अमेरिकामा दादुराबाट अर्को बच्चाको मृत्यु, ६५० जना बिरामी
काठमाडौं । अमेरिकाको दक्षिण–पश्चिमी क्षेत्रमा दादुराको प्रकोपले अर्को बच्चाको ज्यान लिएको छ । अधिकारीहरूले आइतबार अत्यधिक सङ्क्रामक दादुरा रोग फैलिँदै गर्दा अहिलेसम्म करिब छ सय ५० जना सङ्क्रमित भएको बताएका छन् । 'भर्खरै दादुरा भएको पत्ता लागेको एक विद्यालय उमेरका बच्चाको निधन भएको खबर सुनेर हामी निकै दुःखी छौँ', टेक्सासको मेडिकल सेन्टर, युएमसी हेल्थ सिस्टमका उपाध्यक्ष आरोन डेभिसले भने । उक्त बच्चाले अस्पतालमा ‘दादुरा जटिलताहरू’ को लागि उपचार प्राप्त गरिरहेको भन्दै उनले बच्चालाई ‘दादुरा विरुद्धको खोप लगाइएको थिएन र कुनै अन्तर्निहित स्वास्थ्य समस्या थिएन’ भने । अमेरिकाले वर्षौंको सबैभन्दा खराब दादुरा प्रकोपसँग जुझिरहेको बेला राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका स्वास्थ्यमन्त्री रोबर्ट एफ केनेडी जुनियरले खोपको महत्त्वलाई कम आँक्ने आफ्नो विगतको बयानबाजीले स्वास्थ्य विज्ञहरूलाई चिन्तित बनाएको छ । तथापि केनेडीले आइतबार एक्समा ‘दादुरा फैलन रोक्ने सबैभन्दा प्रभावकारी तरिका एमएमआर खोप हो’ भनेर लेखेका छन् । उनले आफ्नो स्वास्थ्य तथा मानव सेवा ९एचएचएस० विभाग र रोग नियन्त्रण तथा रोकथाम केन्द्रहरू (सिडिसी) ले टेक्सासमा खोप वितरणलाई सहयोग गरिरहेको बताए । बच्चाको परिवारलाई सान्त्वना दिन टेक्सास गएको बताउने केनेडीले आइतबारसम्म ‘२२ राज्यमा दादुराका छ सय ४२ पुष्टि भएका मामिलाहरू र तीमध्ये चार सय ९९ टेक्सासमा’ रहेको पनि उल्लेख गरे । एयर फोर्स वानमा पत्रकारहरूको प्रश्नको जवाफमा ट्रम्पले प्रकोपलाई ‘अहिलेसम्म हामीले कुरा गरिरहेको कुराको तुलनामा सापेक्षिक रूपमा सानो सङ्ख्या’ भनेर कम आँकेको देखिन्थ्यो । तर उनले थप विवरण नदिई यदि यो ‘बढ्दै गयो भने हामीले धेरै कडा कारबाही गर्नुपर्नेछ’ भने । खोपको महत्त्व सिडिसीले अलास्कादेखि फ्लोरिडासम्मका साथै न्युयोर्क सहरमा फैलिएका मामिलाहरू रेकर्ड गरेको छ । टेक्सासले फेब्रुअरीको अन्त्यमा पहिलो पटक दादुराबाट बच्चाको मृत्यु भएको रिपोर्ट गरेको थियो । लगभग एक दशकमा यस रोगबाट पहिलो अमेरिकीको मृत्यु भएको थियो । गत महिना न्यु मेक्सिकोका एक वयस्कको मृत्युलाई पनि सिडिसीले दादुरासँग सम्बन्धित मृत्युका रूपमा वर्गीकृत गरेको थियो । सिडिसीले अप्रिल ३ मा भनेअनुसार सिडिसीले गणना गरेका दादुराका अधिकांश मामिलाहरू – ९७ प्रतिशत – दादुरा विरुद्ध खोप नलगाएका बिरामीहरू हुन् । तीमध्ये एक सय ९६ जना पाँच वर्ष मुनिका, दुई सय ४० जना ५–१९ वर्षका र थप एक सय ५९ जना २० वर्ष वा सोभन्दा बढी उमेरका थिए भने अन्य केही अज्ञात उमेरका थिए । ‘प्रकोप’ लाई तीन वा बढी सम्बन्धित मामिलाका रूपमा परिभाषित गर्ने सिडिसीले सन् २०२५ मा अहिलेसम्म छ वटा प्रकोप रेकर्ड गरेको छ । पुष्टि भएका मामिलामध्ये करिब ९३ प्रतिशत ती प्रकोपहरूसँग सम्बन्धित छन् । 'तुलनात्मक रूपमा सन् २०२४ मा १६ प्रकोप रिपोर्ट गरिएको थियो र ६९ प्रतिशत घटनाहरू (दुई सय ८५ मध्ये एक सय ९८) प्रकोपसँग सम्बन्धित थिए', यसले आफ्नो वेबसाइटमा भन्यो । 'यो दुर्भाग्यपूर्ण घटनाले खोपको महत्त्वलाई जोड दिन्छ', टेक्सासको युएमसी हेल्थ सिस्टमका डेभिसले पछिल्लो मृत्युको बारेमा इमेलमा भने, 'हामी सबै व्यक्तिलाई आफ्नो र व्यापक समुदायको रक्षा गर्न आफ्नो खोपहरूसँग अद्यावधिक रहन प्रोत्साहित गर्दछौँ ।' रासस
ट्रम्पको ट्यारिफले विभिन्न देशका सेयरमा गिरावट
काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ट्यारिफ (शुल्क) बढाएपछि र चीनले जवाफी कारबाही गरेपछि वाल स्ट्रीटमा शुक्रबार ठूलो गिरावट देखियो । यसको असर एसियाली बजारहरूमा पनि देखियो । एसियाली सेयर बजारहरू नराम्रोसँग ओरालो लागे । सेन्सेक्समा कारोबारको क्रममा करिब ४ हजार अंकको गिरावट आयो । त्यस्तै, हङकङको सेयर बजारले पनि सन् २००८ पछि एकै दिनमा सबैभन्दा ठूलो गिरावटको सामना ग¥यो । टोकियोको निक्की २२५ सूचकांक बजार खुलेपछि तुरुन्तै झण्डै ८ प्रतिशतले घट्यो । दिउँसोसम्म यो ६ प्रतिशतले घटेर ३१ हजार ७५८.२८ मा आयो । हङकङको हाङसेङ सूचकांक ९.४ प्रतिशतले घटेर २० हजार ७०३.३० मा झरेको छ । यो सन् २००८ पछि एकै दिनमा आएको सबैभन्दा ठूलो गिरावट हो । शाङ्घाइ कम्पोजिट सूचकांक ६.२ प्रतिशतले घटेर ३ हजार १३४.९८ मा आइपुगेको छ । दक्षिण कोरियाको कोस्पी ४.१ प्रतिशतले घटेर २ हजार ३६३.८२ मा पुग्यो । अष्ट्रेलियाको एसएन्डपी/एएसएक्स २०० सूचकांक ३.८ प्रतिशतले घटेर ७ हजार ३७७.७० मा आएको छ । यद्यपि पहिले यो ६ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको थियो, तर पछि केही सुधार भएको देखियो । अमेरिकी बजारहरूमा गिरावट कच्चा तेलको मूल्यमा पनि गिरावट आएको छ । अमेरिकी बेन्चमार्क कच्चा तेल ४ प्रतिशत अर्थात् २.५० डलर घटेर प्रति ब्यारेल ५९.४९ डलरमा आइपुग्यो । अन्तर्राष्ट्रिय मानक मानिने ब्रेन्ट क्रूड २.