ओली सरकारसँग ३० लाख लगानीकर्ताको चित्त दुखेको छः रौनियार
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंक, बीमा समिति, नेपाल धितोपत्र बोर्ड र नेप्सेको नकर्मण्यताका कारण अहिले सेयर बजारमा पहिरो गैरहेको छ । त्यसमा पछिल्लो समय ओली सरकारको मौनता पनि जोडिएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले पुँजी वृद्धिको योजना अघि सार्यो तर बोनस, हकप्रदको बाटोमा बैंकहरु गए । केन्द्रिय बैंकले त्यसलाई सहर्ष स्विकार गर्यो । यसले बैंक तथा वित्तिय संस्थाहरुमा हकप्रद र बोनस सेयरको बाढी आयो । लगानी कर्ताहरुले बैंकबाटै ऋण लिएर हकप्रद सेयर खरिद गरे । संस्थापक देखि साधारण लगानी कर्ता सबैले बैंकबाटै पैसा झिकेर हकप्रद भरेका हुन् । केन्द्रिय बैंकले १५ प्रतिशत भन्दा बढि हकप्रद सेयर दिन नमिल्ने भनेको थियो भने आज यस्तो अवस्था आउने थिएन् । तर साना बैंकहरुले पनि मर्जरमा नगएर हकप्रदलाई नै पुँजी वृद्धिको माध्यम बनाए । केन्द्रिय बैंकपछि बीमा समितिले अर्काे गल्ति गर्यो । समितिले पनि पुँजी वृद्धिको योजना त ल्यायो त त्यसलाई हकप्रद र बोनसकै बाटो अपनाउने नीति लियो जुन अर्काे गलत कदम थियो । त्यसमाथी फेरी नयाँ बीमा कम्पनीहरु थपिदियो । नयाँ कम्पनीहरुमा पनि ठुलो रकम थुप्रियो । राष्ट्र बैंक र बीमा समितिपछि बजार घटाउन भूमिका खेल्ने अर्काे निकाय भनेको नेपाल धितोपत्र बोर्ड हो । बजारमा सेयरको आपुर्ति व्यापक मात्रामा बढेपछि बोर्डले माग बढाउन कुनै भूमिका खेलेन् । केहि अंकमा बजार बढ्ने वित्तिकै विज्ञप्ति निकालेर लगानी कर्तालाई होसियार बन्न आग्रह गर्ने बोर्डले बजार यत्रोबिधि घट्दा भने कुनै विज्ञप्ति निकाल्नु पर्ने आवश्यकता देखेन् । बजार बढ्दा कालोधनको जोखिम देखाउने बोर्डले बजार घट्दा बोल्नु पर्दैन् ? बजार ओरालो लाग्नुमा नेप्सेको पनि भूमिका छ । नेप्सले अनलाइन कारोबारको व्यवस्था गरेको भए सेयर बजार यस्तो हालतमा आउने थिएन् । अहिलेको सेयर बजार भनेको ५० वटा ब्रोकरहरुको तजबिजमा चलिरहेको छ । २१ खर्बको बजार १५ खर्बमा झरिसकेको छ । ५० वटा ब्रोकरले १५ खर्बको बजार कब्जा गरेका छन् ।ब्रोकरहरु सेयर कारोबारमा भ्याट लगाउन लबिङ गरिरहेका छन् । कारोबार कर लगाउन लबिङ गरिरहेका छन् । लगानी कर्ताको पैसामा ब्रोकरको रजाई भैरहेको छ । नेपाल धितोपत्र बोर्ड, नेप्से पनि ब्रोकरकै प्रभावमा छन् । सेयर बजार प्रति ओली सरकारको रवैया प्रधानमन्त्री बन्नु अघि केपी ओलीले सेयर बजार बारे पटक पटक बोलेका थिए । उनले आफुलाई देखाएर सेयर बजार घटाउने खेल भैरहेको आरोप लगाएका थिए । ओलीले सेयरमा भ्याट लगाउन नदिने घोषणा पनि गरेका थिए । तर ओली यतिबेला प्रधानमन्त्री बनेका एक महिना नाघ्यो । यसबिचमा २१ खर्बको बजार १५ खर्बमा झरेको छ तर ओलीले एक शब्द बोलेका छैनन् । किन ? हामी छक्क परेका छौं । अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडासँग पुँजी बजारको इतिहास जोडिएको छ । अर्थमन्त्रीसँग