कृषि विकास बैंकमा नागरिक लगानी कोषको रकम सङ्कलन गर्ने सम्झौता
काठमाडौं । नागरिक लगानी कोषमा रकम दाखिला गर्ने संस्थाहरुको दाखिला रकम सङ्कलन गर्ने सम्बन्धमा कृषि विकास बैंक र नागरिक लगानी कोषबीच सम्झौता सम्पन्न भएको छ । सम्झौतापत्रमा कृषि विकास बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत गोविन्द गुरुङ र नागरिक लगानी कोषका कार्यकारी निर्देशक रमण नेपालले हस्ताक्षर गरेका छन् । नागरिक लगानी कोषले संचालन गरेको अनलाइन सेवा संचालन गर्ने प्रणाली र कृषि विकास बैंकको बैंकिङ प्रणालीबीच स्वचालित रुपमा एपिआई एप्लिकेसन प्रोग्रामि एन्टरफेस मार्फत् कारोवार गरी सेवा प्रदान गर्ने विषयमा दुवै पक्षबीच सम्झौता भएको हो । यस सम्झौतापश्चात नागरिक लगानी कोषमा रकम जम्मा गर्ने संस्थाले तलब भुक्तानी गर्दाकाे समयमा नै कृषि विकास बैंकको खाता छनौट गरी नागरिक लगानी कोषमा रकम जम्मा गर्न सक्नेछन् । यो सेवाको सुरुवात भएपछि नागरिक लगानी कोषमा रकम जम्मा गरी फाँटवारी पठाउनु पर्ने झन्झट नरहने कुरा नागरिक लगानी कोषका निर्देशक गोपाल घिमिरेले बताए । यस्तै, कोषका ८ लाखभन्दा बढी जम्माकर्ताहरुको विवरण बैंक र कोषको सफ्टवयरबीच स्वचालित प्रणालीबाट सम्वन्ध स्थापित भई फाँटवारी कायम हुने र हिसाब समायोजन तथा फाँटवारी व्यवस्थापनमा सहजीकरण भई दैनिक रुपमा कारोबार रिकन्सिलेशन हुन जाने कुरा समेत उनले बताए । संघ, प्रदेश र स्थानीय निकाय तथा अन्य संगठित संस्थाले आफ्ना कर्मचारीको कोष कट्टी वापतको रकम जम्मा कर्ताको बैंक खाताबाटै कृषि विकास बैंकमा रहेकोे नागरिक लगानी कोषको खातामा रकम जम्मा गर्न सक्ने भएकोले यो सम्झौतापश्चात कोषको खातामा रकम जम्मा गर्न बैंकसम्म जानु नपर्ने कुरा बैंकका उप–महाप्रबन्धक प्रताप सुवेदीले बताए ।
व्यवसाय विस्तारमा ग्लोबल आइएमई बैंक आक्रामक, नबिल र एनआइएमबिले पछ्याउँदै
काठमाडौं । पछिल्लो समय मर्जरमा गएका वाणिज्य बैंकहरुबीच व्यवसाय विस्तारमा रोचक प्रतिस्पर्धा भएको छ । मर्जरमा गएका नबिल बैंक, ग्लोबल आइएमई बैंक, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंक (एनआईएमबि), कुमारी बैंक, प्रभु बैंक र हिमालयन बैंकबीच व्यवसाय विस्तारमा रोचक प्रतिस्पर्धा हुने गरेको हो । मर्जरमा गएका यी बैंकबीच नम्बर वान बन्न ठूलै अभ्यास भइरहँदा निक्षेप संकलन र कर्जा विस्तार रोचक प्रतिस्पर्धा भएको नेपाल बैंकर्स संघको तथ्याङ्कले देखाएको छ । चालू आर्थिक वर्षको ७ महिनामा वाणिज्य बैंकहरुले ४७ खर्ब ४१ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप संकलन र ४२ खर्ब ९० अर्ब रुपैयाँ कर्जा विस्तार गरेका छन् । जसमा मर्जरमा गएका यी ६ बैंकले माघ मसान्तसम्ममा १९ खर्ब ७९ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप संकलन र १८ खर्ब १७ अर्ब ४३ करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेका छन् । हाल सञ्चालनमा रहेका बैंकहरुमध्ये निक्षेप संकलन र कर्जा प्रवाहमा यी ६ बैंकको हिस्सा धेरै देखिन्छ । सबैभन्दा धेरै निक्षेप ग्लोबल आइएमई बैंकले संकलन गरेको छ । बैंकले ७ महिनाको अवधिमा १८ अर्बभन्दा बढी निक्षेप भित्र्याएको हाे । जुन बैंकिङ्ग क्षेत्रमा नै सबैभन्दा धेरै निक्षेप संकलन गर्ने बैंकमा पर्छ । माघसम्मको तथ्याङ्क अनुसार बैंककाे निक्षेप ४ खर्ब १५ अर्ब रुपैयाँ पुगेकाे हाे । गत असार मसान्तसम्म बैंकसँग ३ खर्ब ९७ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ निक्षेप थियो । यस्तै, नबिल बैंकले ७ महिनामा ३० अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ निक्षेप वृद्धि गरेर ३ खर्ब ६० अर्ब रुपैयाँ निक्षेप पुर्याएकाे छ । गत असार मसान्तसम्ममा बैंकले ३ खर्ब २९ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरेको थियो । यस्तै, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंकले ९ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप बढाएर ३ खर्ब ५१ अर्ब रुपैयाँ संकलन गरेको छ । गत असारमा बैंकसँग ३ खर्ब ४२ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप थियो । यस्तै, हिमालयन बैंकले माघसम्म ३ अर्ब ९२ करोड रुपैयाँ बढाएर २ खर्ब ७१ अर्ब रुपैयाँ संकलन गरेको छ । गत असारसम्ममा बैंकसँग २ खर्ब ७६ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप थियो । ७ महिनाको अवधिमा २ बैंकको निक्षेप संकलन भने घटेको छ । कुमारी बैंकको १८ अर्ब रुपैयाँ घटेर ३ खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँ र प्रभु बैंकको ९ अर्ब रुपैयाँ घटेर २ खर्ब ७४ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप पुगेकाे छ । गत असारमा कुमारी बैंकसँग ४ खर्ब २४ अर्ब रुपैयाँ र प्रभु बैंकसँग २ खर्ब ८३ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप थियो । कर्जा विस्तारमा ग्लोबल आइएमई बैंक आक्रामक बनेकाे छ । माघसम्म बैंकले ३ खर्ब ७८ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको तथ्याङ्कले देखाएको छ । गत असारमा बैंकले ३ खर्ब ७८ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ कर्जा दिएको थियो । बैंकले सबैभन्दा धेर कर्जा प्रवाह गरेपनि ७ महिनाकाे अवधिमा भने ३४ करोड रुपैयाँ कर्जा घटेको छ । यस्तै, नबिल बैंकले १४ अर्ब वृद्धि गरेर ३ खर्ब २३ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको छ । गत असार मसान्सतम्म बैंकले ३ खर्ब ९ अर्ब कर्जा प्रवाह गरेको थियो । यस्तै, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंकले १० अर्ब वृद्धि गरेर ३ खर्ब २९ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको छ । यसअघि गत असारमा बैंकले ३ खर्ब १८ अर्ब रुपैयाँ कर्जा वितरण गरेको थियो । यस्तै, कुमारी बैंकको १ अर्ब रुपैयाँ कर्जा घटेको छ । बैंकले माघसम्म २ खर्ब ८४ अर्ब रुपैयाँ प्रवाह गरेको थियो । गत असार मसान्तसम्म बैंकले २ खर्ब ८६ अर्ब रुपैयाँ प्रवाह गरेको थियो । यस्तै, प्रभु बैंकले ७ अर्ब ९७ करोड बढाएर २ खर्ब ४९ अर्ब रुपैयाँ र हिमालयन बैंकले ७ अर्ब ९४ करोड बढाएर २ खर्ब ५१ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको छ । गत असारसम्म प्रभु बैंकले २ खर्ब ४१ अर्ब रुपैयाँ र हिमालयन बैंकले २ खर्ब ४३ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको थियो ।
प्रभु इन्स्योरेन्सको ७.०५ प्रतिशत लाभांश पारित
