स्थानीय तहलाई करारमा कर्मचारी भर्ती गर्ने बाटो खुला, नमुना कार्यविधि पारित
काठमाडौं । स्थानीय तहमा करारमा कर्मचारी राख्न बाटो खुल्ला भएको छ । स्थानीय तहमा प्रविधिक जनशक्तिको कमी भएपछि संघिय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले स्थानीय तहमा करारमा जनशक्ति व्यवस्थापन कार्यविधि २०५४ (नमुना कार्यविधि) स्वीकृत भएको हो । कार्यविधी अनुसार स्थानीय तहलाई आवश्यक पर्ने कर्मचारीको विवरण खुलाई विज्ञापन गर्नुपर्ने छ । विज्ञापन पछि प्रमुख प्रशासकिय अधिकृतको रहोबरमा आवेदन संकलन गर्नु पर्नेछ । आवेदन मर्फतबाट उम्मेदवारको योग्यता र क्षमताको आधारमा कर्मचारीको छनोट हुनेछ । कर्मचारी छनोट गर्दा पारिश्रमिक समेतको व्यवस्था गर्नुपर्नेछ ।
लाखाैं मानिस सित्तैमा व्यापार गर्छन, प्रबल शाखले त्यसैबाट लाखौं रूपैयाँ कमाउँछन्
काठमाडौं । ‘हाम्रो बजारमा गाडी, घर, जग्गा किनबेच हुन्छ । कम्प्यूटर, ल्यापटप, मोवाईल, क्यामेरा, घडी, टिभी, वासिङ मेसिन लगायत विद्युतीय सामाग्री हुन्छ । फर्निचर, कपडा, व्यूटी तथा हेल्थ केयरका सामान हुन्छन् । औद्योगिक तथा व्यापारिक सामान हुन्छन्’ हाम्रो बजार डटकमका सञ्चालक प्रबल शाख भन्छन्–‘हाम्रो बजार, सबैको बजार ।’ ‘आजको दिनमा हाम्रो बजारमा रियल स्टेट ७ हजार ९ सय, अटोमोबाइल ९ हजार ५ सय, होम फर्निसिङ ६ हजार, ट्राभल टुर प्याकेजेज बिक्रीका लागि सूचिकृत गरिएका छन्’ शाखले भने–‘हाम्रो बजार एउटा डिजिटल प्लेटफर्म हो । यसमा हजारौ मान्छेले नयाँ तथा प्रयोग भईसकेका लाखौ सामान खरिद बिक्री गरिरहेका हुन्छन् । ‘हाम्रो बजारमा कुनै पनि बस्तु सूचिकृत गरेबापत वा किनबेच गरेबापत शुल्क तिर्नु पर्दैन । हाम्रो बजार प्लेटफर्म प्रयोग गरेर मानिसहरुले दैनिक लाखौ÷करोडौ रुपैयाँ बराबरको कारोबार गर्छन् तर त्यसबाट हामीलाई एक रुपैयाँ पनि आम्दानी हुन्न’ शाखले विकासन्युजसँग भने । लाखौ मानिसहरुले विनाशुल्क कारोबार गर्न सक्ने यस प्लेटफर्मबाट शाखाले मासिक ३ देखि ७ लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्छन् । समस्याले जन्माएको बजार युनिभर्सीटी अफ कोलोराडो युनाइटेड स्टेडबाट ब्याचलर एण्ड बिजनेश एडमीस्ट्रेसन, वेव्सटर युनिभर्सीटी थाइलेण्डबाट मार्केटिङमा मास्टर गरी नेपाल फर्केका शाखले नयाँ मोडलको मोवाईल किने । त्यसपछि आफूले चलाउँदै आएको पुरानो मोबाइल बेच्ने सोच बनाए । ‘म बजारमा मोबाइल बिक्री गर्न भनेर गएँ । बिक्री गर्न खोज्दा पसलेले ज्यादै कम मूल्यमा प्रस्ताव गर्यो । त्यत्तिकै राख्नु भन्दा थोरै मूल्यमा भएपनि बेच्ने निर्णयमा पुगेँ तर पसलेले फेरी मोबाइल बिक्री गरिसकेपछि मात्रै पैसा दिन्छु भन्यो’ उनले अनुभव सुनाए–‘एक त मैले उसैको मूल्य सस्तोमा मोबाइल बेच्न तयार भए, त्यति हुँदा पनि ऊ पैसा तत्काल दिन्न, बेचेपछि मात्र पैसा दिन्छु भन्छ ।’ उनले त्यो मोवाईल बेचेनन् । आफ्नो जस्तो समस्या समाजमा धेरैको हुन्छ भन्ने उनलाई ज्ञानबोध भयो । आफ्नो र अरुको पनि यस्तो समस्या समाधान गर्ने उपायको खोजिमा थाले उनी । ‘जसरी मैले दुःख पाए त्यसरी नै यहाँ हजारौंले दुःख पाएका होलान् भन्ने लाग्यो’ शाखले सुनाए–‘त्यहि समस्याको समाधानको खोजीमा जन्मिएको हो हाम्रोबजार डट कम ।’ ८ वर्षअघि हाम्रो बजारलाई बच्चाले हबीको लागि खोलेको वेवसाईटको रुपमा तुलना गरिन्थ्यो । अहिले यहि वेवसाईट करोडौ मूल्यका घर घडेरी, लाखौ मूल्यका कार, हजारौ मूल्यमा घरायसी सामानहरु किनबेच गर्ने डिजिटल बजार बनेको छ । शाखका अनुसार हाम्रो बजार वेवसाइटको पेज भ्यू दैनिक ७० देखि ८० हजार रहेको छ । यसमार्फत हजारौं कम्पनीहरुले करोडौंको व्यापार गर्दै आएका छन् । कसरी चल्छ बजार ? आफ्ना बस्तु तथा सेवा बिक्री गर्न चाहानेले बिक्री गरिने बस्तुको फोटो, त्यसको मूल्य, बस्तुको साईज, त्यसको अवस्था, बिक्री गर्न चाहानेको नाम, सम्पर्क नम्बर, ठेगाना लगायत विवरण हाम्रो बजारमा पोष्ट गर्छन । यसरी बस्तु तथा सेवाको विवरण हाम्रो बजारमा प्रकाशित गर्दा कुनै पनि शुल्क लाग्दैन । उल्लेखित विवरण हेरेर हाम्रो बजारको दर्शक वा पाठकले आफूलाई आवश्यक बस्तु तथा सेवा छनौट गर्छन् । दुई पक्षबीच सम्वाद, मोलमोलाई, कारोबार गर्ने अन्तिम निर्णय, लेनदेन लगायत कुनै पनि कार्र्यमा हाम्रो बजार डटकम सहभागी हुँदैन । संस्थाले कुनै शुल्क पनि लिँदैन । ‘प्रयोगकर्ताहरु आपसमा स्वेच्छिक तरिकाले भेट्छन्, कारोबार गर्छन, त्यसमा हाम्रो कुनै पनि संलग्नता हुँदैन’ शाखले भने । ‘हजारौ पसलहरुले हाम्रोबजारमा आफ्ना सामानहरु देखाएर बिक्री गरिरहेका छन् । लाखौं मानिसले आफ्नो घरमा नचाहिने तर बिक्री योग्य पुराना सामानहरुलाई बेचिरहेका छन्’ शाख भन्छन्–‘हामीले प्लेटफर्मको सिस्टम विकास र सञ्चालन मात्र गर्ने हो ।’ ‘हाम्रोबजार मैले होइन, सर्बसाधारणले चलाएको वेवसाइट हो । सर्बसाधारणले आफ्नो घरबाट, कम्पनीबाट, बैंक वा पसलबाट अपलोड गरिरहेका हुन्छन्’ उनले भने । सिस्टम चलाउन ३/४ जना कर्मचारी नियमित काम गर्छन् । केही मानिसहरु पार्टटाईम काम गर्छन । पुराना सामान बेच्ने बढ्दो संस्कार हाम्रो बजार सञ्चालनमा आएको ३/४ वर्षपछि मात्र यसको प्रयोग र लाभबारे चर्चा हुन थाल्यो । जानकारी भएपछि पनि हाम्रो बजारमा आफ्ना सामान सूचिकृत गर्ने कि नगर्ने भन्नेमा मानिसहरु दोधारमा पर्थे । अरुले के भन्ला भन्ने शंका देखिन्थ्यो । अहिले धेरै मानिसको लागि हाम्रो बजार राम्रो व्यापारको प्लेटफर्म बनेको छ । कतिको त बानी परिसकेको छ । ‘पहिला पुरानो सोफा बेच्न राख्ला लाज मान्नेहरुलाई अहिले बानी परिसकेको छ ।’ पुराना सामान हाम्रो बजारमा राखेर बिक्री गर्ने र खेरा जाने अवस्थामा पुगेको बस्तुलाई रुपैयाँमा बदल्ने संस्कार बनेको छ । त्यतिमात्र होइन, बजारमा आएको नयाँ बस्तु तथा सेवाहरुलाई हाम्रो बजारमा सूचिकृत गरेर व्यवसाय नै विस्तार गर्नेको संख्या पनि धेरै छ । डिलर, रिसेलर, हाउजिङ डेभलप्मेन्ट कम्पनीहरुले पनि हाम्रोे बजारमार्फत ब्यवसाय गरिरहेका छन् । ‘हाम्रो बजारको सर्भिस केही घन्टा मात्रै अबरुद्ध भयो भने सयौं फोन आउने गरेको छ । कहिलेकाही मेरो जग्गा बिक्री गरिदिनु भन्नेहरु आउछन्’ उनले अनुभव सुनाए । इकमर्शको तयारी विश्व बजारमा इन्टरनेटबेस वाइङ ह्याविटको विकास भएको छ । नेपालकै कुरा गर्ने हो भने शुरुमा मान्छेहरु एटीएम कार्ड प्रयोग गरी बैंकबाट पैसा झिक्न डराउँथे । अहिले नेपालीहरु कुनै डर र शंका नमानी कार्डबाट रेष्टुरेन्टको विल तिर्छन, बजारमा शपिङपछिको भुक्तानी गर्छन । विस्तारै समाज इन्टरनेटबाट बस्तु तथा सेवा खरिद गर्ने र भुक्तानी गर्ने अभ्यासमा घुलमिल हुँदैछन् । समाजमा बढ्दो इन्टरनेटको प्रयोग र डिजिटल करोबारको बढ्दो संस्कारकाबीच इकमर्शको बारेमा सोच्दै छन् शाख । ‘हामी इन्टरनेट जेनेरेशनमा छौं । फेसबुक, ट्वीटर, लिङ्कइन लगायत सामाजिक तथा पेशागत साइटहरुमा इन्टरनेट मार्फत जोडिएका छौं किनमेल पनि इन्टरनेटबाट गर्ने अभ्यास बढ्दो छ । सेकेण्ड ह्याण्ड प्रडक्टको लागि हाम्रो बजार प्रख्यात छ भने नयाँ प्रडक्टको लागि अरु प्लेटफर्महरु आईरहेका छन्’ शाखले भने–‘अब हामी ईकमर्श साइटमा जाँदैछौं ।’ इकमर्श हेर्दा सजिलो देखिए पनि यसलाई चलाउन कठिन भएको उनको भनाई छ । डिजिटल कारोबारलाई सरकारले प्राथमिकतामा राखे पनि इकमर्श सम्बन्धि कानून नभएकोले यसभित्र केही अन्यौता रहेको उनले बताए । शाखको सुपरब्राण्ड गणेशभक्तका नाति, किरण शाखको छोरा प्रबल शाख व्यवसायिक घरानाको युवा व्यवसायी हुन् । उद्योग, व्यापार र सेवाको क्षेत्रमा शाख समूहका दर्जन कम्पनीहरु छन् । प्रबलले अन्य उद्योग, व्यापारमा पनि परिवारलाई सहयोग गर्छन । तर उनको लागि सुपरब्राण्ड हो हाम्रोबजार । ‘हाम्रो बजार मेरो लागि सुपरब्राण्ड हो तर मैले यो ब्राण्डबाट तत्काल पैसा कमाउन चाहिन’ व्यवसायिक घराना परिवारमा जन्मे हुर्केका शाखले भने–‘तीन वर्षसम्म हामीले एक रुपैयाँ पनि आम्दानी गरेनौ । हाल तेस्रो पक्षको विज्ञापन राखेबाफत मासिक ४/५ लाख रुपैयाँ आम्दानी हुन थालेको छ । कहिले २/३ लाख मात्र हुन्छ, कहिले ७/८ लाख पनि हुन्छ ।’
२५० सिट क्षमताको एयरबस असारमा, दुई १७ सिटे विमान उडाउने पाइलट छैन
काठमाडौं । नेपाल वायु सेवा निगमको दुई ठुला जहाज आगामी वर्षको असारसम्ममा आइपुग्ने भएको छ । २५० जना सिट क्षमताको वाइड बडीका २ विमान निगमले असारसम्ममा ल्याउन लागेकाे हो । निगमले अमेरिकन लिजिङ कम्पनी एएआर कर्पोरेसनलाई एयरबस ३३०/२०० सिरिजको विमान ल्याउन जिम्मा दिएको छ । नयाँ विमानले जापानको ओसाका, कोरियाको सिउल, र साउदी अरबको रियादमा उडान भर्ने निगमका प्रवक्ता रविन्द्र श्रेष्ठले बताए । ‘वाइड बडीका विमान आएपछि थप अन्तराष्ट्रिय उडान थप्ने तयारी गरेका छौं, अहिले दुबईको अबुधावीमा हप्ताको ३ देखि ४ वटासम्म उडान भैरहेको छ’, श्रेष्ठले विकासन्युजसँग भने । नयाँ साना जहाज उडाउने पाइलट छैन निगमले एके भी र एके यू नामको १७ सिट क्षमताको जहाज ल्याएको छ । तर उडान गर्ने पाइटल नहुदा सञ्चालनमा आउन सकेकाे छैन । निगमले ४३ जना पाइलटको लागि विज्ञापन गरेको छ । निगमले गरेकाे विज्ञापनमा एयरबस ३३० का लागि क्याप्टेन पाइलट ६ जना, एयरबस ३२० का लागि क्याप्टेन ४ जना, बोइङ ७५७ को लागि ६ जना, एमए ६० को लागि ६ जना डीएचसी ६ र वाई १२ को लागि ११ जना, एयरबसका लागि को पाइलट ६ जना र बोइङको लागि ६ जना को पाइलट गरी ४३ जना पाइलट आवश्यक रहेको छ । प्रवक्ता श्रेष्ठका अनुसार अहिले खुलेको विज्ञापनमा तोकिएको मितीसम्ममा माग संख्या बमोजिम दर्खास्त नपरेमा अन्तर्राष्ट्रिय पाइलट ल्याउने प्रक्रिया अघि बढ्नेछ । अन्तराष्ट्रिय पाइलट ल्याउनका लागि सम्बन्धित देशमा इमेल तथा सञ्चार माध्याममा विज्ञापन गरिनेछ । निगमसँग राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय उडान भर्ने ७४ जना पाइलट रहेका छन् । २९ जनाले आन्तरिक उडान भरिरहेका छन् । भने ४५ जना अन्तराष्ट्रिय उडान भर्ने पाइलट रहेको छन् । अहिले निगमसँग ६ वटा साना र ३ वटा ठुला विमान रहेका छन् । ६ साना विमानले देशभित्र विभिन्न २२ स्थानमा उडान भरिरहेका छन् । हप्तामा सेक्टर हेरी १ देखि ३ उडान गरिहेको छ । दैनिक उडान भर्न निगमसगँ भएका जहाजहरु ४० वर्ष भन्दा पुराना र आवश्यक संख्यामा पाइलटको संख्या नहुँदा उडानको संख्या बढाउन नसकेको श्रेष्ठले बताए । नयाँ आएका साना विमानले अहिले उडिरहेकै रुटमा सञ्चालन हुनेछन् ।
राष्ट्र बैंकमा तीन कामु कार्यकारी निर्देशक तोकिए, दुई जनाको सरुवा
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकमा तीन जना निर्देशकहरुले कायम मुकायम कार्यकारी निर्देशको जिम्मेवारी पाएका छन् । राष्ट्र बैंकका सहायक प्रवक्ता राजेन्द्र पण्डितका अनुसार देवकुमार ढकाललाई वित्त कम्पनीको कामु कार्यकारी निर्देशक बनाईएको छ भने मुकुन्द क्षेत्रीलाई सामान्य सेवा सुधार विभागमा कामुको जिम्मेवारी दिइएको छ । त्यस्तै, हरिशरण केसीले वित्त व्यवस्थापन विभागमा कामु जिम्मेवारी पाएका छन् । यस अघि ढकाल माइक्रोफाइनान्स प्रवद्र्धन तथा सुपरिवेक्षण विभागमा निर्देशक थिए भने मुकुन्द क्षेत्री बैंक सुपरभिजन र हरिशरण केसी बैंक तथा वित्तिय संस्था नियमन विभागमा निर्देशक थिए । त्यसै गरि कार्यकारी निर्देशक भिष्मराज ढुंगाना र पिताम्बर भण्डारीलाई सरुवा गरिएको छ । विदेशी विनियम विभागमा सरुवा गरिएको हो ।
अग्रिम ब्याज भुक्तानी योजना रोक्दै राष्ट्र बैंक
