पर्यटकीय गन्तव्य बन्दै तनहुँ
तनहुँ । मुलुककै प्रमुख गन्तव्यमध्येमा पर्ने पोखरा घुम्न जानेले प्रायः तनहुँको बन्दीपुर हेर्न छुटाउदैनन् । नेवार शैलीका घरको बस्ती हेर्ने लालसा बनाएर दैनिक सयौँ पर्यटक बन्दीपुर आउने गर्छन् । घरमा प्रयोग गरिएका काठका कलात्मक झ्यालहरुलगायतका संरचनाले बन्दीपुरको चर्चा विश्वभर छ । यहाँ अहिले स्वदेशीदेखि विदेशीसम्मको भ्रमण गन्तव्य बन्दै गएको छ । पृथ्वी राजमार्गको डुम्रेदेखि करिब आठ किलोमिटर दूरीमा पर्छ । ‘बन्दीपुरमा पर्यटकको चाप बढेको यिनै कलात्मक झ्यालढोकासहितका घरले गर्दा हो’, बन्दीपुर पर्यटन विकास समितिका अध्यक्ष वैश गुरुङ घर देखाउँदै भन्छन्, ‘यी घरहरु हुन्थेनन् त बन्दीपुर हुने थिएन । पर्यटक हुने थिएनन् ।’ पृथ्वीनारायण शाहले १७७८ सालतिर काठमाडौं उपत्यका आक्रमण गरेपछि भक्तपुरबाट भागेर आएका प्रधान, जोशी, पिया, श्रेष्ठ र मल्लहरुले बसालेको बस्ती हो बन्दीपुर । उत्तरतर्फ देखिने लहरै हिमाली दृश्य, कलात्मक घर र ढुङ्गाले ओछ्याइएका गोरोटो बाटोको सुन्दरताले बन्दीपुरलाई पहाडको रानीसमेत भनेर चिनिन्छ । बाह्रै महिना पर्यटक आउने गरे पनि पुस, माघ र नयाँ वर्षको छेकोमा विदेशी पर्यटकको चाप बढ्ने गरेको बन्दीपुर पर्यटन विकास समितिका अध्यक्ष किसन प्रधान बताउँछन् । ‘जाडो याम सुरु भएसँगै बन्दीपुरमा विदेशी पर्यटकको चाप बढ्न थालेको छ’, प्रधानले भने, ‘अब बन्दीपुरका होटल भरिभराउ हुने समय सुरु भयो ।’ कोभिड सङ्क्रमण पहिले बन्दीपुरमा दैनिक ३० देखि तीन सयसम्म विदेशी पर्यटक आउने गर्थे । हाल डेङ्गु सङ्क्रमणको चर्चाले विदेशी पर्यटकको आगमनमा केही असर गर्लाकी भन्ने चिन्तामा छन्, हेरिटेज गेष्ट हाउस एण्ड रेष्टुरेन्टका सञ्चालकसमेत भएका प्रधान । बन्दीपुर भ्रमणलाई प्रोत्साहन गर्न बन्दीपुर गाउँपालिकाले आवश्यक प्रचारप्रसारको र पूर्वाधार विकासमा सहयोग गर्नुपर्ने प्रधानले बताए । बन्दीपुरमा असोजदेखि माघसम्म स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकको चाप बढ्ने विकास समितिले जनाएको छ । कोभिड सङ्क्रमण पहिले बन्दीपुरमा चीनबाट आउने पर्यटक बढी हुने गरेपनि अहिले बेलायत र फ्रान्सका पर्यटकको चाप बढी रहेको छ । बन्दीपुर विकासका लागि सबै क्षेत्रबाट सकारात्मक पहलको आवश्यकता रहेको तनहुँ उद्योग वाणिज्य सङ्घ बन्दीपुर बजार एकाइले जनाएको छ । पोखरा र सौराहा जस्तै पर्यटकको चाप बढाउन बन्दीपुरमा नयाँ सोंच र योजना हुन आवश्यक रहेको एकाइ सभापति वैंश गुरुङ बताउँछन् । ‘बन्दीपुर जान केवलकारको काम धमाधम भइरहेको छ’, अध्यक्ष गुरुङले भने, ‘कृत्रिम ताल बनाउने योजना पनि अब छलफल गरी अघि बढाउने योजनामा छौँ ।’ बन्दीपुरको दीर्घकालीन विकासको लागि स्थानीय तहबाट आफूहरुले सकारात्मक सहयोग खोजेको भए पनि त्यो प्रयास पर्याप्त नभएको उनले बताए । बन्दीपुरमा हाल साना ठूला गरेर करिब ७७ वटा होटल सञ्चालनमा छन् । बन्दीपुर गाँउपालिकाको कार्यालयले समेत बन्दीपुरमा दोहोरिएर आउने पर्यटक बढाउने गरी दीर्घकालीन योजना बनाउने गरी आफूहरु जुटिरहेको बन्दीपुर गाउँपालिकाका अध्यक्ष सुरेन्द्र थापाले बताए । बन्दीपुर आउने पर्यटक बढाउन गाउँपालिकाले ‘मिनी ग्रेटवाल’ बनाइरहेको उनले जानकारी दिए । ‘दोहोरिएर आउने पर्यटक चाप बढाउने गरी योजना बनाउन आवश्यक देखेका छौँ’, बन्दीपुर गाउँपालिका अध्यक्ष थापाले भने, ‘त्यसका लागि पर्यटकलाई लोभ्याउने योजना बनाउने गरी जुटिरहेका छौँ ।’ यसै आर्थिक वर्षमा सूचना केन्द्र स्थापनाका लागि गाउँपालिकाको कार्यालयले २० लाख रुपैयाँ विनियोजन गरेको बन्दीपुर गाउँपालिकाको कार्यालयले जनाएको छ । गाउँपालिकाका ११ वडामध्ये बन्दीपुर बजार २ र ३ वडामा फैलिएको छ । तनहुँसुर तनहुँसुरले पनि पर्यटकीय गन्तव्यका रुपमा पछिल्लो समय पहिचान बनाउँदै गएको छ । व्यास नगरपालिका–११ मा पर्ने तनहुँसुरमा तोप, दरबार र मन्दिरको भग्नावशेष हेर्न मानिस आउने गर्छन् । यहाँबाट महाभारत पर्वत शृङ्खला, चुँदी र कलेस्तीफाँटको दृश्य मनमोहक देखिन्छ । राजाले नियम र निर्णय सुनाउन बस्ने गरेका गद्धि चौतारा अझै पनि छ । पर्यटकलाई बसाइ व्यवस्थापन सहज बनाउन तनहुँसुर सामुदायिक होमस्टे ९घरवास० पनि सञ्चालन गरिएको छ । तनहुँसुर आउने पर्यटकलाई यही होमस्टेमा वासको प्रवन्ध गरिन्छ । एकैपटकमा ३०/३५ जनालाई सजिलै व्यवस्थापन गर्न सकिने होमस्टे व्यवस्थापन समितिले जनाएको छ । पाल्पाका राजा मणिमुकुन्द सेनले जेठा छोरा भृङ्गी सेनलाई सन् १६१० मा राज्य गर्न तनहुँसुर पठाएको किंवदन्ती छ । २३० बर्षसम्म तनहुँसुरमा आठ सेन वंशी राजाले राज गरेको इतिहास छ । तनहुँसुरका अन्तिम राजा हरकुमारदत्त सेन हुन् । विसं २०२५ तिर पृथ्वी राजमार्ग खनिएसँगै यहाँका नेवारहरु व्यापारका लागि दमौली झरेपछि यो बस्ती खण्डहर जस्तै हुन पुग्यो । तनहुँसुरमा अहिले नेवार, मगर र दलितका गरी ६४ घर छन् । तनहुँसुरमा आन्तरिक पर्यटककै चाप बढी हुने गर्दछ । यहाँ तनहुँसुर र तनहुँसुर देवस्थल गरी दुईवटा होमस्टे सञ्चालनमा छ । ‘तनहुँसुरमा आउने मुख्य पर्यटक भनेकै स्वदेशी हुन्’, तनहुँसुर होमस्टेका अध्यक्ष केवि थापाले भने, ‘एक पटक आउने अर्को पटक परिवारका सदस्यलाई लिएरसमेत आउँछन् ।”तनहुँसुरमा अझै पनि नेवारका हटिया र ऐतिहासिक मन्दिर जीर्ण अवस्थामा रहेकाले तिनीहरुको आवश्यक संरक्षण गर्ने गरी आफूहरुले गण्डकी प्रदेश सरकारसमक्ष २० करोड ४५ लाख रुपैयाँको विस्तृत गुरुयोजना पेश गरेको तनहुँसुरका अगुवा ध्रुव पण्डित बताउँछन् । ‘तनहुँसुरको महिमालाई अझै उचाइमा पु¥याउन संरक्षणका विभिन्न कार्यक्रम बनाएका छौँ’, उनले भने, ‘त्यसका लागि राज्यको साथ र सहयोग आवश्यक छ ।’ पुरातात्विक महत्वका सम्पदा संरक्षण गर्ने लक्ष्य राखिएको व्यास नगरपालिकाको कार्यालयले जनाएको छ । ‘तनहुँसुरलाई पर्यटकीय गन्तव्यको नयाँ गन्तव्य बनाउने गरी अग्रसर भएका छौँ’, व्यास नगर प्रमुख न्यौपानेले भने, ‘त्यसका लागि पूर्वाधार विकासमा जोड दिइरहेका छौँ ।’ तनहुँसुर जाने सडक कालोपत्र गर्ने कार्यलाई व्यास नगरपालिकाको कार्यालयले प्राथमिकतामा राखेको व्यास नगरपालिकाको कार्यालयले जनाएको छ । दमौलीबाट १५ किलोमिटरको दूरीमा पर्छ तनहुँसुर । पूर्वाधार विकास र ऐतिहासिक सम्पदाको संरक्षण गरी पर्याप्त प्रचारप्रसार गर्नसके बन्दीपुर जस्तै स्वदेशी र विदेशी पर्यटकको तनहुँसुर गन्तव्य बन्ने पक्का छ । दगाम, भुजिकोट तनहुँको अर्को घुम्ने गन्तव्यमा पर्छ शुक्लागण्डकी नगरपालिका–२ मा पर्ने दगाम र भुजिकोट गाउँ । दगाममा मगर र भुजिकोटमा गुरुङ जातिको बाहुल्यता छ । दगाम र भुजिकोटबाट शुक्लागण्डकी क्षेत्रको अलावा पोखराको फेवातालसम्मको दृश्य रोचक देखिन्छ । उत्तरतर्फ देखिने अन्नपूर्ण र माछापुच्छरे हिमालको तरेलीले जोकोहीलाई मन्त्रमुग्ध बनाउँछ । दगाममा करिब २५ घर र भुजिकोटमा करिब २० घर छन् । घुमफिरका लागि आन्तरिक पर्यटक आउन थालेपछि आफूहरुले होमस्टे समेत सञ्चालन गरेको दगाम सामुदायिक होमस्टेका अध्यक्ष नन्दु थापा बताउन्छन् । होमस्टेमा आउनेहरुबाट सकारात्मक प्रतिक्रियाले उत्साहित बनाउने गरेको उनको भनाइ छ । कोदो, मकैको परिवारसँगै लोकल कुखुराको मासु होमस्टेका पाहुनाको मुख्य रोजाइमा पर्ने दगामका अगुवा तथा दगाम सामुदायिक होमस्टेका सहजकर्ता नन्दु थापा बताउँछन् । ‘पाहुनालाई हामी भटमास, मस्याङ गुन्द्रुक, ढिडोंलगायतका स्थानीय परिकार नै खुवाउने गर्छांै’, सहजकर्ता थापाले भने, ‘स्थानीय उत्पादन नै होमस्टेको पहिचान हो भन्दा पनि हुन्छ ।’ दगाम र भुजिकोटमा चार वटा होमस्टे सञ्चालनमा छ । कुस्मावती, दगाम, इमान्दार र भुजिकोट होमस्टेमा तिहारपछि फागुन पहिलोसातासम्म स्वदेशी पयर्टकको चाप बढ्ने गर्छ । पाहुनाहरुमा अधिकांश शुक्लागण्डकी र पोखराका हुने गर्छन् । दगाम र भुजिकोटमा होमस्टेका पाहुना फर्किदा स्थानीय मह कोशेलीका रुपमा लैजान मन पराउने दगाम होमस्टेका अध्यक्ष तिला थापाले जानकारी दिनुभयो । गाउँसम्म पुग्न पक्की बाटो भए शुक्लागण्डकी र पोखराका पर्यटकलाई समेत आकर्षित गर्न सकिने सोच दगाम र भुजिकोटवासीको छ । मिर्छुलुङ भिमाद नगरपालिका–५ मा पर्ने मिर्छुलुङ पनि होमस्टेका पाहुनाको रोजाइमा पर्दै गएको छ । मगर बाहुल्यता रहेको यस होमस्टेमा निहुरो, कर्कलो, मकैको आँटो, स्थानीय जातका कुखुरा र सुँगुरको मासुको परिकार चाख्न पाइन्छ । यहाँ आउने पर्यटकलाई कौराहा र झ्याउनेमा नाचेर रमाइलो गरिन्छ । पर्यटक पनि नाच्ने र गाउने गरेर रमाइलो गर्छन् । मिर्छुलुङ होमस्टेमा ३० घर रहेका छन् । गाउँको शिरानमा भ्युटावर समेत छ । टावरबाट हिमालका दृश्य, भिमाद बजार र सेतीको नागबेली रोचक देखिन्छ । मन बहलाउन र थकान मेट्न आउने आन्तरिक पर्यटकको चाप बढ्दै गएको होमस्टेका सदस्य मनसरा थापाले बताए । ‘साथी र परिवारका सदस्यहरु आएर रमाइलो गरेर जाने चलन बढ्दै गएको छ’, थापाले भने, ‘हाम्रो चुल्होमा पनि स्थानीय परिकार नै प्राथमिकतामा पर्छ ।’ भिमाद बजारबाट पाँच किलोमिटर दक्षिणतर्फको यात्रापछि मिर्छुलुङ पुगिन्छ । भिमाद नगरपालिकाको कार्यालयले समेत मिर्छुलुङलाई प्राथमिकतामा राखेको छ । तनहुँमा विभिन्न गन्तव्यहरुमा बाहिरी तथा आन्तरिक पर्यटकको भ्रमणको तथ्यांक नभएपनि पछिल्लो समय साथी र आफन्तसँग घुम्ने संस्कारको विकास हुँदै गएको तनहुँ पर्यटन विकास समितिका अध्यक्ष हरिसिं गुरुङ बताउँछन् । ‘पछिल्लो समय घुम्ने संस्कारको विकास हुँदै गएको छ’, गुरुङले भने, ‘प्रर्यटन प्रवर्धनका कार्यक्रमलाई राज्यले समेत प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ ।’ गण्डकी प्रदेश सरकारले प्रदेशका एक सय १० मुख्य गन्तव्यको सूचीमा तनहुँका १० प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य पहिचान गरेको छ । प्रमुख गन्तव्यमा बन्दीपुर, व्यास पर्यटन क्षेत्र, मिर्लुङकोट, देवघाटधाम, ढोरवाराही, छाब्दी वाराही, छिम्केश्वरी, भानुभक्त जन्मस्थल, आधिमुल बाराही र तनहुँसुर रहेका छन् । पूर्वाधार र आवश्यक विकास गरी ती गन्तव्यको पहिचान गराउने कार्यक्रम प्रदेश सरकारले राखेको मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय पोखराका सूचना अधिकारी विकास थापामगरले जानकारी दिए । रासस
गुराँस लाइफको ७.८३ प्रतिशत लाभांश पाउन आजसम्म सेयरधनी बन्नुपर्ने
last day sign flat concept काठमाडौं । गुराँस लाइफ इन्स्योरेन्सको लाभांश सुरक्षित गर्ने आज अन्तिम दिन रहेको छ । कम्पनीको ७.८३४२ प्रतिशत लाभांश सुरक्षित गर्न मंगलबार अन्तिम दिन हो । कम्पनीले लाभांश वितरण प्रयोजनार्थ असोज २६ गते बुकक्लोज गर्ने निर्णय गरेको छ । त्यसैले आजसम्म कायम सेयरधनीले प्रस्तावित लाभांश प्राप्त गर्न सक्नेछन् । कम्पनीले लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव पारित गर्न १२औं वार्षिक साधारण सभा कात्तिक ४ गते बोलाएको छ । कम्पनीको असोज १२ गते बसेको संचालक समितिको बैठकले प्रधान कार्यालय काठमाडौंमा बिहान ११ बजे सभा सुरु हुनेछ । कम्पनीको सभाले आर्थिक वर्ष २०७६÷२०७७ को नाफाबाट चुक्ता पूँजीको ७.४४२५ प्रतिशत बोनस सेयर र ०.३९ प्रतिशत नगद गरी कुल ७.८३४२ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव गरेको छ । कम्पनीको सभाले संचालक समितिको वार्षिक प्रतिवेदन उपर छलफल गरि पारित गर्ने, लेखा परीक्षकको प्रतिवेदन सहित २०७७ असार मसान्तको वासलात सम्बन्धी छलफल गरी पारित गर्ने, लेखा परिक्षण समितिको सिफारिस बमोजिम आर्थिक वर्ष २०७७÷२०७८ को लागि लेखा परिक्षक नियुक्त गर्ने र निजको पारिश्रमिक तोक्ने प्रस्ताव पारित गर्नेछ । यस्तै, गुराँस लाइफ, यूनियन लाइफ र प्राइम लाइफ एक आपसमा गाभ्ने, गाभिने सम्बन्धमा मर्जर समितिबाट पेश हुन आएको प्रारम्भिक सम्झौता पत्रको मस्यौदा स्वीकृत गर्ने एवं सो सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गर्न अख्तियारी प्रदान गर्ने तथा सोको आधारमा सैद्धान्तिक स्वीकृतीका लागि बीमा समिति समक्ष निवेदन दिने लगायतका प्रस्ताव पारित गर्नेछ ।