काठमाडौं । प्रभु इन्स्योरेन्सको ७.०५ प्रतिशत लाभांश पारित भएको छ । कम्पनीको २७ औं वार्षिक साधारण सभाले गत वर्षको नाफाबाट सेयरधनीलाई प्रस्ताव गरिएको ६.७० प्रतिशत बोनश सेयर र ०.३५ प्रतिशत नगद लाभांश पारित गरेको हो । वार्षिक साधारण सभाले आर्थिक वर्ष २०७८/०७९ को आर्थिक प्रतिवेदन पारित गरेको छ । यसका साथै सभाले पेश भएका सामान्य तथा विशेष प्रस्तावहरु अत्याधिक बहुमतले पारित गरेको छ ।
सरकारका वाणिज्य नीतिहरु तथ्य तथ्याङ्कमा आधारित छैनन् : अर्थविद् वाग्ले
काठमाडौं । अर्थविद् तथा काठमाडौं विश्वविद्यालयका प्रा.डा. अच्युत वाग्लेले सरकारका वाणिज्य नीतिहरु तथ्य तथ्याङ्कमा आधारित नभएको बताएका छन् । मंगलबार काठमाडौं विश्वविद्यालय र विश्व व्यापार संगठनले आयोजना गरेको व्यापार खुलापनले ल्याउने आर्थिक विकास र व्यवसायको दिगोपन सम्बन्धि पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा बोल्दै उनले यस्तो बताएका हुन् । उनले नेपालमा उत्पादन भएका वस्तुहरुको विदेशमा निर्यात बनाउनको लागि वाणिज्य नीति तथ्य तथ्याङ्कमा आधारित भएर बनाउन आवश्यक रहेको बताए । ‘तथ्य तथ्याङ्कमा आधारित भएको नीति बनाए नेपालबाट विदेशमा कति वस्तुहरु निर्यातको सम्भावना छ र अहिलेसम्म कति निर्यात भएको छ भन्ने विषयमा जानकारी हुन्छ,’ उनले भने । सम्मेलनमा सरकारले बनाएका वाणिज्य नीतिहरु किन प्रभावकारी नभएको भन्ने बारेमा कार्यपत्र प्रस्तुत गरिने उनले बताए । ‘अहिलेसम्म सरकारले बनाएका नीतिहरु के भएर फेल भए भन्ने बारेमा भारत र नेपालमा गरिएको कार्यपत्र प्रश्तुत हुन्छ,’ उनले भने । उनले नेपालको व्यापार घाटा कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको ४५ प्रतिशत पुग्न लागेको र त्याे आर्थिक दिगोपनका दृष्टिले जोखिम पूर्ण रहेको बताए । मंगलबार र बुधबार गरी दुई दिनसम्म चल्ने सम्मेलनमा भारत र पोल्याण्डका प्रोफेसरहरुको सहभागिता रहेको छ ।
१४ अंकले बढ्यो नेप्से, साल्ट ट्रेडिङको सबैभन्दा बढी कारोबार
काठमाडौं । मंगलबार नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचकमा सामान्य अंकले बढेकाे छ । आजको भएको कारोबारमा नेप्से परिसूचक १४ दशमलव ४१ अङ्कले बढेर १९६३.६६ अङ्कमा कायम भएको हो । आज दुई सय ५९ वटा कम्पनीका ४० लाख बढी कित्ता सेयर खरिदबिक्री हुँदा एक अर्ब २० करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । आज सबैभन्दा धेरै साल्ट ट्रेडिङ काेर्पाेरेशनकाे १२ करोड ७ लाख ८५ हजार रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । यस्तै, सबैभन्दा कमाउनेमा शिवम् पावर कम्पनीका सेयरधनी रहेका छन् । कम्पनीकाे सेयरमा सकारात्मक सर्किट लागेकाे छ ।
आइएमई जनरल र प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्सले मर्जरको लागि धितोपत्र बोर्डबाट पायो स्वीकृति