पुँजी बजार डराउँदै आएको छ । उहाँले म सेयर बजारप्रति नकारात्मक छैन भन्नु भयो तर उहाँले बजार प्रति सकारात्मक छु भन्न किन नसक्नु भएको छ । ओलीले बजार घट्दा एक शब्द नबोल्ने, अर्थमन्त्रीले पुँजी बजार प्रति सकारात्मक छु भन्न नसक्ने अनि कसरी बढ्छ बजार ? वास्तवमा भन्ने हो भने केपी ओली सरकारसँग ३० लाख लगानी कर्ताको चित्त दुखाई छ । भूकम्प र नाका बन्दी छिचोलेको पुँजी बजारमा त्यो भन्दा ठुलो भूकम्प गैरहेको छ अहिले । नेप्से, धितोपत्र बोर्ड र केन्द्रिय बैंक मुग्दर्शक भएका छन् । पुँजी बजार भनेको मुलुकको अर्थतन्त्रको ऐना हो । संसार कहाँबाट कहाँ पुगी सक्यो तर हामी पुँजी बजार उत्पादक हो की अनुत्पादक भन्ने विवादमै रुमलिएका छौं । (नेपाल इन्भेष्टर्स फोरमका उपाध्यक्ष रौनियारसँग गरिएको कुराकानीमा आधारित)
प्रतिकित्ता १७४० गुमाएका एभरेष्ट इन्स्योरेन्सका सेयरधनीले प्रमोटर सेयर किन्नुपर्ने, यस्तो आयो पुँजी वृद्धि योजना
काठमाडौं । एभरेष्ट इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडका सबै सेयरधनीले प्रमोटर सेयर किन्नु पर्ने भएको छ । बीमा समितिको निर्देशन अनुसार पुँजी संरचनामा संस्थापक सेयर ५१ प्रतिशत र साधारण सेयर ४९ प्रतिशत बनाउन कम्पनीले विद्यमान सबै सेयरधनीका लागि संस्थापक हकप्रद सेयर निष्काशन गर्न लागेको हो । कम्पनीले गत आर्थिक वर्ष २०७३/७४ को नाफाबाट सेयरधनीलाई १० प्रतिशत बोनस सेयर दिने भएको छ । त्यसपछि कम्पनीले दुई चरणमा हकप्रद सेयर निष्काशन गर्ने छ । पहिलो चरणमा साधारण सेयरधनीलाई १ बराबर १ दशमलव शुन्य ५ प्रतिशतको अनुपातमा प्रमोटर हकप्रद सेयर निष्कासन गर्ने भएको छ । उक्त सेयर निष्काशनपछि यस कम्पनीका ५१ प्रतिशत प्रमोटर ४९ प्रतिशत साधारण सेयर हुनेछ । दोस्रो चरणमा कम्पनीले १ बराबर ३ अनुपातमा फेरी हकप्रद सेयर निष्काशन गर्ने भएको छ । हाल कम्पनीको चुक्ता पुँजी १२ करोड १५ लाख रुपैयाँ छ । १० प्रतिशत बोनस सेयर, १ः०५ र १ः ३ अनुपातको हकप्रद सेयर निष्काशन पछि कम्पनीको सेयर पुँजी एक अर्ब १२ करोड रुपैयाँ हुने छ । कम्पनीको यसअघि साधारणसभाले पास गरेको ६०० प्रतिशत हकप्रद सेयर सम्बन्धि निर्णय भने खारेज हुने कम्पनीले जनाएको छ । सञ्चालक समितिले गरेका यी निणर्यलाई पारित गर्न कम्पनीले आउदो बैशाख १० गते २३ औं वार्षिक साधारणसभा बोलाएको छ । सो प्रयोजनको लागि कम्पनीले आगामी चैत २६ गते बुक क्लोज गर्दै छ । ६०० प्रतिशत हकप्रद सेयर जारी गर्ने भनेपछि कम्पनीको सेयर प्रतिकित्ता २ हजार ९३० रूपैयाँमा काराेबार भएकाे थियाे । चैत ७ गते यस कम्पनीको सेयर ११९२ रुपैयाँमा कारोबार भएको छ । प्रतिकित्ता १७४० रुपैयाँसम्म गुमाएको यस कम्पनीका सेयरधनीले अब प्रमोटर सेयर किनेर चित्त बुझउनु पर्नेछ ।
देव विकास बैंकको ६५ करोड ३३ लाख हकप्रद सेयर चैत २६ देखि खुल्ने
