
एजेन्सी । अमेरिकाको स्ट्यानफोर्ड युनिभर्सिटीका वैज्ञानिकहरूले मानव मस्तिष्कका कोशिकाहरू नवजात मुसामा प्रत्यारोपण गरेका छन्। यसको उद्देश्य सिजोफ्रेनिया र अटिजम जस्ता गम्भीर मानसिक विकारहरूको लागि बुझ्न र उपचार खोज्नु रहेको छ । अहिलेसम्म अनुसन्धानकर्ताहरूले यी विकारहरूको जटिलताहरू राम्ररी बुझ्न सकेका छैनन्। किनभने जनावरहरूले तिनीहरूलाई फरक रूपमा बुझ्छन् र मानिसहरूमा अनुसन्धान गर्न धेरै गाह्रो छ।
मुसामा न्युरो सर्किट विकसित भयो
नेचर जर्नलमा प्रकाशित यस अनुसन्धानका अनुसार यी मस्तिष्क कोशिकाहरू मुसामा प्रत्यारोपण गरेपछि विकसित भएका हुन्। उनीहरुको न्यूरो सर्किट मुसाको दिमागमा पनि विकास हुन थालेको छ । यस सर्किटको मद्दतले जीवले सूचनालाई प्रशोधन गर्छ, चल्छ, सिक्न सक्छ र सम्झन्छ। वैज्ञानिकहरूले आशा गरेका छन कि अनुसन्धानले उनीहरूलाई मस्तिष्क कोशिकाहरूको जडान, गतिविधि र आकारले मानिसहरूमा मानसिक रोगहरूको विकासमा कसरी योगदान पुर्याउँछ भनेर जान्न मद्दत गर्नेछ।
अनुसन्धानका सिमा
वैज्ञानिकहरूका अनुसार यस अनुसन्धानका आफ्नै सीमा छन्। वास्तवमा मुसामा विकसित न्यूरल सर्किट हाइब्रिड हो। यसको मतलब मुसाको दिमागमा मानिस र मुसा दुवैका कोषहरू हुन्छन्। त्यसैले यिनीहरूमाथि जतिसुकै अनुसन्धान भए पनि मानवीय समस्याको पूर्ण मूल्याङ्कन हुन सक्दैन । मुसाको दिमागले मानिसको दिमागलाई पूर्ण रूपमा प्रतिलिपि गर्न सक्दैन।
जनावरहरुको प्रयोगमा प्रश्न
अनुसन्धानको बारेमा नैतिक बहस जारी छ। कसै-कसैले यो मुसालाई क्रूर मान्छन्। अनुसन्धानले जनावरहरुलाई चोट पुर्याउन सक्छ वा भविष्यमा उनीहरुमाथि अन्याय हुन सक्छ । मुसाको दिमागमा मानव मस्तिष्क कोशिकाहरू प्रत्यारोपण गर्दा तिनीहरूको सोच्ने क्षमतालाई असर गर्न सक्छ। तर, अनुसन्धानमा संलग्न अन्वेषकहरूले परीक्षणका क्रममा मुसाको स्मरणशक्तिमा कुनै प्रभाव नदेखेको बताएका छन् ।