४८ देशसँग नेपालको अन्तराष्ट्रिय व्यापार नाफामाः के निर्यात हुन्छ अमेरिका, बेलायत, सुडान, सोमालिया र कंगोमा ?
काठमाडौं । नेपालले चालु आर्थिक बर्षको ६ महिनाको वैदेशिक व्यापारमा ४३० अर्ब घाटा व्यहोरेको छ । यसले नेपालको वैदेशिक व्यापारमा घाटाको ठुलो तस्विर देखाउँछ तर बिभिन्न ४८ वटा मुलुकसँगको वैदेशिक व्यापारमा भने नेपालले नाफा गरेको छ । यसरी नाफा गरिएका मुलुकहरुमा संयुक्त राज्य अमेरिका, बेलायतदेखि द्धन्द्धग्रस्त मुलुक सुडान, सोमालिया, कंगो र सिरिया लगायत रहेका छन् । गत आर्थिक बर्षको वैदेशिक व्यापारको तथ्यांक अनुसार नेपालले ४८ वटा मुलुकसँग वैदेशिक व्यापारमा एक अर्ब ६२ करोड नाफा गरेको छ । नेपालले सो एक बर्षमा ती मुलुकमा १२ अर्ब ८० करोडको निर्यात गरेर ११ अर्ब १७ करोड रुपैंयाँको आयात गरेको हो । नेपालले अमेरिकामा मात्रै ९ अर्ब ३४ करोडको निर्यात गरेको छ । अमेरिकाबाट भने ८ अर्ब ७० करोडको आयात गरेको छ । त्यस्तै, बेलायतमा २ अर्ब ८५ करोड निर्यात गरेर २ अर्ब २१ करोडको आयात गरेको छ । नेपालले रुवाण्डा, ताजिकिस्तान, गुयम, फ्रेञ्च साउदर्न टेरिटोरिज, लिसेस्टाइन, फ्रेञ्च गुयना, लाओस, बर्मुडा, अजरबैजान, अर्मेनियाँ, लिबिया, अल्जेरिया, उज्वेकिस्तान र पश्चिम साहारामा निर्यात मात्रै गरेको छ । यी देशमा नेपालबाट ५६ लाख रुपैंयाँका समान निर्यात भएका हुन् । यी हुन नेपालले वैदेशिक व्यापारमा नाफा गरेका मुलुकहरु बेलायत, अमेरिका, नर्वे, अफगानिस्तान, इरान, अमेरिकन सामोअ, भेनेजुयला, स्लोभेनिया, न्यु क्लेडोनिया, आइसल्याण्ड, माली, मोनाको, पोर्चुगल, इस्टोनियाँ, नाइजेरिया, पुर्वी टिमोर, बहामास, पानामा, टोकेलाउ, रुवाण्डा, मरिसस, जमैका, ताजकिस्तान, गुडेलोप, सियरा लियोनी, निकारागुआ, गुयम, लिथुवानियाँ, सुडान, मंगोलिया, फ्रेञ्च साउदर्न टेरिटोरीज, लिसेस्टाइन, फ्रेञ्च गुयना, मोल्डोभा, लाओस, काजकिस्तान, बर्मुडा, युगाण्डा, कंगो, अर्मेनिया, लिबिया, फोरइजल्याण्ड, सिरिया, माल्दिभ्स, अल्जेरिया, उज्वेकिस्तान, पश्चिम साहारा छन् ।
कैलाश विकास बैंकको हकप्रद सेयर निष्कासन, फागुन ६ देखि आवेदन दिन पाइने
काठमाडौं । कैलाश विकास बैंक लिमिटेडले प्रतिकित्ता १०० रुपैयाँ अंकित ३१ लाख ६० हजार ६७२ कित्ता हकप्रद सेयरको निष्कासन गरेको छ । यो बैंकले पाँच सेयर बराबर एक ( ५ः१)को अनुपातमा हकप्रद सेयर निष्कासन गरेको हो । यो विकास बैंकले १ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँको चुक्ता पूँजीमा ३१ करोड ६० लाख पूँजी थप गर्ने गरी हकप्रद निष्कासन गरेको हो । यसको हकप्रद सेयरमा आवेदन दिन यही पुस १३ गतेसम्म नेपाल स्टक एक्चेन्जमा कारोबार गरिरहेका सेयरधनीले मात्रै पाउने छन् । उक्त सेयरको लागि सर्वसाधारणले आगामी फागुन ६ गतेदेखि आवेदन दिन पाउने बैंकले जनाएको छ । ग्लोवल आईएमई क्यापिटल लिमिटेड धितोपत्र निष्कासन तथा विक्री प्रवन्धक रहेको यो बैंकको हकप्रद सेयर आवेदन दिन ग्लोवल आईएमई बैंक क्यापिटल लिमिटेड राष्ट्रिय नाच घर र बैंकको सम्पूर्ण शाखा कार्यालयबाट आवेदन दिन सकिने उल्लेख छ ।