काठमाडौं । देव विकास बैंकले चैत २६ गतेदेखि सेयरधनीलाई हकप्रद सेयर निष्कासन गर्ने भएको छ । बैंकले चुक्तापूँजी बढाउन ४० प्रतिशत हकप्रद सेयर निष्कासन गर्न लागेको हो । साविका सेयरधनीलाई ६५ करोड ३३ लाख रुपैयाँ बराबरको ६५ लाख ३३ हजार कित्ता हकप्रद निष्कासन गर्न लागेको हो । हकप्रद सेयर निष्कासन बैंशाख ३० गते बन्द हुने बैंकले जनाएको छ । गत फागुन १६ गतेसम्म नेपाल स्टक एक्सचेन्ज लिमिटेडमा कारोबार भई कायम रहेका साविकका सेयरधनीले हकप्रद भर्न पाउने भएका छन् । हकप्रद बाँडफाँडपछि बैंकको चुक्तापूँजी २ अर्ब २८ करोड ६५ लाख रुपैयाँ पुग्ने छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले राष्ट्रियस्तरको विकास बैंकको रुपमा कारोबार गर्न साढे २ अर्ब रुपैयाँ चुक्तापुँजी हुनुपर्ने नीतिगत व्यवस्था गरेपछि बैंकले हकप्रदमार्फत चुक्तापूँजी बढाउन लागेको हो ।
नविल बैंकले खाता खोल्ने बित्तिकै ११ प्रतिशत अग्रिम ब्याज दिने
काठमाडौं । तपाईले निक्षेप राख्दा बैंकबाट प्रत्येक ३, ६ वा १ वर्षसम्म ब्याज लिन कुर्नु परेको छ ? तपाई अग्रिम ब्याज खातामा जम्मा भएको चाहानु हुन्छ ? अब चिन्ता लिनु पर्दैन नविल बैंकले खाता खोल्ने बित्तिकै वर्षभरीको अग्रिम ब्याज दिने छ । बैंकले खाता खोल्ने बित्तिकै वर्षभरीको ब्याज खातामा जम्मा गरिदिने गरी नविल बम्पर मुद्धति योजना ल्याएको छ ।नयाँ मुद्धिती योजनामा अधिकतम ब्याजदरका साथ अग्रिम भुक्तानी हुने बैंकका उपप्रमुख कार्यकारी अधिकृत (डेपुटी सीईओ) अनिलकेशरी शाहले बताए । उनले खाता खोल्नसाथ ब्याज जम्मा गरिदिने र सो रकमले अर्को मुद्धति खाता पनि खोल्न मिल्ने जानकारी दिए । शाहले हालसम्मकै नयाँ मुद्धति योजना ल्याएको सुनाए । खाता खोलेर निक्षेप जम्मा गर्नसाथ वर्षभरीको ब्याज अग्रिम रुपमा खातामा जम्मा गर्ने नविल संभवत पहिलो बैंक भएको छ । मुद्धति खातामा न्युनतम ५ लाख रुपैयाँ हुनुपर्ने छ । वार्षिक ब्याजदर ११ प्रतिशत दिने बैंकले जनाएको छ । अवधि १ र २ वर्ष रहेको छ । निक्षेप तान्न बैंकले यो योजना ल्याएका हो । हाल बैंकिङ प्रणालीमा लगानीयोग्य पुँजीको अभाव भएपछि बैंकले नयाँ निक्षेप योजना ल्याएका छन् । बैंकबीच मुद्धतिमा ११ र साधारण वचतमा ८ प्रतिशत ब्याज दिने आन्तरिक सहमति गरेका छन् ।
शिक्षामा निजी क्षेत्रको २०० अर्ब लगानीः १४ लाख विद्यार्थी, २ लाख कर्मचारी
काठमाडौं । शिक्षामा व्यापार भएको भन्दै निजी क्षेत्रबाट सञ्चाललित विद्यालयहरुको चर्को आलोचना हुँदै आए पनि यस क्षेत्रमा निजी क्षेत्रको लगानी, विद्यार्थीको संख्या र यस क्षेत्रमा सिर्जना भएको रोजगारी उल्लेख्य रहेको पाइएको छ । निजी लगानीमा सञ्चालित विद्यालयहरुको संगठन प्राइभेट एण्ड बोर्डिङ स्कूल अर्गनाईजेशन नेपाल (प्याप्सन) को अनुसार नेपालमा हाल करिव ९ सय निजी विद्यालयहरुमा सञ्चालनमा छन् । ती विद्यालयहरु राजधानीमा मात्र छैनन्, दुर्गम जिल्लाहरुमा पनि छन् । प्याव्सनका अनुसार सबै भन्दा धेरै काठामाडौं उपत्यका तीन जिल्लामा २० हजार र थोरै रसुवामा ९ वटा निजी लगानीका विद्यालयाहरु सञ्चालन भैरहेका छन् । ती