१२ सय रुपैयाँले घट्यो सुनको मूल्य
काठमाडौं । मंगलबार सुनको मूल्य तोलाको १२ सय रुपैयाँले घटेको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघको अनुसार सोमबार तोलाको ९५ हजार २०० रुपैयाँमा कारोबार भएको छापावाल सुन घटेर तोलाको ९४ हजार पुगेको छ । तेजावी सुन तोलाको ९३ हजार ५०० रुपैयाँमा पुगेको छ । सोमबार तेजावी सुन तोलाको ९५ हजार ७०० रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको थियो । यस्तै, चाँदीको मूल्य १५ रुपैयाँले घटेर तोलाको १ हजार २१५ रुपैयाँ पुगेको छ ।
सांग्रिला डेभलपमेन्ट बैंकको ५० हजार कित्ता सेयर बिक्रीमा, क-कसले आवेदन दिन पाउँछन् ?
काठमाडौं । सांग्रिला डेभलपमेन्ट बैंकले संस्थापक सेयर बिक्री गर्ने भएको छ । बैंकले ५० हजार कित्ता संस्थापक सेयर बिक्री गर्ने भएको हो । बैंकका संस्थापक सेयरधनी सेम राज शाक्यको नाममा रहेको सेयर बिक्री गर्ने भएको हो । बैंकको उक्त सेयर खरीद गर्नका लागि इच्छुक जोकोही व्यक्ति तथा संस्थाले आवेदन दिन सक्नेछन् । बैंकको संस्थापक सेयरधनीहरुमा बिक्रीका लागि यस अघिनै ३५ दिने सूचना जारी गरिएको थियो । तर, बिक्री नभएपछि सर्वसाधारणका लागि बिक्री खुला गरिएको हो । बैंकको उक्त सेयर खरीद गर्न केन्द्रीय कार्यालयमा निवेदन पेश गर्न सकिन्छ ।
सानिमा क्यापिटलले कात्तिक १६ गतेदेखि सानिमा ग्रोथ फण्ड निष्काशन गर्दै
काठमाडौं । सानिमा क्यापिटलले कात्तिक १६ गतेदेखि सानिमा ग्रोथ फण्ड निष्काशन तथा बिक्री खुला गर्ने भएको छ । क्यापिटलले १ अर्ब २० करोड रुपैयाँ बराबरको म्युचुअल फण्ड निष्काशन गर्ने भएको हो । सानिमा म्युचुअल फण्ड अन्तर्गत सञ्चालन हुने सानिमा ग्रोथ फण्ड बन्दमुखि योजना हो । क्यापिटलले प्रतिइकाई १० रुपैयाँ दरका १२ करोड इकाईमध्ये न्यूनतम १३ प्रतिशत अर्थात् १ करोड ५६ लाख इकाई कोष प्रबद्र्धक सानिमा बैंकलाई, २ प्रतिशत अर्थात् २ प्रतिशत अर्थात् २४ लाख इकाई योजना व्यवस्थापक सानिमा क्यापिटललाई र बाँकी १० करोड २० लाख इकाई सर्वसाधारणका लागि छुट्याइएको छ । उक्त फण्डमा लगानीकर्ताले छिटोमा कात्तिक २० गतेसम्म र सो अवधिमा पूर्ण आवेदन नपरेमा कात्तिक ३० गतेसम्म आवेदन दिन पाइनेछ । उक्त फण्डमा लगानीकर्ताले न्यूनतम १ सय इकाई र अधिकतम १ करोड २० लाख इकाईका लागि आवेदन दिन सक्नेछन् । उक्त फण्डमा सि–आस्बा सदस्य बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरु र तिनका तोकिएका शाखा कार्यालयहरुबाट आवेदन दिन सकिनेछ । फण्डको धितोपत्र निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धक सानिमा क्यापिटल लिमिटेड रहेको छ ।
पहिलो त्रैमासमा बैंकहरुलाई रिकभरीको दबाब, सीईओहरुलाई खराब कर्जा बढ्ने चिन्ता
काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०७९/८० को पहिलो त्रैमासमा बैंकहरुलाई लोन रिकभरी (कर्जा असुली)को दबाब देखिएको छ । पहिलो त्रैमासको अन्तिममै लामो विदा परेका कारण ऋण असुलीमा समस्या भएको हो । विदाको समय परेकोले धितो पनि नबिक्न र सावाँ ब्याज पनि असुल हुन नसक्ने अवस्था रहेकोले रिकभरीमा समस्या देखिएको बैंकरहरु बताउँछन् । हुन त बैंकिङ प्रणालीमा लामो समयदेखि तरलताको अभाव छ । बैंकहरुले लगानीयोग्य पुँजी नभएकै कारण कर्जा प्रवाह गर्न सकेका छैनन् । अहिले बैंकहरुलाई पुरानो कर्जा असुलीमा पनि समस्या देखिएको हो । विश्व महामारीका रूपमा फैलिएको कोरोना भाइरसको संकटमा परेको व्यवसाय र वर्तमान रुस–युक्रेनबीचको युद्धले समस्या हुँदा अर्थतन्त्रमा समस्या भइरहेको बेला त्यसको प्रत्यक्ष मार बैंकहरुलाई पर्दा रिकभरीमा पनि समस्या भइरहेको छ । चालु आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासमा नै दशैं र लगत्तै तिहार पर्वको छुट्टी हुँदा बैंकहरुलाई रिकभरीको समस्या भएको हो । रिकभरी नहुँदा प्रोभिजनिङ पनि बढ्ने अनुमान बैंकरहरुको छ । बैंकहरु आर्थिक वर्षको सुरुवातसँगै पहिलो त्रैमासलाई पनि राम्रै बनाउने प्रयास गर्छन् । सकेसम्म कर्जा असुलीमा ध्यान दिएर पहिलो त्रैमासमा बढी नै नाफा गर्ने योजना अधिकांश बैंकहरुको हुन्छ । तर, यस पटक भने दशैं छिटो पर्दा पहिलो त्रैमास सोचे जस्तो नहुने अधिकांश बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ)हरुको धारणा छ । एभरेष्ट बैंकका सीईओ सुदेश खालिङले अहिले बैंकहरुलाई रिकभरीको समस्या रहेको बताए । उनले यस पटक एक साता लामो सार्वजनिक छुट्टी हुँदा बैंकहरुलाई कर्जा असुलीमा समस्या भएको र यसले प्रोभिजन बढाउनु पर्ने बाध्यता हुने धारणा राखे । ‘अहिले दशैं लगत्तै पहिलो त्रैमासको वित्तीय विवरण तयार पार्नु पर्ने अवस्था छ, कात्तिक पहिलो सातातिर वित्तीय विवरण सार्वजनिक गर्नुपर्छ, त्यही समयमा फेरि तिहार परेको छ, यो बिचमा धेरै विदा हुँदा कर्जा असुलीमा समस्या हुन्छ, ग्राहकहरुले पनि चाडपर्वमा बढी नै खर्च गर्छन्, बैंकको ऋण तिर्नुभन्दा पनि उहाँहरु चाडपर्वमा रमाउन खोज्छन्, त्यसैले पनि बैंकहरुको कर्जा असुलीमा केही दबाब आउँछ कि भन्ने हाम्रो अनुमान छ, कर्जा असुली नभएपछि प्रोभिजन बढी गर्नु पर्ने हुन्छ, बढी प्रोभिजन गरेपछि नाफामा केही संकुचन आउँछ,’ उनले भने । नेपाल राष्ट्र बैंकले दिएको सहुलियत र ब्याजदर समेत बढेको कारण खराब पनि बढ्ने प्रवल सम्भावना छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले यस पटकको वित्तीय विवरण वास्तविक ल्याउन पनि बैंकहरुलाई भनिसकेको छ । त्यसैले पनि बैंकहरुको एक किसिमको दबाबमा छन् । यस्तै, सिभिल बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) सुनिल पोखरेल यस पटक दशैं पहिलो त्रैमासको क्लोजिङमै परेको कारणले पनि बैंकहरुलाई