काठमाडौं । आइएमई जनरल इन्स्योरेन्स र प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्स मर्जरको लागि पुर्व स्वीकृति पाएको छ । नेपाल धितोपत्र बोर्डले दुई कम्पनीलाई मर्जरको लागि पुर्व स्वीकृति दिएको हो । बोर्डले धितोपत्र दर्ता गराएका संगठित संस्था एक आपासमा मर्जर हुने सम्बन्धमा निर्देशिका, २०७९ को दफा ८ को उपदफ (४) बमोजिम अन्तिम स्वीकृति दिएको हो । दुई कम्पनीबीच सेयर अनुपात क्रमशः १ः१ कायम रहने गरी माघ २९ गते मर्जर सम्बन्धी सम्झौता भएको थियो । सम्झौता अनुसार दुवै कम्पनी एक आपसमा गाभिए पश्चात् बन्ने कम्पनीको नाम आइजीआई प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्स लिमिटेड रहने बताइएको छ । हाल आईएमई जनरल इन्स्योरेन्सको चुक्ता पुँजी १ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ र प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्सको एक अर्ब १८ करोड रुपैयाँ छ । जसमा आईएमई जनरलले ६ प्रतिशत बोनस वितरण गरिसकेको छ भने प्रुडेन्सियलले ६.५ प्रतिशत बोनस सेयर वितरण गर्ने घोषणा गरेको छ । घोषित बोनसपश्चात् प्रुडेन्सियलको चुक्ता पुँजी १ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ पुग्नेछ । यससँगै मर्जपछि बन्ने नयाँ कम्पनीको चुक्ता पुँजी ३ अर्ब ५ करोड रुपैयाँ नाघ्ने छ ।
मार्जिन कारोबार सुविधाका लागि ८७ कम्पनी योग्य
काठमाडौं । धितोपत्र लगानीकर्तालाई मार्जिन कारोबार सुविधा उपलब्ध गराउन नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से)मा सूचीकृत संस्थाहरूमध्ये ८७ वटामात्रै योग्य देखिएका छन् । नेपाल स्टक एक्सचेन्ज(नेप्से)ले मार्जिक कारोबारका लागि योग्य कम्पनीहरूको सूची सार्वजनिक गर्दै हाल सूचीकृत कम्पनीहरूमध्ये ८७ वटा मात्रै योग्य रहेको जनाएको हो । नेप्सेका अनुसार १७ वटा वाणिज्य बैंक, आठवटा विकास बैंक, चारवटा वित्त कम्पनी, १३ वटा जलविद्युत् कम्पनी, चारवटा जीवन बीमा कम्पनी, पाँचवटा निर्जीवन बीमा कम्पनी र ३० वटा लघुवित्त कम्पनी मार्जिक कारोबारका लागि योग्य देखिएका छन् । त्यस्तै तारागाउँ होटल रिजेन्सी, नेपाल पुनबीमा कम्पनी लिमिटेड, नेपाल दूरसञ्चार कम्पनी लिमिटेड, नागरिक लगानी कोष, हिमालयन डिस्टिलरी र शिवम् सिमेन्ट पनि मार्जिन कारोबारका लागि योग्य कम्पनीहरूको सूचीमा रहेका छन् । सामान्य अर्थमा पुँजीबजारका लगानीकर्ताले आफूसँग भएको रकमभन्दा बढी रकमको सेयर खरिद गर्न पाउने व्यवस्था मार्जिन कारोबार हो । यसका लागि धितोपत्र दलालले सुविधा उपलब्ध गराउँछन् । मार्जिन कारोबारलाई व्यवस्थित गर्नका लागि नेपाल धितोपत्र बोर्डले ‘मार्जिन कारोबार सुविधासम्बन्धी निर्देशन, २०७४’ जारी गरेको छ । सोही निर्देशनानुसार मार्जिन कारोबारका लागि तोकिएका योग्य कम्पनीहरूको सेयर कारोबार गर्ने लगानीकर्ताहरूले मात्रै यस्तो सुविधा पाउँछन् । पछिल्लो दुई आर्थिक वर्षमा कम्तीमा १० प्रतिशत लाभांश वितरण गरेको कम्पनीहरूमा मात्रै मार्जिन कारोबार सुविधा उपलब्ध गराउन सकिनेलगायतका व्यवस्था निर्देशनले तोकेको छ । रासस
३ वर्षदेखि प्रसारण लाइन निर्माणमा अवरोध, घिसिङसहितको टोली स्थलगत निरीक्षणमा