नेपाल लाइफले कमायो १५ करोड ३० लाख, प्रतिसेयर आम्दानी १४ रुपैयाँ
काठमाडौं । नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले चालू आर्थिक वर्षको पहिलो ६ महिनामा १५ करोड ३० लाख रुपैयाँ खुँद नाफा गरेको छ । यो इन्स्योरेन्सको नाफा अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा १४ करोड ३९ लाख रुपैयाँ थियो । यो इन्स्योरेन्सको प्रतिशेयर आम्दानी १४ रुपैयाँ १३ पैसा रहेको छ । कम्पनीको विमांकीय मूल्यांकनपछि प्राप्त हुने आम्दानी बाहेक नै यो आम्दानी रहेको उल्लेख छ । यसको प्रतिशेयर नेटवर्थ भने १२९ रुपैयाँ १६ पैसा रहेको छ । कम्पनीको चुक्ता पूँजी २ अर्ब १६ करोड रुपैयाँ छ । यसको जगेडा कोषमा ४० करोड ६९ लाख रुपैयाँ छ । अभिकर्तालाई कमिशनवापत ४२ करोड ३९ लाख रुपैयाँ प्रदान गरेको छ । कम्पनीले बीमा शुल्कबाट हालसम्ममा ४ अर्ब ९४ करोड रुपैयाँ आम्दानी गरेको छ । कम्पनीको बीमा लेख संख्या जम्मा १० लाख वटा छ ।
सनराइज बैंकको नाफा ६७ प्रतिशतले बढ्यो, ६ महिनाको खुँद नाफा ६० करोड ९७ लाख
काठमाडौं । सनराइज बैंकले चालू आर्थिक वर्षको पहिलो ६ महिनाको नाफा गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ६७ प्रतिशत बढाउन सफल भएको छ । बैंकले यो नाफा चालू आवको गत पुस मसान्तसम्ममा ६० करोड ९७ लाख रुपैयाँ खुँद नाफा गरेको छ । यो नाफा अघिल्लो वर्षको सोही अवधिसम्मको तुलनामा २४ करोड ५७ लाख रुपैयाँले बढि हो । बैंकले गत वर्ष ३६ करोड ३९ लाख रुपैयाँ मात्रै नाफा गर्न सकेको थियो । बैंकको चुक्ता पूँजी ५ अर्ब ३० करोड रुपैयाँ रहेको छ । बैंकले गत पुस मसान्तसम्ममा ५७ अर्ब ३० करोड रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरेर ४९ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको छ । बैंकले यो अवधिसम्ममा गरेको लगानी भने ९ अर्ब २१ करोड रुपैयाँ छ । बैंकको जगेडा कोष भने रित्तिएको छ । खराब कर्जा अनुपात १ दशमलव ४० प्रतिशत रहेको छ । यो बैंकको कर्जा तथा निक्षेप अनुपात (सीडी रेसियो) ७९ दशमलव ९० प्रतिशत रहेको छ । बैंकको प्रति सेयर आम्दानी २३ रुपैंयाँ छ भने प्रति सेयर नेटवर्थ १२७ रुपैंयाँ ४१ पैसा छ । हाल बजारमा यो बैंकको प्रतिसेयर ४१५ रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ ।
चक्रपथभित्र जग्गा सकियो, चक्रपथ वरपरका जग्गाको मूल्यपनि दोब्बर बढ्यो