विद्यालयहरुमा १४ लाख ५० हजार विद्यार्थीहरु अध्ययन गरिरहेका छन् । निजी क्षेत्रको विद्यालयहरुमा करिव दुई सय अर्ब रुपैयाँको लागानीमा भएको अनुमान छ भने यी स्कूलहरुमा कम्तिमा २ लाख मानिसले रोजगारी पाएका छन् । निजी क्षेत्रका स्कूलहरुले चर्को शुल्क लिने गरेको गुनासो अभिभावकहरुको छ । तर स्कूलहरुको भौतिक संरचना, जनशतिm, उनीहरुले दिने अतिरिक्त सेवा र सरकारले गरेको स्कूलहरुको वर्गीकारणका आधारमा बिद्यालय व्यवस्थापनले शुल्क लिदै आएको दावी प्याबसन केन्द्रीय कार्यसमितिको उपाध्यक्ष डीके ढुंगानाको छ । सरकारीमा भन्दा निजी तहबाट सञ्चाललित विद्यालयहरुले प्रदान गर्ने शिक्षा व्यवहारिक, प्राविधिक, गुणस्तरीय भएको उनी बताउँछन् । स्कूल तहको शिक्षा निःशुल्क गर्ने भनेर संविधानमै लेखिएको छ भने राजनीतिक दलहरुले पनि १२ कक्षासम्मको शिक्षा निःशुल्क हुनु पर्नेमा जोड दिदै आएका छन् । तर सरकारसँग भरपर्दो विकल्प देखिदैन । २०२८ सालमा पनि सरकारले शिक्षा ऐन नै बनाएर सबै निजी विद्यालयहरु सरकारीकरण गरेको थियो । तर सरकारको त्यो नीति दिगो भएन । २०३६ सालमा सरकारले फेरी निजी क्षेत्रलाई विद्यालय खोल्न आव्हान गरेपछि निजी लगानीका विद्यालयहरु खुल्न थालेका हुन् । २०४७ देखि २०५५ सालमा सबै भन्दा बढी निजी क्षेत्रका विद्यालयहरु स्थापन भएको ढुंगालनाले बताए । २०५५ देखि २०६६ मा सहर केन्द्रीत भएर यस्ता विद्यालयहरु खुलेका थिए ।
स्याकार ट्रेडिङले ल्यायो होण्डा जेनुएन ईन्जिन आयलको नयाँ प्याक
काठमाडौं । नेपालका लागि होण्डा मोटरसाइकल तथा स्कुटरको आधिकारिक बिक्रेता स्याकार ट्रेडिङ प्रालिले होण्डा जेनुएन ईन्जिन आयलको नयाँ प्याक सार्वजनिक गरेको छ । पछिल्लो राइजिङ परिस्थितिलाई मध्ययनजर गर्दै उच्चतम ईन्जिन पर्फमेन्स प्रदान गर्ने उद्देश्यले राजधानीमा बुधबार एक समारोह गरी कम्पनीले उक्त जेनुएन ईन्जिन आयलको नयाँ प्याकहरु सार्वजनिक गरेकोे हो । कार्यक्रमको आवसरमा ज्योति समूहका निर्देशक सौरभ ज्योतिले सार्वजनिक गरिएका आयलहरु प्रदुषण कम गर्ने वातावरणमैत्री रहेको बताए । उनले उक्त आयलहरु नयाँ जेनेरेशनको आयल रहेको जानकारी गराए । कम्पनीले नवीनतम टेक्नोलोजीहरुको प्रयोग गरी उत्पादन गरिएको होण्डा ४–स्ट्रोक मोटरसाइकल ईन्जिन आयल एसएई १०डब्ल्यु–३० जेएएसओ एमए र ४–स्ट्रोक स्कुटर ईन्जिन आयल एसएई १०डब्ल्यु–३० जेएएसओ एमबी बजारमा ल्याएको हो । जापानिज कम्पनीद्वारा उत्पादित ती आयलहरु सार्वोत्कृष्ट क्वालिटीको रहेको कम्पनीको भनाइ छ । साथै उक्त आयलहरुले सवारी साधानको आयु तथा कार्यक्षमता बढाउने, वातावरणमैत्री लगायत लाभदायक गुण रहेको जनाएको छ । कम्पनीको अनुसार सार्वजनिक गरिएको स्कुटर ईन्जिन र मोटरसाइकल ईन्जिन आयल उत्कृष्ट लुब्रिसिटी, वेयर प्रोटेक्सन र ईन्जिन लाईफ जस्ता फाइदहरुका साथै उत्कृष्ट कल्चर पर्फमेन्स रहेको छ ।
कर्णालीका मुख्यमन्त्रीको प्रधानमन्त्रीलाई प्रश्नः भन्सार र उद्योग छैनन्, समृद्धि कसरी ?