एक किसिमको दबाब रहेको बताए । उनले सार्वजनिक विदा पनि धेरै भएकोले क्लोजिङमा बैंकहरुलाई केही दबाब हुने धारणा राखे । ‘क्लोजिङकै समयमा धेरै सार्वजनिक विदा परेकोले रिकभरीमा समय दिनु पर्ने हुन्छ, वित्तीय विवरण तयार पार्नु पर्ने हुन्छ, यस पटक रिकभरीमा केही दबाब हुन्छ कि भन्ने मेरो पनि अनुमान छ,’ उनले भने । अघिल्ला वर्षहरुमा असार मसान्तमा ऋण लिएर किस्ता तथा ब्याज तिर्ने प्रवृति यो वर्ष दोहरिने सम्भावना नरहेको बैंकरहरु बताउँछन् । बैंकहरुले प्रकाशित गरेको गत वर्षको असार मसान्तसम्मको वित्तीय विवरण अनुसार औसतमा खराब कर्जा २ प्रतिशतको हाराहारीमा थियो । पहिलो त्रैमासमा पनि सोही हाराहारीमा हुने बैंकरहरुको अनुमान छ । सानिमा बैंकका सीईओ निश्चलराज पाण्डेय भने पहिलो त्रैमासमा खासै नाफामा संकुचन नआउने बताउँछन् । उनले चालु आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमास यस अघिका त्रैमास जस्तो नै हुने धारणा राखे । बैंकरहरुका अनुसार अटोलोन, निर्माण व्यवसाय र पर्यटन क्षेत्रमा प्रवाह भएको केही कर्जा बाहेक अन्य क्षेत्रमा प्रवाह भएको कर्जा राम्रै असुल भएको छ । सरकारले गाडी आयातमा केही कडाइ गरेको कारण व्यवसायीहरुले राम्रो ब्यापार गर्न सकेका छैनन् । त्यसैले पनि सो क्षेत्रमा सोच अनुरुपको ऋण असुली भइरहेको छैन भने निर्माण र पर्यटन क्षेत्रको अवस्था पनि त्यस्तै छ । वाणिज्य बैंकहरुले चालु आर्थिक वर्ष २०७९/८० को पहिलो महिना अर्थात साउनमा ९ अर्ब ३ करोड रुपैयाँ खुद नाफा गरेका थिए । नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार २६ वटा वाणिज्य बैंकहरुले सो नाफा गरेका हुन् ।
ताप्लेजुङमा एक सय ४३ तोला सुन सहित ३ जना पक्राउ
फुङ्लिङ । प्रहरीले कञ्चन मनी ट्रान्सफर लुटपाटमा संलग्न तीन लुटेराको साथबाट छ लाख १३ हजार तीन सय ४० रुपैयाँ र एक सय ४३ तोला सुन सोमबार बेलुका बरामद गरेको छ । जिल्ला सदरमुकाम फुङ्लिङ स्थित सो ट्रान्सफरमा कार्यरत कर्मचारीलाई नियन्त्रणमा लिएर चार लुटेराले यही १७ असोजमा नगद तथा सुन लुटेका थिए । जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रहरी नायब उपरीक्षक कैलाश राईले लुटपाटमा संलग्न चार आरोपीमध्ये तीन जनालाई सोमबार राति पक्राउ गरिएको र उनीहरूको साथबाट नगद तथा सुन बरामद गरिएको जानकारी दिए । पक्राउ पर्नेमा फुङ्लिङ नगरपालिका–२ का २९ वर्षीय राजन भन्ने राजायन्द्र पर्तेल, झापा शिवसतासी नगरपालिका–१ का २६ वर्षीय चुनबहादुर सुनार र झापाकै अर्जुनधारा नगरपालिका–१० का २५ वर्षीय मणिराज पर्तेल छन् । फरार रहेका एक जनाको खोजी जारी रहेको प्रनाउ राईले जानकारी दिए । उनीहरुको साथबाट नगद छ लाख १३ हजार तीन सय ४० रुपैयाँ सहित एक सय ४३ तोला सुन सार्वजनिक गरेको हो । बरामद गरेका नगद र सुनका गरगहनाबाहेक एक थान पेस्तोल, कर्मचारीलाई नियन्त्रणमा लिनका लागि प्रयोग गरिएको सामान डोरी, कैचीलगायत