साइबरट्रक दुर्घटनाले तनावमा टेस्ला, सेल्फ-ड्राइभिङ सफ्टवेयरबारे चिन्ता बढ्यो
काठमाडौं । टेस्ला हाल साइबरट्रकको सेल्फ–ड्राइभिङ मोडमा भएको दुर्घटनालाई लिएर तनावमा छ । टेस्ला कम्पनीमा सफ्टवेयरको भरपर्दोपनलाई लिएर चिन्ता बढेको हो । यो घटना प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) एलन मस्कले यस वर्ष भुक्तानीयोग्य रोबोट्याक्सी सेवा सुरु गर्ने घोषणा गरेको केही दिनपछि भएको हो । टेस्लाको नयाँ पिकअप ट्रक ’फुल सेल्फ–ड्राइभिङ’ (एफएसडी) फिचरमा रहेको बेला दुर्घटनामा परेको थियो । यसमा अझै चालकको नियन्त्रण आवश्यक पर्ने जनाइएको छ । ‘मैले गरेको गल्ती नगर्नुहोस् । ध्यान दिनुहोस् । अहिले आत्मसन्तुष्ट हुन सजिलो छ – नहोस्,’ ड्राइभर जोनाथन च्यालेन्जरले सोशल मिडिया प्लेटफर्म एक्समा एलन मस्कलाई ट्याग गर्दै भने, ‘मेरो सन्देश फैलाउनुहोस् र अन्यलाई समान वा अझ बढी खराब भाग्यबाट बचाउन मद्दत गर्नुहोस् ।’ पुलिस रिपोर्टअनुसार चालकले अज्ञात मेकानिकल समस्याका कारण गाडीले लेन छोडेर पोलमा ठोक्किएको बताए । टेस्लाको सुरक्षा विवाद फेरि सतहमा टेस्ला विगतका वर्षहरूदेखि सेल्फ–ड्राइभिङ सफ्टवेयरको सुरक्षासम्बन्धी विवादहरूमा परिरहेको छ । यसको एडभान्स ड्राइभर असिस्टेन्स सिस्टम (एडीएएस) प्रयोग गरिएका विभिन्न दुर्घटनाहरू (घातकसमेत) को अनुसन्धान हुँदै आएको छ । तर एलन मस्कले केही साताअघि भनेका थिए कि नयाँ भर्सन थर्टीन अपडेटपछि टेस्लाको टेक्नोलोजीमा ’अत्यधिक सुधार’ भएको छ । तर, यो पछिल्लो साइबरट्रक दुर्घटना सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएपछि विज्ञहरूले यो प्रविधि अझै पूर्ण रूपमा तयार नभएको चेतावनी दिएका छन् । प्रोफेसर साबेर फल्लाह (सेफ एआई र अटोनोमी, यूनिभर्सिटी अफ सरे) भन्छन्– ‘टेस्लाले यस्तो प्रविधिको दौड सुरु गरिरहेको छ, जुन अझै तैनाथ गर्न तयार छैन । लेन अन्त्य हुने, लेन मर्ज गर्ने वा अकस्मात सडकको लेआउट परिवर्तन हुने अवस्थाहरूमा एआई प्रणालीहरू अझै विश्वसनीय छैनन् ।’ टेस्लाले हालसम्म यस घटनाबारे औपचारिक प्रतिक्रिया दिएको छैन । टेस्लाको रोबोट्याक्सी योजना र आगामी चुनौतीहरू एलन मस्कले जुन २०२५ देखि टेक्सासको अष्टिन सहरमा रोबोट्याक्सी परीक्षण गर्ने योजना सुनाएका छन् । यसपछि क्यालिफोर्निया र अन्य अमेरिकी क्षेत्रमा सेवा विस्तार गरिने बताइएको छ । एलन मस्कले जुन २०२५ देखि टेक्सासको अष्टिन सहरमा रोबोट्याक्सी परीक्षण गर्ने योजना सुनाएका छन्। यसपछि क्यालिफोर्निया र अन्य अमेरिकी क्षेत्रमा सेवा विस्तार गरिने बताइएको छ। टेस्लाका लागि रोबोट्याक्सीको सफल सञ्चालन अति आवश्यक छ । किनभने टेस्लाका पुराना ईभी मोडेलहरूको माग घट्दै गएको छ र लगानीकर्ताहरू अब मस्कको रोबोटिक्स र एआई योजनामा बढी आश्रित छन् । अन्य वाहन निर्माताहरूले सुरक्षाको लागि बहुप्रविधि प्रयोग गर्ने भएतापनि टेस्लाको दृष्टिकोण केवल क्यामेरामा निर्भर छ । घाटामा भियतनामी ईभी भिनफास्ट, डेलिभरी तीव्र बनाए पनि विदेशमा बिक्री गर्न संघर्ष ईभी ब्याट्री रिसाइक्लिङमा नयाँ उपलब्धी हासिल, युरोपलाई चीनविरुद्ध प्रतिस्पर्धा गर्न सजिलो निसान र होन्डाको ६० अर्ब डलरको मर्जर वार्ता कसरी असफल भयो ? मस्कको दशक लामो ‘स्वचालित टेस्ला’ ल्याउने वाचा पूरा होला ? विज्ञ भन्छन्- जोखिम धेरै
जापानले मूल्य वृद्धिका कारण आपत्कालीन चामल भण्डार जारी गर्ने