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले अग्रिम ब्याज भुक्तानी योजना रोक्ने भएको छ । वित्तिय क्षेत्रमा अस्वस्थ प्रतिष्पर्धा भित्रिने र प्रणालीगत जोखिम समेत बढ्ने भन्दै राष्ट्र बैंकले अग्रिम ब्याज भुक्तानी योजना बन्द गराउन लागेको हो । पछिल्लो समय बाणिज्य बैंकहरु अग्रिम ब्याज भुक्तानी योजनामा आकर्षित भएका थिए । उनीहरुले मुद्धति निक्षेपमा अग्रिम ब्याज भुक्तानीको अफर अघि सार्ने क्रम बढेको थियो । नविल बैंक, एनआइसी एसिया बैंक र बैंक अफ काठमाण्डूले अग्रिम ब्याज भुक्तानी योजनाबाट निक्षेप संकलन अघि बढाईसकेका छन् । नविलले १ वा २ बर्षको मुद्धति खातामा बार्षिक ११ प्रतिशतको अग्रिम ब्याज भुक्तानी दिने योजना सञ्चालन गरिरहेको छ । त्यसका लागि न्युनतम ५ लाख रुपैंयाँ निक्षेप राख्नुपर्नेछ । एनआइसी एसिया बैंकले पनि मुद्धति खातामा रकम जम्मा गर्दा बार्षिक ब्याज अग्रिम भुक्तानी दिईरहेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका सहायक प्रवक्ता राजेन्द्र पण्डितले अस्वस्थ प्रतिष्पर्धा र प्रणालीगत जोखिम बढ्ने देखिएकाले अग्रिम ब्याज भुक्तानी योजना रोक्न सकिने संकेत गरे । कारोबार दैनिकबाट
स्वेच्छिक अवकाश: मन्त्रीको आखाँ छल्दै कर्मचारीले अघि बढाए फाइल
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासनमन्त्री लालबावु पण्डितको कुरालाई अटेरी गर्दै स्वेच्छिक अवकाशको प्रक्रिया मन्त्रालयले अघि बढाएको छ । मन्त्रालयले मन्त्री पण्डितको आदेश नआएको भन्दै स्वेच्छिक अवकाश दिने कर्मचारीको नामावलीको अन्तिम रुप तयार गरेको हो । माथिबाट स्वेच्छिक अवकाशको काम रोक्नू भन्ने आदेश नआएकाले अवकाशको कामकारबाही भइरहेको स्वेच्छिक अवकाश एकाइका प्रमुख धर्मराज रोकायले बताए । रोकायका अनुसार अहिले सबै जिल्लाबाट अवकाशका लागि निवेदन दिने कर्मचारीको नामावली विवरण तयार गरिएको छ । हालसम्म नौ हजार ६५६ जनाले अवकाशका लागि निवेदन दिएका छन् । यो संख्या काठमाडौमा रहेका कार्यालय, विभागसमेतको हो । सबैभन्दा बढी निवेदन काठमाडौँबाट अवकाशका लागि दर्ता भएको छ । काठमाडौँबाट एक हजार ३१५, कास्कीबाट ३२८ र मोरङबाट ३१७ जनाले अवकाशका लागि निवेदन दिएका छन् । सबैभन्दा कम पूर्वी रुकुम जिल्लाबाट दुई जनाले मात्र अवकाशका लागि निवेदन दिएका छन् । पूर्वी रुकुम जिल्लाबाट सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी गोकर्णबहादुर पुन र सहायक जिल्ला वन अधिकृत झंकरबहादुर मगरले निवेदन दिएका छन् । । यसैगरी मन्त्रालयबाट ३९४ र संवैधानिका निकायबाट १७२ जनाले अवकाशका लागि निवेदन दिएका छन् । एकाइ प्रमुख रोकायले सरकारले आदेश दिएमा दुई महिनाभित्र निवेदन दिएका कर्मचारीमाथि छानविन गरी अवकाश दिन सकिने बताए । । सरकारले निजामती र स्वास्थ्य सेवाका संघ, प्रदेश र स्थानीय तहमा समायोजन हुन नचाहने कर्मचारीलाई स्वेच्छिक