सुशासन र समृद्धिका लागि स्वजागरण कार्यक्रम
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको उपस्थितिमा आज प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालय, सिंहदरबारमा सुशासन र समृद्धिका लागि स्वजागरण कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । त्यस अवसरमा मन्त्रीगण, प्रधान सेनापतिलगायत विभिन्न सुरक्षा निकायका उच्च अधिकारी, मुख्य सचिव तथा सचिव, विभागीय प्रमुख, निजी क्षेत्रका प्रतिनिधिहरुको उपस्थिति थियो । कार्यक्रममा जीवन विज्ञानका संस्थापक एलपी भानु शर्माले स्वजागरणसम्बन्धी प्रवचन दिएका थिए । प्रधानमन्त्री कार्कीले स्वजागरण अभियानले नैतिकता, सदाचारिता र सेवाभावयुक्त जनशक्ति निर्माण गरी मुलुकमा सुशासन स्थापनामा सघाउ पुग्ने विश्वास व्यक्त गरिन् । विभिन्न कालखण्डमा मुलुकमा भएका विविध सामाजिक–राजनीतिक आन्दोलनहरू तथा जेनजी पुस्ताको सदाचार र सुशासनको मागलाई ध्यानमा राख्दै अब स्वजागरणलाई सबै तहमा संस्थागत गरी दैनिक जीवनको हिस्सा बनाउनु अपरिहार्य भएको प्रधानमन्त्रीले बताइन् । प्रधानमन्त्रीको सचिवालयका अनुसार 'स्वजागरण केवल आध्यात्मिक अभ्यास मात्र होइन, यो आन्तरिक रूपमा व्यक्तिलाई खुसी र शान्त रहन सिकाउने र बाह्य रूपमा जिम्मेवार, कर्तव्यनिष्ठ र समृद्ध समाज निर्माणमा सहयोग पुर्याउने प्रयोगात्मक जीवन पद्धति हो । 'स्वजागरणले पहिले आफूलाई व्यवस्थित, अनुशासित र सचेत बनाउन सिकाउँछ । त्यसपछि परिवार, समाज र राष्ट्रप्रति जिम्मेवार बन्न प्रेरित गर्दछ । स्वजागृत व्यक्तिले अधिकार मात्र खोज्दैन, आफ्नो कर्तव्य के हो भन्ने प्रश्न आफैँसँग गर्छ', प्रधानमन्त्री कार्कीले भनिन् ।
सभापतिमा गगन, अन्य पदमा कसको उम्मेदवारी ?
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको सभापति पदमा गगन थापा एक्लो उम्मेदवार बनेका छन् । बिहीबार बिहान ११ बजेसम्म सम्पन्न मनोनयन दर्ता प्रक्रियाअनुसार सभापति पदका लागि थापाको मात्रै उम्मेदवारी परेको छ । यसैगरी, महामन्त्री पदका लागि विश्वप्रकाश शर्मा र प्रदीप पौडेलले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् । कांग्रेसको विधानअनुसार पार्टीमा एक सभापति, दुई उपसभापति, दुई महामन्त्री र आठ जना सहमहामन्त्री रहने व्यवस्था छ । निर्वाचन समितिले सबै पदमा उम्मेदवारी परेको जनाएको छ। समितिका संयोजक सीताराम केसीका अनुसार मनोनयन फारम वितरण र उम्मेदवारी दर्तासम्बन्धी सम्पूर्ण प्रक्रिया बिहान ११ बजेभित्रै सम्पन्न भएको छ । केसीका अनुसार कुन पदमा को–को उम्मेदवार छन् भन्ने विस्तृत विवरण निर्वाचन समितिले दिउँसो १ बजे सार्वजनिक गर्ने कार्यक्रम रहेको छ ।
सिन्धुलीमा स्रोत नखुलेको ५७ हजार अमेरिकी डलरसहित पक्राउ