काठमाडौं । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको उच्चस्तरीय टोलीले कालीगण्डकी करिडोर दुई सय २० केभी प्रसारण लाइन आयोजना निर्माणमा पर्वतको फलेवासमा भइरहेको अवरोध हटाउन पहल गरेको छ । देवीस्थानस्थित विद्यालय र रङ्गशालामा क्षति पुग्ने भन्दै स्थानीय बासिन्दाले विगत तीन वर्षदेखि प्रसारण लाइनको रुट सार्न माग गर्दै निर्माणमा अवरोध गर्दै आएका छन् । स्थानीयको अवरोधका कारण फलेवासमा प्रसारण लाइनका चारवटा टावर निर्माण हुन सकिरहेको छैन । प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङ, आयोजना व्यवस्थापन निर्देशनालयका उपकार्यकारी निर्देशक ताराप्रसाद प्रधान, आयोजना प्रमुख चन्दन घोष सम्मिलित उच्चस्तरीय टोलीले निर्माणमा अवरोध भइरहेको फलेवास–६ देवीस्थानको स्थलगत निरीक्षण गरेको छ । टोलीमा पर्वतका जिल्ला समन्वय प्रमुख विष्णुराम विक, फलेवासका नगरप्रमुख गङ्गाधर तिवारी, उपप्रमुख शोभाकुमारी क्षेत्री, प्रमुख जिल्ला अधिकारी चित्राङ्गत बराल, निवर्तमान नगरप्रमुख पदमपाणि शर्मा, प्रहरी नायब उपरीक्षक मधुसोधन न्यौपाने, वडाध्यक्ष नवीन श्रेष्ठलगायतको सहभागिता थियो । टोलीले प्रसारण लाइन निर्माणस्थलको स्थलगत निरीक्षण गरी स्थानीय बासिन्दासँग छलफल गरेको थियो । टोलीले कालीगण्डकी र यसका सहायक खोलानालामा निर्माण हुने जलविद्युत् आयोजनाको विद्युत् प्रवाहका लागि यो लाइन महत्वपूर्ण रहेकाले निर्माणमा अवरोध नगरिदिन आग्रह गरेको थियो । लाइन अभावमा जलविद्युत् आयोजनाको विद्युत् मुख्यरूपमा वर्षायाममा प्रवाह गर्न नसकिएको भन्दै टोलीले यसबाट राष्ट्रलाई ठूलो क्षति भइरहेकाले निर्माणमा सहयोग गरिदिन अनुरोध गरेको थियो । प्रसारण लाइनको टावर सार्न सम्भव भए/नभएको विषयमा प्राविधिक टोलीले चार–पाँच दिनभित्रमा सर्वेक्षण सम्पन्न गर्ने सहमति भएको प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक घिसिङले जानकारी दिए । ‘प्रसारण लाइनमुनि विद्यालय पर्छ भन्ने स्थानीयको कुरा थियो तर स्थलगत निरीक्षणबाट मार्गधिकारमा विद्यालय नपर्ने देखिएको छ’, घिसिङले भने । सर्वेक्षण सम्पन्न भएपछि विद्यालयलाई प्राथमिकतामा राखी प्राविधिकरूपमा सम्भव भएसम्म टावरलाई रङ्गशालाको डिलतर्फ च्यापेर टावर निर्माण गर्ने सहमति भएको छ । रङ्गशालाभन्दा तल भिर रहेकाले टावर धेरै तलसम्म लैजाने सम्भावना छैन । उनले विद्यालयलाई जोगाएर प्राविधिकरूपमा सम्भव भएसम्म रङ्गशालालाई पनि कम असर पर्ने गरी टावर निर्माण गरिने बताए । कालीगण्डकी र यसका सहायक नदीहरूमा निर्माण हुने जलविद्युत् आयोजनाहरूको विद्युत् प्रवाहका लागि नेपाल सरकार तथा प्राधिकरणको लगानी र एसियाली विकास बैंकको सहुलियतपूर्ण ऋणमा कालीगण्डकी करिडोर प्रसारण लाइनको निर्माण सुरु गरिएको हो । आयोजनाअन्तर्गत म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–३ दानाबाट पर्वतको कुश्मा नगरपालिका–२ खुर्कोटसम्मको ३९ दशमलव ६ किलोमिटर पहिलो खण्ड निर्माण सम्पन्न भई सञ्चालनमा छ । खुर्कोटमा २२०/१३२ केभी र दानामा २२०/१३२/३३ केभी सबस्टेसन निर्माण गरिएको छ । करिडोरको दोस्रो खण्डअन्तर्गत कुश्माबाट नवलपरासीको सुनवल नगरपालिका–१३ भुमहीस्थित (नयाँ बुटवल सबस्टेसन)सम्मको ८८ किलोमिटर प्रसारण लाइन निर्माण अन्तिम चरणमा छ । यस खण्डमा पर्ने दुई सय ३५ वटा टावरमध्ये फलेवासमा पर्ने चारवटाको निर्माण बाँकी रहेको छ । प्रसारण लाइन निर्माण असारभित्रमा सम्पन्न गर्ने गरी काम भइरहेको आयोजना प्रमुख चन्दन घोषले बताए ।