२५ डलर घटेर प्रति ब्यारेल ६३.३३ डलरमा आइपुग्यो । मुद्राबजारमा अमेरिकी डलर १४६.९४ जापानी येनबाट घटेर १४६.७० जापानी येनमा झ¥यो । संकटको समयमा जापानी येनलाई प्रायः सुरक्षित मुद्राको रूपमा लिइन्छ । युरो पनि १.०९६२ डलरबाट घटेर १.०९२६ डलरमा आइपुग्यो । शुक्रबार वाल स्ट्रीटमा कोभिडपछि सबैभन्दा ठूलो गिरावट देखियो । एसएन्डपी ५०० ६ प्रतिशतले घट्यो भने डो ५.५ प्रतिशतले ओरालो लाग्यो । नासडक कम्पोजिट ५.८ प्रतिशतले घट्यो । बजार विशेषज्ञहरूका अनुसार आगामी दिनहरूमा लगानीकर्ताले अझ बढी उतारचढावको सामना गर्नुपर्नेछ । अमेरिकाको ट्यारिफको जवाफमा अन्य देशहरूले पनि जवाफी शुल्क लगाउन सक्छन् । यसले गर्दा आगामी दिनहरूमा मुद्रास्फीति बढ्ने र विश्व अर्थतन्त्र मन्दीमा फस्ने सम्भावना देखिएको छ ।
भारतको मुख्य सेयर सूचकाङ्क खुल्दा ३ प्रतिशत भन्दा बढीले गिरावट
काठमाडौं । बेन्चमार्क निफ्टी सूचकाङ्क तीन प्रतिशतभन्दा बढी तल झरेका कारण सोमबार खुला कारोबारमा भारतीय सेयरहरूको मूल्यमा गिरावट आएको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गत हप्ता भारतबाट हुने आयातमा २६ प्रतिशत कर लगाउनुभएपछि नयाँदिल्लीले भन्सार शुल्क वृद्धिबाट हुने ‘प्रभाव’ र ‘अवसर’ दुवैको परीक्षण गरिरहेको बताएको थियो । नेसनल स्टक एक्सचेन्जमा सबैभन्दा ठूला भारतीय कम्पनीहरू प्रस्तुत गर्ने निफ्टी ५० तीन दशमलव ५५ प्रतिशतले घटेको थियो । भारतको शक्तिशाली सूचना प्रविधि कम्पनीहरू समावेश भएको निफ्टी आइटी पाँच दशमलव ५३ प्रतिशतले घट्यो । निफ्टी आइटीको सबैभन्दा ठूलो बजार संयुक्त राज्य अमेरिका हो । द टाइम्स अफ इन्डियाले सेयर बजारको गिरावटलाई ‘रक्तपात’ भनेको छ । भन्सार शुल्क घोषणा भएपछि भारतको वाणिज्य विभागले ‘विभिन्न उपायका प्रभावहरू सावधानीपूर्वक परीक्षण गरिरहेको’ भन्दै एक विज्ञप्तिमा ‘यो नयाँ विकासका कारण उत्पन्न हुनसक्ने अवसरहरू पनि अध्ययन गरिरहेको’ जनाएको छ । भारतको औषधि क्षेत्र अमरिकाको पारस्परिक भन्सार शुल्क कदमबाट औषधिहरूलाई छुट दिएर सुरक्षित रह्यो । भारतको औषधि क्षेत्रले सन् २०२४ को आर्थिक वर्षमा संयुक्त राज्य अमेरिकामा आठ अर्ब डलरभन्दा बढी उत्पादनहरू निर्यात गरेको थियो । भन्सार शुल्कहरू घोषणा गर्दै ट्रम्पले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी ‘महान मित्र’ रहेको तर उनले ‘हामीलाई सही व्यवहार नगर्नुभएको’ बताएका थिए । रासस