कमलामाई । सिन्धुलीको गोलन्जोर गाउँपालिका–७ माथिल्लो बजारस्थित चेकपोष्टमा स्रोत नखुलेको अमेरिकी डलरसहित एक जना पक्राउ परेका छन् । खुर्कोटस्थित इलाका प्रहरी कार्यालयका अनुसार काठमाडौंबाट इलामतर्फ गइरहेको बा१६च ८०४८ नम्बरको टाटा सुमोबाट झापाको मेचीनगर नगरपालिका–३ का ३४ वर्षीय युवराज नेवारबाट ५७ हजार अमेरिकी डलर फेला परेको हो । निजलाई हिरासतमा राखेर अनुसन्धान थालिएको छ ।
वित्तीय प्रणालीमा ४२ अर्बभन्दा बढी रकम शंकास्पद कारोबारमा
काठमाडौं । नेपालको वित्तीय प्रणालीमा शंकास्पद कारोबारको दर बढेको छ । केन्द्रिय बैंकले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनअनुसार शंकास्पद दर अघिल्लो वर्षको तुलनामा समीक्षा वर्षमा बढेको हो । नेपाल राष्ट्र बैंकमा रहेको वित्तीय जानकारी इकाइले सार्वजनिक गरेको आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को वार्षिक प्रतिवेदनमा नेपाल सम्पति शुद्धीकरणको ‘ग्रे लिस्ट’मा रहेकाले शंकास्पद वित्तीय कारोबार बढ्नु सकारात्मक नरहेको जनाएको छ । यो अवस्थामा वित्तीय प्रणालीमा शंकास्पद कारोबारको दर बढ्नु थप चुनौतीका रुपमा देखिएको छ । प्रतिवेदनअनुसार आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा शंकास्पद कारोबार र गतिविधि रिपोर्ट ३०.३५ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा यसको संख्या ७ हजार ३ सय ३८ रहेकोमा हाल ९ हजार ५ सय ६५ पुगेको छ । वित्तीय जानकारी इकाइको ‘गो एएमएल’ प्रणालीमार्फत प्राप्त भएका रिपोर्टहरूमध्ये ९ सय ४५ वटा वित्तीय सूचना प्रतिवेदनहरू अनुसन्धान र अभियोजनका लागि नेपाल प्रहरी तथा सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागमा पठाइएको छ । रकमका आधारमा शंकास्पद कारोबारको सूचना ८२.७५ प्रतिशतले बढेको छ । अघिल्लो आव ०८०/८१ मा २३ अर्ब २६ करोड २२ लाख रुपैयाँबराबरको सात हजार तीन सय ३८ वटा उजुरी परेका छन् । गत आवमा भने ४२ अर्ब ५१ करोड १९ लाख रुपैयाँबराबरको नौ हजार पाँच सय ६५ वटा उजुरी परेका छन् । वार्षिक प्रतिवेदनले नेपालमा सम्पती शुद्धीकरण निवारण, आतंककारी कार्य तथा आमविनाशका हातहतियार निर्माण र विस्तारमा हुने वित्तीय लगानी निवारणसम्बन्धी नीतिगत र सञ्चालनगत प्रगतिलाई समेटेको छ । वार्षिक प्रतिवेदनमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ का दौरान इकाईले सम्पन्न गरेका नीतिगत तथा प्राविधिक कार्यहरूको विवरण पनि समेटिएको छ । यस अवधिमा सूचनाको सुरक्षा, गोपनीयता तथा प्रयोगसम्बन्धी मार्गदर्शन तयार, शंकास्पद कारोबार र सीमा कारोबारसम्बन्धी मार्गदर्शन अद्यावधिक गरिएको छ । त्यस्तै, वर्षभर नै सूचक संस्था, नियामकीय निकाय, कानून कार्यान्वयन गर्ने निकाय तथा अन्य सरोकारवाला संस्थाका लागि लक्षित क्षमता विकास, अभिमुखीकरण र सचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको छ । प्रतिवेदनअनुसार गत आवमा सबैभन्दा धेरै सूचना वाणिज्य बैंकहरूबाट ३८ अर्ब ८८ करोडबराबरका सात हजार तीन सय तीनवटा प्राप्त भएका छन् । यसैगरी, विकास बैंकबाट सात सय ८० वटा सूचनामार्फत ७५ करोड ९६ लाख, सेयर ब्रोकर कम्पनीबाट चार सय ९१ वटा सूचनामार्फत