सामग्री सार्वजनिक गरेको छ । मनी ट्रान्सफरका सञ्चालक अम्बरकुमार श्रेष्ठले दिएको जाहेरीमा ११ लाख ६३ हजार दुई सय ५० रुपैयाँ लुटपाट भएको उल्लेख गरिएको छ । यसैगरी हाल सुनको बजारभाउअनुसार तीन करोड ३९ लाख ९९ हजार छ सय रुपैयाँ बराबरको तीन सय ४८ तोला सुन लुटपाट भएको जनाएका छन् । पैसा पठाउने र दिने आइएमईसँग सुन कारोबारको इजाजत भए/नभएकोबारे कागजात अनुसन्धान गर्न तयारी रहेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी महेशकुमार पोखरेले बताए । उनले भने, ‘सुन कारोबार जाकट इजाजत छ वा छैन, कागजात मागेका छौँ, अनुसन्धान हुन्छ ।’ आरोपीले आइएमईमा कार्यरत कर्मचारी ३३ वर्षीया आशामाया प्रधानलाई पेस्तोलसहित नियन्त्रणमा लिएर नगद र गरगहना लुटपाट गरेका थिए । लुटपाटमा संलग्न लागुपदार्थ सेवनकर्ता भएको प्रहरीले जनाएको छ । उनीहरूले गरगहना लुटपाटको योजना काठमाडौँस्थित ग्राण्डी अस्पताल नजिक बसेर बनाएको प्रहरीको अनुसन्धानमा खुलेको छ । आरोपितविरुद्ध अदालतबाट थप १० दिनको म्याद थप गरी अनुसन्धान जारी रहेको प्रहरीले जनाएको छ । रासस
भरतपुर अस्पतालको आकस्मिक सेवा नयाँ भवनबाट
चितवन । भरतपुर अस्पतालको आकस्मिक इमर्जेन्स सेवा छ दशकपछि नयाँ भवनबाट सुरुआत भएको छ । अस्पतालले विसं २०२० मा बनेको अस्पतालको आकस्मिक सेवा नयाँ भवनबाट सुरु भएको हो । अस्पतालका प्रमुख मेडिकल सुपरिटेण्डेन्ड प्रा डा कृष्णप्रसाद पौडेलका अनुसार पुरानो र जीर्ण भवनबाट सञ्चालन हुँदै आएको सेवा नयाँ भवनबाट सुरु गरिएको छ । हाल २० शय्याबाट सुरु भएको नयाँ भवनको सेवा केही समयपछि नै ५० शय्यामा सञ्चालन गरिने उनले बताए । नयाँ भवनमा आकस्मिक प्रयोगशाला, एक्सरे, सामान्य शल्यक्रिया कक्षसहितको सेवा हुने उनको भनाइ छ । यी सेवा पूर्णरूपमा सञ्चालन गर्न भने एक–दुई महिना लाग्ने प्रा डा पौडेलले बताए । नयाँ भवनको माथि दुई तला थप्ने अस्पतालको तयारी छ । दुई तला थप गरेपछि ट्रमा सेन्टरसमेत सोही भवनमा सञ्चालन गरिने छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयले रु सात करोड लागतमा एकतले भवन बनाएको हो । अस्पतालले दुई तला थप गर्ने गरी विस्तृत अध्ययन प्रतिवेदन तयार गरिसकेको छ । उनले भने, ‘तला थप गर्न मन्त्रालयमा पुनः बजेट माग गर्ने तयारीमा छौँ ।’ विगतमा १२ शय्या सञ्चालन हुँदै आएको पुरानो आकस्मिककक्ष गत वर्षदेखि २० शय्या पु¥याइएको थियो । सोही २० शय्यालाई हाल नयाँ भवनमा सारिएको हो । नयाँ भवनमा पर्याप्त ठाउँ भएकाले उपचारमा सहज हुने छ । नयाँ भवनको आकस्मिक सेवा पूर्णरूपमा सञ्चालन आएसँगै शय्या अभावमा बिरामी बाहिर पठाउनुपर्ने बाध्यताको अन्त्य हुने मेसु डा पौडेलले बताए । अस्पतालको तथ्याङ्कानुसार वार्षिक झण्डै एक लाखको हाराहारीमा आकस्मिक कक्षमा बिरामी आउने गर्छन् । विसं २०१३ मा महेन्द्र आदर्श चिकित्सकलयको नामबाट स्थापना भएको अस्पताल हाल सङ्घीय अस्पतालका रूपमा छ ।