूलाई करिब ९ अर्ब रुपैयाँ आर्थिक दायित्व पर्ने भएको छ । बाढी-पहिरोका कारण बीमा कम्पनीमा ८ अर्ब ९८ करोड ३० लाख रुपैयाँ बढीको दाबी पेस भएको नेपाल बीमा प्राधिकरणले जनाएको छ । असोजको दोस्रो साता अविरल वर्षाका कारण आएको बाढी र पहिरोका कारण अरबौं रुपैयाँको क्षति भएको थियो । त्यसमध्ये उक्त रकम बराबरको दाबी बीमा कम्पनीहरूमा पेस भएको प्राधिकरणले उल्लेख गरेको छ । प्राधिकरणका अनुसार ३ हजार २४४ वटा दाबी कम्पनीमा परेको छ । जसमध्ये ९७ वटा दाबीको १७ करोड २८ लाख रुपैयाँ कम्पनीहरूले बीमितलाई भुक्तानी पनि दिइसकेको जनाएका छन् । जसमध्ये शिखर इन्स्योरेन्स्ले १७ करोड २४ लाख, हिमालयन एभरेष्टले २३ हजार , नेको इन्स्योरेन्सले ६६ हजार, सानिमा जिआईसी इन्स्योरेन्सले २ लाख १६ हजार र प्रभु इन्स्योरेन्सले ११ हजार गरी कुल १७ करोड २८ लाख रुपैयाँ दाबी भुक्तानी भएको प्राधिकरणले जनाएको छ । कुन कम्पनीमा कति दाबी पेस ? सबैभन्दा धेरै दाबी सिद्धार्थ प्रिमियर इन्स्योरेन्समा परेको छ । सिद्धार्थ प्रिमियरमा १ अर्ब ९५ करोड २९ लाख रुपैयाँको ४६१ वटा दाबी पेस भएको छ । यसैगरी, दी ओरिएन्टल इन्स्योरेन्समा १ अर्ब ४५ करोड ६८ लाख रुपैयाँको दाबी पेस हुँदा हिमालयन एभरेष्टमा १ अर्ब ८ करोड ८६ लाख, नेको इन्स्योरेन्समा ९६ करोड ८५ लाख, शिखरमा ९३ करोड ३६ लाख र सगरमाथा इन्स्योरेन्समा ६६ करोड १३ लाख रुपैयाँ दाबी पेस भएको छ । ५२ वटा जिल्लाबाट दाबी परेको प्राधिकरणले जनाएको छ । जसमध्ये सबैभन्दा धेरै काठमाडौं जिल्लाबाट दाबी परेको छ । काठमाडौंबाट मात्रै ३ अर्ब ९३ करोड ९९ लाख रुपैयाँको दाबी पेस हुँदा ललितपुरबाट २ अर्ब २७ करोड २१ लाख, चितवनबाट ६४ करोड ५८ लाख, मकवानपुरबाट ५१ करोड ७२ लाख र भक्तपुरबाट ४२ करोड ४२ लाख रुपैयाँ बीमा दाबी पेस भएको छ । छिटो भुक्तानी दिने तयारी बाढी-पहिरोले ठूलो धनजनको क्षति भएपछि नेपाल बीमा प्राधिकरणले बीमा कम्पनीहरूलाई दाबी भुक्तानी छिटो गर्न निर्देशन नै दिएको थियो । प्राधिकरणका अध्यक्ष सूर्यप्रसाद सिलवालले कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतहरूलाई बोलाएर दाबी भुक्तानी सकभर छिटो गर्न आग्रह गरेका थिए । प्राधिकरणको निर्देशन बमोजिम आफूहरू दाबी भुक्तानीका लागि तयार भएको बीमा कम्पनीहरूको भनाइ छ । नेपाल बीमक संघका अध्यक्ष चंकी क्षेत्रीले दाबी भुक्तानीका लागि बीमा कम्पनीहरू तयार रहेको बताए । सगरमाथा लुम्बिनी इन्स्योरेन्सका सीईओ समेत रहेका क्षेत्रीले बाढी-पहिरोपछि दाबी पेस हुन थालेको र लगत्तै सबै सर्भेयरहरूलाई सर्भेका लागि खटाएको जानकारी दिए । सर्भे रिपोर्ट आउनासाथ दाबी भुक्तानी धमाधम दिने उनले बताए । ‘अहिलेसम्म कम्पनीहरूले १७ करोड दाबी भुक्तानी गरिसकेको अवस्था छ । सर्भे रिपोर्ट आएसँगै दाबी भुक्तानी धमाधम दिन्छाैं, ’उनले भने । उनले सर्भे रिपोर्ट ढिला आउने भएको अवस्थामा कम्पनीहरूले एडभान्स भुक्तानी पनि दिएको बताए । प्राधिकरणका निर्देशक सुशीलदेव सुवेदीले बीमाले विपदको घाउमा मलहम लगाउने गरेको बताए । नेपालमा बारम्बार आउने गरेका बाढी-पहिरो तथा भूकम्पले मानिसहरूको सम्पत्तिमा पुर्याएको क्षतिलाई उल्लेख गर्दै उनले यस्तो क्षतिको भरपाइ बीमा कम्पनीहरूले गर्ने बताए । यसले गर्दा पनि सबैले आफ्नो सम्पत्तिको बीमा गरेर बस्नु पर्ने धारणा व्यक्त गरे । प्राधिकरणका प्रवक्तासमेत रहेका सुवेदीले भने, ‘विपद भनेको कुन बेला आउँछ थाहा हुँदैन । प्राकृतिक विपदले निम्त्याउने आर्थिक क्षतिबाट बच्न बीमा गर्नुपर्दछ ।’