एक अर्ब ९१ लाख रुपैयाँबराबरको सूचना प्राप्त भएको छ । यस्तै, वित्त कम्पनीबाट ८३ करोड ९२ लाख रुपैयाँबराबरको ३५५, भुक्तानी सेवाप्रदायकबाट १६ करोड ५७ लाख रुपैयाँबराबरको दुई सय ५२, बिमा कम्पनीबाट ४९ करोड ८८ लाख रुपैयाँबराबरको २४४, रेमिट्यान्स कम्पनीबाट २८ करोड ५६ लाख रुपैयाँबराबरको १०० वटा सूचना प्राप्त भएका छन् । यस्तै सहकारीबाट ६ करोड ५६ लाख रुपैयाँबराबरका ३६, क्यासिनोबाट ६१ लाख रुपैयाँबराबरका दुई, हायर पर्चेचबाट तीन लाख ९० हजार रुपैयाँबराबरको एक र लुघवित्तबाट ११ लाख रुपैयाँबराबरको एउटा कारोबार शंकास्पद भएको भन्दै इकाइमा रिपोर्टिङ भएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यतर्फ पनि इकाईले प्रगति गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा इकाईले विदेशी वित्तीय जानकारी इकाईसँग ६४ वटा सूचना आदानप्रदान गर्दै सीमापार वित्तीय कारोबारबाट हुने जोखिम, अन्तरदेशीय अपराध सञ्जाल, साइबर ठगी तथा नयाँ प्रकृतिका अपराध प्रवृत्तिविरुद्धको सहकार्यलाई थप मजबुत बनाएको छ । प्रतिवेदनले आगामी दिनमा जोखिममा आधारित दृष्टिकोण, प्रविधिमा आधारित विश्लेषण, अन्तरनिकाय समन्वय र अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुरूप सुधारका प्रयासलाई इकाईको प्रमुख प्राथमिकताका क्षेत्रका रूपमा अघि सारेको छ । वित्तीय जानकारी विश्लेषणको गुणस्तर सुदृढ गर्दै राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यलाई थप प्रभावकारी बनाउने इकाईको आगामी कार्यदिशा रहने पनि प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ ।
देउवा प्रत्यक्षतर्फको हस्ताक्षर छोड्न लचक, कानुनी प्रावधान खोज्न सुझाव
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मासँगको भेटमा केही लचकता देखाएका छन् । प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको प्रत्यक्षतर्फ उम्मेदवारको टिकट वितरणका क्रममा आफ्नो हस्ताक्षरको सट्टा वैकल्पिक व्यवस्था गर्न मिल्ने कानुनी प्रावधान भए त्यसअनुसार अघि बढ्न आफू तयार रहेको देउवाले बताए । महामन्त्री थापा समूहबाट राखिएको उक्त प्रस्तावमा देउवा सहमत देखिए पनि महामन्त्रीहरूले तत्काल निर्णय नगरेको देउवाका एक सहयोगीले जानकारी दिए । देउवालाई उद्धृत गर्दै ती सहयोगीले भने, ‘राष्ट्रिय सभामा र समानुपातिक सूचीमा आफ्नै हस्ताक्षरबाट उम्मेदवारी दर्ता भइसकेको छ। प्रत्यक्षतर्फको टिकट वितरणमा कानुनी अड्चन नआउने अवस्था भए अर्को साथीको हस्ताक्षर प्रयोग गर्न सभापति तयार हुनुहुन्छ ।’ सहयोगीका अनुसार देउवाले आफू १५औं महाधिवेशनको प्रत्याशी नभएको स्पष्ट गर्दै करिब दुई महिनापछि हुने महाधिवेशनसम्म पर्खिन महामन्त्रीहरूलाई सुझाव दिएका छन् । उनका अनुसार उम्मेदवारी दर्ता प्रक्रिया पारदर्शी र कानुनी रूपमा वैध हुनुपर्ने भएकाले यस विषयमा निर्वाचन आयोग तथा कानुनका जानकारहरूसँग परामर्श गरेर स्पष्ट निष्कर्ष निकाल्न आवश्यक छ । ‘कानुनअनुसार मिल्ने हो भने प्रत्यक्षतर्फको उम्मेदवारको टिकटमा अर्को साथीको हस्ताक्षर हुनमा म सहमत छु,’ देउवालाई उद्धृत गर्दै ती सहयोगीले भने ।