काठमाडौं । ‘कर्णाली प्रदेशसँग भन्सार नाका छैन्, उद्योग पनि छैन्, नागरिकको समृद्धिको चाहना कसरी सम्बोधन गर्ने ?’, बुधबार प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई आफ्ना गुनासो राखेर बाहिरिँदै गरेका कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री महेन्द्र शाहीको भनाई हो यो । उनले यहि गुनासो प्रधानमन्त्री ओलीसँग राखेका थिए । ओलीलाई आफ्ना गुनासो राखेर बाहिरिएका मुख्यमन्त्री शाहीले नागरिकका चाहना सम्बोधन गर्न ठुलै चुनौती देखिएको बताए । ‘कर्णाली प्रदेश आफैंमा विकट थियो, हामीले थुप्रै प्रतिवद्धताहरु गरेका थियौं, ति पुरा गराउन आवश्यक सहयोग प्रधानमन्त्रीसँग मागियो’, मुख्यमन्त्री शाहीले भने । उनले सडक, पुर्वाधार, पोषण, शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी लगायतका सबै क्षेत्रमा कर्णाली प्रदेश पछि परेको बताउँदै बजेट बनाउँदा बिशेष महत्व दिन पनि ओलीलाई आग्रह गरेको जानकारी दिए । ‘हामी सबै ढंगले पछि परेका छौं, विकास र समृद्धिका लागि केन्द्र सरकारले बिशेष ढंगले व्यवहार गरोस्, महत्व देओस् भन्ने आग्रह गरेँ’, मुख्यमन्त्री शाहीले भने । उनले बजेट नभएको, कर्मचारी नभएको, पुर्वाधार नभएको कानुन नभएको गुनासो प्रधानमन्त्रीलाई सुनाएको पनि बताए ।
आरम्भ माइक्रोफाइनान्सको ६ लाख कित्ता साधारण सेयर नेप्सेमा सूचिकृत
काठमाडौं । आरम्भ माइक्रोफाइनान्स वित्तीय संस्था लिमिटेडको बुधबार ६ लाख कित्ता साधारण सेयर नेपाल स्टक एक्सचेन्ज(नेप्से)मा सूचिकृत भएको छ । बिक्री प्रबन्धक एनआईसी एशिया क्यापिटल लिमिटेडले सेयर बाँडफाँट भएको छोटो समयमा नेप्से तथा सिडिएससी एण्ड क्लियरीङ्ग लिमिटेडमा सेयर सूचिकृत गर्न सफल भएको हो । सूचिकृत भएलगत्तै डिम्याट खातामा जम्मा गरिएका सेयरको आगामी बुधबारबाट दोश्रो बजारमा सर्वसाधारणहरुले खरिद बिक्री गर्न सक्नेछ्न । एनआईसी एशिया क्यापिटलले साधारण शेयर निष्काशन तथा विक्री प्रबन्धक गरेकोे यस संस्थाको साधारण सेयर बाँडफाँट भएको २ साता मै सेयर सूचिकृत गर्न सफल भएको हो ।