काठमाडौं । पछिल्लो केही वर्षयता राजधानीको चक्रपथभित्र जग्गा पाउन मुस्किल हुन थालेको छ । ०७२ वैशाखमा गएको भूकम्पपछि राजधानीमा जग्गाको माग बढेसँगै चक्रपथ वरपरका क्षेत्रमा समेत जग्गाको मूल्य एकैपटक बढेको घरजग्गा व्यवसायीहरू बताउँछन् । भूकम्पपछि आफैं जग्गा खरिद गरेर घर बनाउने क्रम सुरु भएसँगै जग्गाको मागसँगै मूल्य पनि बढेको हो । चक्रपथभित्रका क्षेत्रमा भएका जग्गा प्रायः होेल्ड भइसकेकोले यी क्षेत्रमा जग्गा पाउन मुस्किल रहेको द रियलटर्स नेपालका उपाध्यक्ष दिलिप न्यौपाने बताउँछन् । उनका अनुसार चक्रपथभित्र खाली रहेका जग्गा पनि यतिबेला लगानीकर्ता र अन्तिम प्रयोगकर्ताको हातमा रहेका कारण चक्रपथभित्र जग्गा अभाव हुन थालेको हो । चक्रपथभित्र अहिले औसतमा न्यूनतम प्रतिआना २० लाख रुपैयाँदेखि अधिकतम ३ करोड रुपैयाँसम्म जग्गाको कारोबार भइरहेको पनि उनको भनाइ छ । दुई दशकदेखि घरजग्गा कारोबारमा संलग्न न्यौपानेका अनुसार यतिबेला चक्रपथ वरपरका क्षेत्रमा गत वर्षको तुलनामा भन्दा २ सय प्रतिशतसम्म जग्गाको मूल्यवृद्धि भएको छ । अहिले राजधानीलगायत मुख्य सहरी क्षेत्रका जग्गालाई व्यावसायिक रुपमा लिँदा जग्गाको मूल्यमा अस्भाविक वृद्धि भएको पनि उनको बुझाइ छ । “तर अहिलेको जग्गाको मूल्यवृद्धि रियल इस्टटेको पानीको फोका जस्तै हो,” उनले भने “अव केही वर्ष फेरि विस्तारै यो मूल्यमा कमी आउँछ ।” नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तिय संस्थाले पछिल्लो समय अनुत्पादक क्षेत्रमा लगानी गरेको भन्दै नियन्त्रण गर्न निर्देशन दिएपछि जग्गाको कारोबारमा कमी आउने अनुमान गरिएको छ । नेपाल जग्गा तथा आवास विकास संघका उपाध्यक्ष ओमराज राजभण्डारीका अनुसार भूकम्पपछि राजधानीमा जग्गाको मागसँगै मूल्य पनि बढेको बताउँछन् । उनका अनुसार अहिले चक्रपथभित्र जग्गा पाउन नसकिने अवस्था छ भने भएका जग्गा पनि आम नेपालीको क्रयशक्ति भन्दा निकै बढको छ । यसलाई नियन्त्रण गर्नका लागि सरकारले अपार्टमेन्टजस्ता हाइराइज भवनलाई प्रवद्र्धन गर्नुको विकल्प नभएको बताउँछन् । “राज्यले बाँकी रहेको जमिन बचाउनका लागि अपार्टमेन्ट कल्चरलाई प्रवद्र्धन गर्दै जानुपर्छ,” उनले भने । राजधानीमा जग्गाको माग बढ्नुको मुख्य कारण आवश्यकताभन्दा पनि प्रतिष्ठाको रुपमा समेत हेरिएकाले भएको न्यौपानेले बताए । “भू–उपयोग नीति कार्यान्वयनमा आउन नसकेको फाइदा यतिबेला घरजग्गा व्यवसायीले लिएका छन्,” उनले भने । यसकारण अहिले चक्रपथभित्र जग्गाको अभाव र वरपर मूल्य दोब्बरले बढ्नुको मुख्य कारण पनि यही हो । चक्रपथभित्र जग्गाको संख्या कम र मूल्य सामान्य नागरिकको पहुँचभन्दा बाहिर भएकोले पछिल्लो समय चक्रपथसँग जोडिएका गाविसहरू हरिसिद्धी, इन्द्रायणी, स्वयम्भू, भैंसेपाटी, गोंगबु थानकोटलगायतका क्षेत्रमा घरजग्गा कारोबार बढेको छ । कारोबार दैनिकबाट ।
विश्व बैंकले ११ अर्ब ऋण दिने, नेपालको नेपालले वित्तीय क्षेत्र सुधार्नमा सहयोगि हुने