नेरुडे मिर्मिरे लघुवित्तका सीईओलाई कर्मचारीले कार्यालयमै थुने (भिडियोसहित)
काठमाडौं । नेरुडे मिर्मिरे लघुवित्त वित्तीय संस्थाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) केशवबहादुर पौडेललाई कर्मचारीहरूले कार्यालयमै थुनेका छन् । संस्थाभित्रका कर्मचारी संगठनहरूले विभिन्न माग राख्दै धर्ना कार्यक्रमसहित चरणबद्ध आन्दोलन घोषणा गरेपछि सीईओ पौडेललाई कार्यालयमा थुनेका हुन् । नेरुडे मिर्मिरे लघुवित्त कर्मचारी संगठनका अध्यक्ष कटकबहादुर शाहका अनुसार तल्लो तहका कर्मचारी (कार्यालय सहयोगी)लाई अपमानजनक शब्द प्रयोग गरिएको, सेवा-सुविधा कटौती गरिएको तथा कर्मचारीको अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता कुण्ठित हुने गरी सामाजिक सञ्जालसम्बन्धी अव्यवहारिक कार्यविधि लागू गरिएकाले कर्मचारीहरू आन्दोलनमा उत्रन बाध्य भएका हुन् । शाहले न्यून लागतमा सञ्चालन भइरहेको सफ्टवेयर विस्थापन गरी संस्थालाई आर्थिक भार पर्ने गरी अपारदर्शी ढंगले नयाँ सफ्टवेयर सम्झौता गरिएको आरोप पनि लगाए । उनका अनुसार कर्मचारी प्रशासनमा वरिष्ठता र कार्यक्षमताको बेवास्ता गर्दै पक्षपातपूर्ण ढंगले जिम्मेवारी बाँडफाँड गरिएको छ। त्यस्तै, प्रतिवद्धता कार्यान्वयनमा आलटाल गरिएको, जनशक्ति विभाग प्रमुखको जिम्मेवारी हेरफेर गर्ने सहमति अहिलेसम्म कार्यान्वयन नभएको तथा विभिन्न समयमा बुझाइएका मागपत्रलाई पूर्ण रूपमा बेवास्ता गरिएको कारण कर्मचारीहरू आन्दोलित भएको अध्यक्ष शाहले बताए । सीईओ तथा उच्च तहका व्यवस्थापकहरूको व्यवहारबाट कर्मचारीहरू त्रसित र अपमानित महसुस भएको भन्दै संघर्षका कार्यक्रम घोषणा गरी आन्दोलन अघि बढाइएको उनको भनाइ छ । कर्मचारी संगठनले संस्थाभित्रको भेदभाव तत्काल अन्त्य गर्नुपर्ने माग गर्दै विवादित सीईओ र मानव संसाधन (एचआर) प्रमुखको राजीनामासमेत माग गरेका छन् ।
सुनचाँदीको मूल्यमा फेरि नयाँ रेकर्ड, सुन तोलाको २ लाख ७८ हजार रुपैयाँ
काठमाडौं । बुधबार पनि नेपाली बजारमा सुन र चाँदीको मूल्यले नयाँ रेकर्ड कायम गरेको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार बुधबार सुन प्रतितोला एक हजार ५ सय रुपैयाँले बढेर २ लाख ७८ हजार रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ । पछिल्लो तीन दिनदेखि सुनको मूल्य निरन्तर उकालो लाग्दै आएको छ । मंगलबार सुन प्रतितोला २ लाख ७६ हजार ५ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो । मंगलबार कायम भएको रेकर्डलाई तोड्दै बुधबार सुनको मूल्यले नयाँ उच्चता छोएको हो । त्यस्तै, चाँदीको मूल्य पनि बुधबार तोलामा ३ सय १५ रुपैयाँले बढ्दै नयाँ रेकर्डमा पुगेको छ । बुधबार चाँदी प्रतितोला ५ हजार ६ सय ५५ रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको महासंघले जनाएको छ । यसअघि मंगलबार चाँदी प्रतितोला ५ हजार ३ सय ४० रुपैयाँमा खरिद–बिक्री भएको थियो । अघिल्लो रेकर्डलाई तोड्दै चाँदीको मूल्यले पनि बुधबार नयाँ उच्च बिन्दु कायम गरेको हो ।