कृषि बीमा : आजदेखि ठूला किसानले ५० प्रतिशत मात्र अनुदान पाउने
काठमाडाैँ । आज अर्थात कार्तिक एक गतेदेखि कृषि बीमा अनुदानको नयाँ व्यवस्था लागु भएको छ । आज देखि कृषि तथा पशुपंक्षी बीमा गर्ने किसानले पाउने अनुदान रकम नयाँ संरचना अनुसार लागु भएकाे छ। कृषि तथा पशुपंक्षी विकास मन्त्रालयले कृषि अनुदान वितरणको लागि निर्माण गरेको नयाँ कार्यविधि आज देखि लागु हुनेछ । कार्यविधि अनुसार आज देखि बीमा गर्ने ठुला किसानले ५० प्रतिशत अनुदान पाउने छन् भने साना किसानले ८० प्रतिशत नै अनुदान पाउने छन् । ५० लाख भन्दा कम बीमांंक रकम भएको बीमा गर्ने किसानले बीमा शुल्कमा ८० प्रतिशत अनुदान पाउने छन् । त्यसैगरी, ५० लाख देखि एक करोड रुपैयाँसम्म बीमांक रकमको बीमा गर्ने किसानले ६५ प्रतिशत र एक करोड भन्दा धेरै बीमांक रकम भएको बीमा गर्दा बीमा शुल्कको ५० प्रतिशत अनुदान पाउने कार्यविधिमा उल्लेख छ । चालु आर्थिक वर्ष २०८०/०८१ का लागि सरकारले कृषि तथा पशुपंक्षी बीमा अनुदानका लागि २ अर्ब ६ करोड रुपैयाँ छुट्ट्याएको छ ।
आपतमा सन नेपालको राहत : दैनिक ४ रुपैयाँभन्दा कम दुर्घटना र गम्भीर रोग लाग्दा आर्थिक राहत
काठमाडौं । सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले सन मेडिकेयर : आपतमा राहत नामको बीमा सुविधा ल्याएको छ । कम्पनीले बीमितको आकस्मिक स्वास्थ्य आपतमा आर्थिक राहत उपलब्ध गराउन यो सुविधा ल्याएको जनाएको छ । यो आफैमा प्राथमिक बीमा पोलिसी भने होइन । यो राइडर पोलिसि भएको कम्पनीले जनाएको छ । अर्थात अन्य बीमा पोलिसीजस्तै सावधिक जीवन बीमा, बाल समृद्ध जीवन बीमा, म्यादी जीवन बीमाजस्ता बीमा योजना खरिद गरेको अवस्थामा यो पोलिसी पनि सँगै लिन सकिेन्छ । यस योजनाले कभरेज गर्ने दुर्घटना तथा रोगहरू १. सडक, घर वा कार्यालय स्थलमा हुने दुर्घटना २. एपेन्डिसाइटिस ३. प्यान्क्रियाटाइटिस ४. हृदयघात ५. मस्तिष्कघात ६. विद्युतीय तथा अन्य जलन ७. डुबान ८. खाद्य विषाक्तता वा विषाधिबाट हुने संक्रमण ९. आन्द्रामा रगत बग्ने १०. कीरा/सर्प टोकाइ ११. तापघात १२. मस्तिष्कमा चोट १३. गर्भाशय बाहिरको गर्भ १४. मानसिक स्वास्थ्य संकट १५. घाउमा संक्रमण कम्पनीले माथि उल्लेखित दुर्घटना तथा रोगहरू लागेको खण्डमा एक लाख रुपैयाँ बीमितलाई भुक्तानी दिन्छ । बिरामीको शल्यक्रिया गरिएको अवस्थामा अस्पतालमा रहँदा २ दिनसम्म २५ हजार रुपैयाँका दरले कुल ५० हजार रुपैयाँ बीमा कम्पनीले भुक्तानी दिने जनाएको छ । त्यसपश्चात थप ५ दिनसम्म दैनिक १० हजार रुपैयाँका दरले ५० हजार रुपैयाँ भुक्तानी कम्पनीले बीमितलाई दिन्छ । शल्यक्रियाबिना अस्पतालमा रहँदा हरेक १० दिनसम्म १० हजार रुपैयाँका दरले एक लाख रुपैयाँ कम्पनीले भुक्तानी दिने कम्पनीले बताएको छ । यसका लागि १ हजार ३९३ रुपैयाँ वार्षिक बीमाशुल्क तिरेर यो पोलिसी खरिद गर्नुपर्ने हुन्छ । यो राइडर सुविधा खरिद गरेको हरेक वर्ष नवीकरण गर्नुपर्ने व्यवस्था छ । नवीकरणको मूल्य पनि १ हजार ३९३ रुपैयाँ नै पर्ने गर्दछ । अर्थात हरेक दिन ३ रुपैयाँ ८१ पैसा जम्मा गरेर यो सुविधा खरिद गर्न सकिने छ । यस कारण लिने सन मेडिकेयर सुविधा बीमा कम्पनीले यो सुविधा लिनुका कारणहरू पनि खुलाएको छ । बीमा कम्पनीले आकस्मिक स्वास्थ्य समस्याहरूको लागि यो सुविधा आवश्यक रहेको बताएको छ । अचानक देखा पर्ने रोग, चोटपटक, दुर्घटनालगायतमा यो सुविधा अतिआवश्यक छ । आपतकालीन अवस्थामा तत्काल उपचारको आवश्यकता हुन्छ, जसका लागि यो सुविधा जरुरी पर्न सक्छ । सन नेपालको यो राइडर सुविधाले धेरैलाई राहत मिल्नसक्ने बताएको छ । अस्पताल रहँदा तत्काल आर्थिक सहायता प्रदान गर्न पनि यो राइडर सुविधा आवश्यक छ । अस्पताल भर्ना हुने समयमा आर्थिक सहायताको आवश्यकता पर्न सक्छ, विशेषगरी नगद उपलब्ध नभएको अवस्थामा बीमाले अस्पताल भर्ना भइसकेपछि उपचारको लागि आवश्यक रकम तुरुन्तै उपलब्ध गराउँछ, जसले गर्दा बिरामी र परिवारले वित्तीय चिन्ता लिनु पर्दन । चिकित्सा खर्च धेरैजसो अप्रत्यासित हुन्छ, जसले वित्तीय तनाव निम्त्याउन सक्छ । बीमा कम्पनीको यो सुविधाले यस्ता अप्रत्यासित खर्चहरूको भारलाई कम गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ, जसले गर्दा उपचार र स्वास्थ्य सेवामा गुणस्तरको कमी आउँदैन र आर्थिक समस्यासँग जुध्नु पर्दैन । नेपालको लागि अग्रगामी बीमा समाधानका लागि पनि यो सुविधा आवश्यक छ । सबैलाई वर्ग तथा समुदायलाई बीमामा जोड्नका लागि पनि यो बीमा योजना आवश्यक रहेको बीमा कम्पनीको भनाइ छ । मेडिकेयरका विशेषताहरू १. अन्य स्वास्थ्य बीमा योजनाभन्दा फरक योजना हो । देशको कुनै पनि अस्पतालमा भर्ना भएपछि यो योजनाअन्तर्गत भुक्तानी पाइन्छ २. बिलको खर्चभन्दा पनि अस्पताल भर्ना भएको आधारमा दाबी भुक्तानी पाइन्छ ३. अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएको ३० दिनसम्म दाबी पेस गर्न सकिने ४. यो सुविधा पाउनका लागि अस्पतालमा २४ घण्टा भर्ना भएको हुनुपर्ने छ ५. यो राइडर सुविधा हरेक वर्ष नवीकरण गर्न सकिन्छ दाबी भुक्तानी लिने प्रक्रिया दाबी भुक्तानीका लागि बीमितले बीमा कम्पनीमा निवेदन दिनुपर्ने हुन्छ । निवेदनमा बीमालेख नम्बर, उपचारको प्रकार, अस्पताल भर्ना भएको मिति र डिस्चार्ज भएको मिति उल्लेख गर्नुपर्ने हुन्छ । यसैगरी, बीमितको नागरिकताको फोटोकपी, इमर्जेन्सी टिकट, एडमिसन र डिस्चार्ज समरी, मेडिकल रिपोर्ट, बीमितको बैंक खाताको चेकको फोटोकपी, बैंक खाता नम्बरलगायत उल्लेख गरेर बीमा कम्पनीमा निवेदन दिनुपर्ने हुन्छ । आफूलाई पायक पर्ने सन नेपालको जुनसुकै शाखामा गएर वा माथि उल्लेख गरिएको कागजात पत्रसहितको निवेदन कम्पनीको क्लेम डिपार्टमा इमेल गर्नुपर्छ ।