अवकाशको व्यवस्था ल्याएको थियो । मन्त्रालयले ५० वर्ष उमेर पुगेका र बीसवर्षीय सेवावधि पूरा गरी निवृत्तिभरण पाउने अवस्थामा रहेका कर्मचारीले अवकाश लिन पाउने व्यवस्था गरेको थियो । १८ गाउँपालिकामा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत संघीय मामिला मन्त्रालयले स्थानीय तहमा ३१ शाखा अधिकृतलाई आज खटाएको छ । मन्त्रालयले खटाएकामध्ये १८ जना गाउंँपालिकामा र ११ जना नगरपालिकामा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत भई जाने मन्त्रालयका कर्मचारी प्रशासन शाखाका अधिकृत रवीन्द्रजङ्ग थापाले जानकारी दिए । यसअघि ती गाउँपालिकामा निमित्तका रुपमा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतले काम गरिरहेका थिए । गाउँपालिकामा शाखा अधिकृत प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत रहने व्यवस्था छ । खटाइएका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत जाजरकोट, भोजपुर ताप्लेजुङ, पर्सा, सर्लाही, सिन्धुपाञ्चोक, बझाङ, डोटी, अछामलगायतका छन् । खटाइएका कर्मचारी मन्त्रालयबाट पत्र लिई मङ्गलबारदेखि नै सम्बन्धित स्थानीय तहमा जानेछन् । शाखा अधिकृत थापाका अनुसार अझै ४० गाउँपालिकामा निमित्त प्रशासकीय प्रमुखले काम चलाइरहेका छन् । मुलुकभर २७६ नगरपालिका र ४६० गाउँपालिका छन् । अपुग कर्मचारीलाई विस्तारै पठाइने छ । मन्त्रालयले कर्मचारी समायोजन नहुँदासम्मका लागि आन्तरिक व्यवस्थापनका लागिस्थानीय तहमा कर्मचारी खटाउँदै छ । रासस
किन आत्तिए सेयर बजारका लगानी कर्ता, के चाहान्छ बामपन्थी सरकार ?
काठमाडौं । ‘बामपन्थी सरकारलाई देखाएर सेयर बजार घटाउने खेल भैरहेको छ, बामपन्थी सरकार आएपछि सेयर बजार उकालो लाग्नेछ’, प्रधानमन्त्री बन्नु अघि केपी ओलीले यस्तै भाषण पटक पटक गरे । उनी प्रधानमन्त्री बनेपछि सेयर बजार निरन्तर ओरालो लागेको छ । ओलीले देश बनाउने टिम भन्दै डा. युवराज खतिवडालाई अर्थमन्त्री बनाएका छन् । उनी रियल स्टेट र सेयर बजार प्रति नकारात्मक सोँच राख्ने अर्थशास्त्री मानिन्छन् । तर अर्थमन्त्री भैसकेपछि उनले सेयर बजारलाई निरपेक्ष दृष्टिकोणले नहेर्ने सबैको आंकलन थियो । तर अर्थमन्त्री डा. खतिवडाले बीबीसीमा दिएको अन्तरवार्ताले सेयर बजारमा ठुलै पहिरो गयो र अन्ततः उनले स्पष्टिकरण दिँदै भने–सेयर बजारलाई अनुत्पादक भनेको छैन् । आइतबार बिराटनगर पुगेर डा. खतिवडाले पुनः एक पटक सेयर बजारका लगानीकर्तालाई थप निरास बनायो । ‘सेयर बजार घट्नै हुन्न भन्ने छैन, लगानी कर्ताले कम्पनीको विस्तृत अध्ययन गरेर मात्रै लगानी गर्नु ।’ खतिवडाले बिराटनगरमा बोलेको यत्ति हो । तर उनको यहि बोलीले सोमबार सेयर बजारमा पहिरो गयो, सर्किट ब्रेक लगाएर बजारलाई रोक्ने प्रयास नै गर्नुपर्यो । अर्थशास्त्रका राम्रा ज्ञाता अर्थमन्त्री र देश बनाउने सपना बाढेर वाहवाही कमाएका प्रधानमन्त्री हुँदा पनि आखिर किन घट्यो त सेयर बजार ? आखिर सरकारले के चाहिरहेको छ ? के सेयर बजारका लगानीकर्तामा अधिवायकवादको त्रास नै देखिएको हो त ? यस्ता गम्भिर प्रश्नहरु खडा भएका छन् । ‘लाखौं लगानी कर्ताको भावनामाथीको प्रहार छ, लगानीकर्ताको संरक्षण गर्नुपर्ने व्यक्तिले नै त्यस्ता अभिव्यक्ति दिएपछि लागनी कर्ता जोगिन चाहे ।’, ब्रोकर एसोसियसनका पुर्व अध्यक्ष नरेन्द्र सिँजापतिले भने । बामपन्थी अर्थशास्त्री केशब आचार्यले भने सेयर बजार घट्नुमा राजनीतिक कारण नभएको बताए । उनले माग र आपुर्तिको सन्तुलन नमिलेकाले बजार घटेको दावी समेत गरे । ‘बामपन्थी सरकारसँग सेयर बजार डराउनुपर्ने कुनै कारण छैन्, उच्च ब्याजदर र सेयरको अधिक आपुर्ति नै बजार घट्नुको कारण हो’, आचार्यले भने ।
रेन वाटर हार्भेस्टिङ एण्ड ग्राउन्ड वाटर रिचार्ज योजना हस्तान्तरण
काठमाडौं । सेन्टर फर इन्टिग्रेटेड अर्वन डेभलपमेन्ट, वाटरएड नेपाल र कोकाकोला फाउन्डेशनले बर्षातमा परेको पानी जम्मा गर्ने प्रणाली (रेन वाटर हार्भेस्टिङ) र जमिन मुनिको पानी रिचार्ज गर्ने प्रविधि (ग्राउन्ड वाटर रिचार्ज) परियोजना रानीवारी सामुदायीक वन उपभोक्ता समितिलाई हस्तान्तरण गरेको छ । उक्त योजनाको हस्तान्तरण अर्वन डेभलपमेन्टका निर्देशक पुष्करलाल श्रेष्ठ, वाटरएडका कार्यक्रम निर्देशक कबिन्द्र पुडासैनी र कोकाकोला फाउन्डेशनले हस्तान्तरण गरेका थिए । हस्तान्तरण कार्यक्रम विश्व पानी दिवसको अबसर पारेर सोमबार रानीवारीमा आयोजना गरिएको जनाइएको छ । कोकाकोला कम्पनिले पानीको संरक्षण, पानीको बिषयमा सकारात्मक छलफल, पानीको सहि रिचार्ज र पानीका मुहानहरुको एकिकृत ब्यबस्थापन जस्ता बिषयमा काम गर्दै आइरहेको जनाइएको छ । कम्पनीले यस प्रयासले वातावरण परिर्वतन र पानीका स्रोतहरु बचाउन सकारात्मक भूमिका खेल्न सहयोग पुग्ने बताइएको छ । रेन वाटर हार्भेस्टिङ र ग्राउन्ड वाटर रिचार्ज प्रणाली एउटा उत्तम प्रणाली रहेको बताइएको छ । जसले मानिसलाई पानीको प्रयोग, बर्षातको पानी संकलन र पानीको बैकल्पीक स्रोतको ब्यवस्थापनको बिषयमा जानकारी गराइएको थियो । जसले उपभोक्तको पानीको बिल कम गर्न, घर वरिपरीको वातावरण संन्तुलन कायम गर्न लगायतमा सहयोग पुग्ने कम्पनीको भनाइ छ । रानीवारी परिसरमा अहिले पनि जंगल संरक्षित एरियामा पर्ने भएकाले त्यहाँका वासिन्दा बढि लाभान्वित भएको बताइएको छ । यसअघिका बिभिन्न ठाउँहरुमा भएका योजनाबाट सिक्दै नेपाल सरकार र वाटरएड नेपालसँगको सहकार्यमा कोकाकोला फाउन्डेसनले नयाँ योजनामा ‘रेन वाटर हार्भेस्टिङ फर ग्राउन्ड वाटर रिचार्ज’ कार्यक्रम रानीवारी जंगल क्षेत्रमा थप गरेको हो । यस परियोजनाको मुख्य उद्देश्य जमिन मुनीको पानीको स्तर कम हुँदै गएकाले पानीको सुनिश्चितता कायम गर्नु बताइएको छ ।