विश्वव्यापी ईभी बजारमा मन्दीको संकेत
काठमाडौं । विश्वव्यापी रूपमा विद्युतीय सवारी (ईभी) को दर्ता गत वर्ष २० प्रतिशतले बढेको भए पनि २०२६ मा यसको वृद्धिदर सुस्तिने सम्भावना देखिएको छ । बुधबार सार्वजनिक तथ्यांकअनुसार चीनमा आएको मन्दी र विश्वभर विद्युतीकरण लक्ष्यहरू खुकुलो बनाइँदा डिसेम्बरमा बिक्री वृद्धिदर फेब्रुअरी २०२४ यताकै सबैभन्दा कम भएको हो । ब्याट्री–इलेक्ट्रिक र प्लग–इन हाइब्रिडसमेतका ईभीको मासिक दर्ता संख्या उत्तर अमेरिकामा अझै घटेको छ । अमेरिकामा ईभी कर छुट (ट्याक्स क्रेडिट) योजना अक्टोबरमा समाप्त भएपछि यस्तो गिरावट आएको परामर्शदाता संस्था बेन्चमार्क मिनरल इन्टेलिजेन्स (बीएमआई) ले जनाएको छ। बीएमआईका डेटा म्यानेजर चार्ल्स लेस्टरका अनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको विद्युतीकरण नीतिमा यू–टर्न र युरोपेली संघमा उत्सर्जन मापदण्ड खुकुलो पारिनुजस्ता आमूल नीतिगत परिवर्तनले २०२५ मा विश्व ईभी बजारलाई ‘झण्डै पहिचानै नहुने’ अवस्थासम्म हल्लाइदिएको छ । युरोपमा बढ्दो प्रतिस्पर्धा र चीनमा चिसिँदो मागका कारण सीओटू उत्सर्जन घटाउन विद्युतीकरण आवश्यक ठान्ने पक्ष र छिटो रूपान्तरणले रोजगारी र नाफामा खतरा ल्याउँछ भन्ने कार निर्माता कम्पनीहरूबीचको बहस अझ चर्किने सम्भावना छ । बिक्रीको सूचक मानिने विश्वव्यापी ईभी दर्ता संख्या डिसेम्बरमा ६ प्रतिशतले बढेर झण्डै २१ लाख पुगेको छ । सन् २०२५ मा कुल २ करोड ७ लाख ईभी दर्ता भएका छन् । चीनमा दर्ता संख्या २ प्रतिशतले बढेर १३ लाखभन्दा बढी पुगेको छ, जुन फेब्रुअरी २०२४ यताकै सबैभन्दा कम वार्षिक वृद्धिदर हो । यसले २०२५ मा कुल १२.९ मिलियन एकाइ पुग्दै १७ प्रतिशत वृद्धि देखाएको छ । विश्वभर बिक्री भएका ईभीमध्ये ७१ प्रतिशत चीनमै उत्पादन भएका हुन् । उत्तर अमेरिकामा अमेरिकी कर छुट अन्त्यसँगै अक्टोबर र नोभेम्बरजस्तै डिसेम्बरमा पनि गिरावट देखिँदै दर्ता संख्या ३९ प्रतिशतले घटेर करिब १ लाखमा सीमित भएको छ । समग्र २०२५ मा यो क्षेत्र ४ प्रतिशतले घटेको छ । युरोपमा डिसेम्बरमा ३४ प्रतिशतले बढेर ४.५ लाखभन्दा बढी दर्ता भएको छ भने वर्षभर ३३ प्रतिशत वृद्धि भएको छ । विश्वका अन्य क्षेत्रहरूमा डिसेम्बरमा ४१ प्रतिशतले बढेर १.६ लाखभन्दा बढी र २०२५ मा ४८ प्रतिशत वृद्धि भएको छ । बीएमआईका अनुसार यस वर्ष विश्वभर २ करोड ३९ लाख ईभी बिक्री हुने अपेक्षा छ, जुन १५.७ प्रतिशत वृद्धि हो । चीनमा वृद्धिदर तीव्र भएर २१ प्रतिशत पुग्ने, तर युरोप र विश्वका अन्य क्षेत्रमा क्रमशः १५ र २६ प्रतिशतमा सुस्तिने अनुमान गरिएको छ । अमेरिकामा २९ प्रतिशतको ठूलो गिरावटका कारण उत्तर अमेरिकामा कुल बिक्री २३ प्रतिशतले घट्ने पूर्वानुमान गरिएको छ ।