काठमाडौं । विश्व बैंकले आउँदो महिना वित्तीय क्षेत्र सुधार कार्यक्रमका लागि करिब ११ अर्ब रुपैयाँ (१० करोड अमेरिकी डलर) बराबरको ऋण सहायता दिने भएको छ । नेपालले वित्तीय क्षेत्र सुधारका लागि तोकिएका सबै सर्त पूरा गरेपछि बैंकले यो सहायता रकम निकासा गर्न लागेको हो । विश्व बैंक बोर्डको आउँदो मार्च पहिलो साता बस्ने बैठकले ‘डेभलमेन्ट पोलिसी क्रेडिट–थ्री’ अन्तर्गत करिब ११ अर्ब रुपैया (१० करोड डलर) रकम नेपाललाई प्रदान गर्ने बैंकका वरिष्ठ बाह्य मामिल विज्ञ (सिनियर एक्स्टर्नल अफेयर्स एक्स्पर्ट) राजीव उपाध्यायले जानकारी दिए । “नेपालले सबै कानुनी सुधारका प्रक्रिया पूरा गरिसकेकाले डीपीसी थ्रीको ऋण सहायता स्वीकृतिका लागि बोर्डसमक्ष प्रस्ताव पठाइसकिएको छ, बोर्डको मार्चमा बस्ने बैठकले सहायता स्वीकृत गर्नेछ,” उपाध्यायले भने । यो रकम प्राप्त भएपछि नेपालमा तेस्रो चरणको वित्तीय क्षेत्र सुधार कार्यक्रम आरम्भ हुनेछ । गत वर्षको भूकम्पपछि बैंकले ५ अर्ब ९ ५० करोड अमेरिकी डलर०बराबरको रकम ‘पोस्ट डिजास्टर सेकेन्ड फाइनान्सियल सेक्टर स्ट्याबिलिटी क्रेडिट’बापत नेपाललाई उपलब्ध गराएको थियो । दोस्रो चरणको सुधार कार्यक्रमअन्तर्गत नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, बैंक तथा वित्तीय संस्थासम्बन्धी ऐन, निक्षेप तथा कर्जा सुरक्षण ऐनसहितका बैंकिङ तथा वित्तीय प्रणालीसम्बन्धी ऐनहरूमा समयानुकुल संशोधन गर्नुपर्ने सर्त थियो । डीपीसी–टूअन्तर्गत पनि १० अर्ब डलर नै सहायता दिने योजना रहेकोमा भूकम्प र नेपालका राजनीतिक संक्रमणका कारण प्रस्तावित सुधारहरू अघि बढ्न नसकेपछि उक्त सहायता रकम रोकिएको थियो । “अब विश्व बैंक बोर्डले डीपीसी टू र थ्री दुवैका एकमुष्ट रकम दिनेछ,” उपाध्यायले भने । हालैमात्र बाफियाको संशोधन विधेयक पारित भएसँगै बैंकले नेपालमा नयाँ चरणको सुधार अघि बढाउने निर्णय गरेको हो । बैंकको सर्तअनुसार नयाँ चरणको सुधार अघि बढाउन नेपाल सरकारले हालैमात्र ंपाँच वर्षे वित्तीय क्षेत्र विकास रणनीति सार्वजनिक गरिसकेको छ । कारोबारलाई प्राप्त विश्व बैंकको डीपीसी–थ्री, कार्ययोजना प्रस्तावअनुसार तेस्रो सुधार कार्यक्रमका मुख्य चार स्तम्भ तोकिएका छन्, नेपालको वित्तीय क्षेत्र विकासको सबलीकरण गर्ने, वित्तीय क्षेत्रको पुनर्संरचना र संगठित तुल्याउने, पर्याप्त कानुनी आधारसहित बैंकिङ सुपरीवेक्षण र व्यवस्थापनलाई बलियो तुल्याउने, बैंकिङ प्रणालीमा सुशासन र पारदर्शितालाई बलियो तुल्याउने कार्यक्रम छन् । यसअन्तर्गत विगतदेखि नै अलमलमा पर्दै आएको नेपाल राष्ट्र बैंकको सुपरीवेक्षकीय क्षमता बढाउन मुख्य जोड दिइने भएको छ । राष्ट्र बैंकको सुपरीवेक्षण क्षमता बढाउँदै बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको अन्तर्देशीय कारोबारको सुपरीवेक्षणको निमित्त उपयुक्त संयन्त्र तयार पार्ने, निक्षेप तथा कर्जा सुरक्षणसम्बन्धी कानुनी तथा संस्थागत संरचना विकास गर्ने योजना यो सुधार योजनाअन्तर्गत राखिएको छ । कारोबार दैनिकबाट
मृगौला रोगको उपचारमा सबै सम्पति बेच्दासमेत खर्च पुगेन, भैँसी र बारिको पाटो पनि सकिदैँ