काठमाडौं । जापान सरकारले शुक्रबार बढ्दो मूल्यको प्रतिक्रियामा आपत्कालीन प्रयोगका लागि सुरक्षित राखिएको चामलको भण्डार जारी गर्ने बताएको छ । चामल राष्ट्रको प्रिय मुख्य खाद्यान्न हो । सरकारले विगतमा ठूला भूकम्प जस्ता आपत्कालीन अवस्थामा आफ्नो चामल भण्डार प्रयोग गरेको थियो तर वितरणमा अवरोधका कारण यसो गर्ने यो पहिलो पटक हुनेछ । सन् २०२३ मा अत्यधिक गर्मी मौसमले निम्त्याएको अभावले मागलाई अत्यधिक बढाएपछि गत गर्मीमा चामलको मूल्य बढेको थियो र त्यसपछि निरन्तर बढ्दै गएको छ । जलवायु परिवर्तनले निम्त्याएको अत्यधिक गर्मी लहरले विश्वका धेरै भागलाई घेरेको बेला जापानले सन् २०२४ मा रेकर्ड गरिएको सबैभन्दा तातो वर्षको सामना गर्दै निरन्तर उच्च तापक्रमको सामना गरिरहेको छ । कृषिमन्त्री टाकु इटोले पत्रकारहरूलाई सरकारले आफ्नो १० लाख टन भण्डारबाट दुई लाख १० हजार टन चामल जारी गर्ने बताए । ‘हामी जसरी पनि वितरणको स्थिर अवस्थालाई सुधार गर्न चाहन्छौँ’, उनले भने । सरकारले शरद ऋतुमा नयाँ फसलको चामल बजारमा आएपछि मूल्य स्थिर हुने आशा गरेको थियो तर वृद्धि जारी रह्यो । सरकारी सर्वेक्षणअनुसार फेब्रुअरीमा पाँच किलोग्रामको थैलाको पछिल्लो औसत खुद्रा मूल्य तीन हजार छ सय ८८ येन (२४ डलर) थियो । यो गत वर्षको दुई हजार २३ येनबाट बढेको हो । एक अभूतपूर्व कदममा कृषि मन्त्रालयले गत महिना नयाँ नियमअन्तर्गत सरकारको चामल भण्डारको बिक्रीलाई अनुमति दिने निर्णय गरेको थियो । पहिले भण्डार गरिएको चामल गम्भीर बाली असफल भएमा वा विपत्तिको अवस्थामा मात्र जारी गर्न सकिन्थ्यो तर नियमहरूमा परिवर्तनले चामल वितरण स्थिर मानिएको बेला जारी गर्न अनुमति दिन्छ । मन्त्रालयले एक वर्षभित्र वितरकहरूबाट त्यही परिमाणको चामल फिर्ता खरिद गर्नुपर्छ । दुई वर्षअघि चामलको ठूलो बाली असफल भएपछि किनमेलकर्ताहरू यो मुख्य खाद्यान्न किन्न हतारिएपछि सरकारले सन् १९९५ मा चामल भण्डारण गर्न कानून लागू गरेको थियो ।
हमासले शुक्रबार रिहा गर्ने इजरायली बन्धकहरूको नाम सार्वजनिक गर्ने अपेक्षा, त्यसपछि युद्धको अन्त्य गर्ने
काठमाडौं । इजरायलले गाजामा करिब एक महिना पुरानो युद्धविराम सम्झौता रद्द गर्ने चेतावनीपछि हमासले शुक्रबार तीन जना बन्धकको नाम सार्वजनिक गर्ने अपेक्षा गरिएको स्थानीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । प्यालेस्टिनी लडाकू समूह हमासले यस हप्ताको अन्त्यमा तीन जीवित बन्धकहरूलाई रिहा गर्ने वा गाजामा पुनः युद्ध सुरु गर्नेमध्ये एक विकल्प रोज्नुपर्ने इजरायली चेतावनीपछि हमासले थप तीन बन्धकको रिहाइका लागि सहमति जनाएको हो । असअघि, हमासले युद्धविरामको स्पष्ट उल्लङ्घन भएको भन्दै रिहाइ रोक्ने बताएको थियो । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गाजा क्षेत्र अमेरिकाले कब्जा गर्ने प्रस्ताव गरेपछि गाजामा १५ महिनादेखि जारी युद्ध अन्त्यका लागि जनवरी १९ मा भएको युद्धविराम सम्झौता पालनाका लागि प्यालेस्टिनी समूहलाई चर्को दबाब परेको छ । इजरायली सञ्चारमाध्यमका अनुसार युद्धविराम र ‘निर्धारित समयतालिकाअनुसार’ अर्को आदानप्रदान गर्ने प्रतिबद्धता दोहो¥याउँदै शनिबार रिहा हुने तीन बन्धकको नाम सार्वजनिक गर्ने तयारी हमासले गरेको हो । नेपाली युवक बिपिन जोशीलाई पनि हमासले बन्धक बनाएको छ । हमासका प्रवक्ता अब्देल लतिफ अल-कानौले भने, ‘हामी यसलाई (युद्धविराम) कार्यान्वयन गर्न इच्छुक छौं र यसलाई पूर्ण रूपमा पालना गर्न कब्जामा रहेका बन्धकको सहारा लिन बाध्य छौँ ।’ हमासले शनिबार ‘तीन जना जीवित बन्धक’ लाई रिहा गर्न इजरायलले दवाब दिएको हो । सरकारका प्रवक्ता डेभिड मेन्सरले भने, “यदि हमासले हाम्रा कम्तीमा तीन बन्धकहरूलाई शनिबारअघि फिर्ता गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएन भने शनिबार मध्याह्नसम्म युद्धविराम अन्त्य हुनेछ।’ हमासले यसअघि इजरायलले युद्धको भग्नावशेष हटाउन आवश्यक पर्ने भारी मेशिनरीको आपूर्ति रोकेको आरोप लगाएको थियो भने गाजासँग जोडिएको इजिप्टको राफा सीमा क्षेत्रमा ‘बुलडोजर’को लाइन लागेको थियो । एजेन्सी