फाइल तस्बिर म्याग्दी । बाबियाचौर ३ खुम्ल्याका योगनाथ शर्माले गोठमा पालेको भैँसी बिक्री गरेर श्रीमतीको उपचारमा खर्च गरे। एक वर्षअघि ५० वर्षीया श्रीमती टीकाकुमारीको मिर्गौलामा समस्या देखिएपछि उपचारमा उनले घरमा भएको पशुचौपाया बिक्रीका साथै आफन्त र छिमेकीबाट दुई लाखभन्दा बढी ऋण लिए। विपन्न परिवारका शर्माले पशुचौपाया र अन्नपात बेचेरसमेत श्रीमतीको उचारमा खर्च गरे पनि उपचार पूरा हुन सकेको छैन। अब एउटा भैँसी र खेतका केही फोटा बाँकी छन्। ती पनि बेचेर उपचार प्रयास गरिरहेको छु, शर्माले भने। टीका कुमारी गत असारमा लगातार बिरामी भएपछि उपचारका क्रममा चिकित्सकले मिर्गौलामा पत्थरी भएको र मिर्गौलाले समेत काम नगरेको बताए। त्यसपछि शर्माले अञ्चलभित्रका सबै अस्पताल, पोखराका मणिपाल, गण्डकी र काठमाडौंको ओम हस्पिटलसम्म पुगेर उपचार गराए। घरको सबै सम्पति बेच्दासमेत श्रीमतीको उपचार खर्च पुगेन। बालबच्चाको पनि बिजोग भएको छ, शर्माले भने। ऋण दिएका साहुले समेत ताकेता गर्न थालेपछि समस्या थपिएको उनले गुनासो गरे। नागरिक दैनिकबाट ।
चिनीको मूल्य आकासियो, प्रतिकिलो ९० रुपैयाँ पुग्यो
काठमाडौं । बजारमा चिनीको भाउ आकासिएको छ । चिनीको उत्पादन हुने समयमै अभाव भएपछि मूल्य प्रतिकिलो ९० रुपैयाँ पुगेको हो । अहिले चिनीको उत्पादन र खपत बढ्ने सिजन हो । साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनका अनुसार नेपालमा वार्षिक २ लाख ३० हजार टन चिनी खपत हुने गर्छ । त्यसमध्ये स्वदेशी उद्योगले यो वर्ष १ लाख २९ हजार टन मात्रै उत्पादन गर्न सक्ने जनाएका छन् । बाँकी चिनी आयात गरेर आपूर्ति गर्नुपर्ने हुन्छ । यो वर्ष कर्पोरेसनले मात्रै चिनी आयात गर्ने गरी वितरण गरिरहेको छ । तर, कर्पोरेसनले दसैँ–तिहारका लागि आयात गरेयता चिनी ल्याउन सकेको छैन । सरकारले एक प्रतिशत भन्सारमा चिनी आयातको सुविधा दिने गरेको छ । तर, यस वर्ष सरकारबाट भन्सार छुटको निर्णय नहुँदा आयात गर्न समस्या भएको कर्पोरेसनका बिक्री प्रबन्धक पंकज जोशीले बताए । ‘चिनीमा १५ प्रतिशत भन्सार र १३ प्रतिशत भ्याट लाग्छ,’ उनले भने, ‘हामीले १ प्रतिशत भन्सारमा चिनी आयातको प्रबन्ध मिलाइदिन ५ महिनादेखि आग्रह गर्दै आए पनि सुनुवाइ भएको छैन । त्यसैले आयात पनि हुन सकेको छैन ।’ ५० हजार टन आयातको तयारी कर्पोरेसनले पहिलो चरणमा ५० हजार टन चिनी आयातका लागि टेन्डर गर्ने गृहकार्य गरिरहेको छ । कर्पोरेसनका बिक्री प्रबन्धक जोशीका अनुसार भारतीय रिफाइनरीबाट चिनी आयात हुने गरेको छ । ‘रिफाइनरीबाट ल्याउँदा भारतले निर्यात शुल्क छुट दिन्छ,’ उनले भने, ‘त्यसकारण लागत सस्तो पर्न जान्छ ।’ रिफाइनरीले ब्राजिलको उखुबाट बनेको जुस ल्याएर चिनी बनाउने गरेको जानकारी उनले दिए । ५० हजार टन चिनी आयात भए अहिलेको माग सम्बोधन गर्न सकिने उनको भनाइ छ । नयाँ पत्रिका दैनिकबाट ।
