इजरायल र इरानबीचको संघर्षमा अहिलेसम्म के-के भयो ?
काठमाडौं । इजरायलले जुन १३ मा इरानको ‘परमाणु कार्यक्रम’सँग सम्बन्धित विभिन्न ठाँउहरूमा आक्रमण गरेको थियो । त्यसयता दुवै देशबीच पाँच दिनदेखि संघर्ष जारी छ । सोमबार राति इरानको सरकारी टेलिभिजन च्यानल इस्लामिक रिपब्लिक अफ इरान न्यूज नेटवर्कले इजरायलले आफूहरूलाई आक्रमण गरेको जनाएको थियो । हालै मध्यपूर्वमा इरान र इजरायलबीच सशस्त्र झडप तीव्र बनेपछि क्षेत्रीय तथा विश्व शक्तिहरू चिन्तित छन् । क्षेत्रीय विश्लेषकहरूका अनुसार यदि इरान र इजरायलबीच तनाव अझ बढेमा सम्पूर्ण मध्यपूर्व अस्थिर हुन सक्ने र विश्व ऊर्जा बजारमा समेत नकारात्मक असर पर्न सक्ने अनुमान छ । अहिलेसम्म दुवै देशबीच के-के भयो ? इरान र इसरायलले सोमबार राति र मंगलबार बिहान पनि एकअर्कामाथि आक्रमण गरेका छन्, यद्यपि येरुशलममा रहेका हाम्रो बीबीसी पत्रकार ह्यूगो बाशेगाका अनुसार पछिल्ला रातहरूको तुलनामा यस पटक केही शान्त देखिएको छ । इजरायली सेनाले सोमबार राति गरेको हवाई आक्रमणमा इरानका वरिष्ठ सैनिक कमाण्डर अली शादमानीलाई मारिएको दाबी गरेको छ । साथै इजरायलले इरानले आज बिहान (मंगलबार) इजरायलतिर ३० वटा मिसाइल प्रहार गरेको जनाएको छ । तेहरानका स्थानीयहरूले जनाए अनुसार चेतावनीपछि सडकहरूमा ठूलो जाम लागेको छ र पेट्रोल पम्पहरूमा कैयौं किलोमिटर लाम लागिरहेको छ । ट्रम्पले भनेका छन् कि इरानसँग ‘परमाणु हतियार हुन सक्दैन ।’ तेहरानबाट मानिसहरूलाई बाहिर जान गरेको आफ्नो अपिलबारे उनले भने, ‘म सिर्फ चाहन्छु कि मानिसहरू सुरक्षित रहून् ।’ हमासद्वारा सञ्चालित स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ कि गाजामा इजरायली सैनिकहरूको गोलीबारीका कारण सहायता वितरण केन्द्रहरू नजिकै कम्तीमा ४५ जनाको मृत्यु भएको छ । आईडीएफले घटनाको समीक्षा भइरहेको जनाएको छ ।
इरान-इसरायल संघर्षबारे ट्रम्पको टिप्पणी : हामी युद्धविरामभन्दा ठूलो समाधान खोज्दैछौं
काठमाडौं । इरान र इसरायलबीच जारी सैन्य तनावलाई लिएर अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले टिप्पणी गरेका छन् । उनले युद्धविरामलाई मात्र समाधान नमानी अझ स्थायी र प्रभावकारी उपाय खोज्नुपर्ने धारणा राखेका छन् । ट्रम्पले यो भनाइ जी-७ शिखर सम्मेलनबाट फर्किने क्रममा एयर फोर्स वन विमानभित्र पत्रकारहरूसँग कुराकानी गर्ने क्रममा आएको हो । उनका अनुसार युद्धविरामले समस्या तत्काल थामिए जस्तो देखिए पनि दीर्घकालीन रूपमा समाधान दिँदैन । पत्रकारहरूले युद्धविरामभन्दा राम्रो भन्नाले के अर्थ हो भनेर सोध्दा ट्रम्पले प्रष्ट पारे, ‘एउटा वास्तविक अन्त्य- युद्धविराम होइन ।’ उनले इरान र इसरायलबीचको झडप रोक्न मात्रै होइन, त्यसको जरा नै समाप्त पार्ने उपायको पक्षमा आफू रहेको बताए । ट्रम्पले इरानलाई परमाणु हतियार नबनाउन चेतावनी पनि दोहोर्‍याए । ‘याद राख्नूस्, इरानसँग परमाणु हतियार हुनै हुँदैन,’ ट्रम्पले भने । उनले हाल इरानमा रहेका नागरिकहरूको सुरक्षाका लागि समेत अपिल गरे । हालै मध्यपूर्वमा इरान र इसरायलबीच सशस्त्र झडप तीव्र बनेपछि क्षेत्रीय तथा विश्व शक्तिहरू चिन्तित छन् । पश्चिमी मुलुकहरूले युद्धविरामका लागि कूटनीतिक पहल गरिरहेका बेला ट्रम्पको यस्तो अभिव्यक्ति आएको हो। क्षेत्रीय विश्लेषकहरूका अनुसार यदि इरान र इसरायलबीच तनाव अझ बढेमा सम्पूर्ण मध्यपूर्व अस्थिर हुन सक्ने र विश्व ऊर्जा बजारमा समेत नकारात्मक असर पर्न सक्ने अनुमान छ ।
रियल इस्टेटदेखि मोबाइलसम्म : ट्रम्प परिवारको नयाँ महत्त्वाकांक्षी योजना
काठमाडौं । ट्रम्प परिवारले नयाँ मोबाइल फोन कम्पनी सुरु गर्ने भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् । यो घोषणा डोनाल्ड ट्रम्पको राष्ट्रपति कार्यकालमा सुरु गरिएका धेरै व्यवसायमध्ये एक हो । कम्पनीको नाम ट्रम्प मोबाइल र फोनको नाम टीवान फोन राखिने भएको छ । ट्रम्प परिवारले नयाँ मोबाइल कम्पनी सुरु गर्नु मुख्य रूपमा ‘अमेरिका फर्स्ट’ भन्ने उनीहरूको राजनीतिक विचारधारा र पारिवारिक व्यापारिक हितबीच सम्भावित द्वन्द्वसँग जोडिएको छ । राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका छोरामध्ये एक एरिक ट्रम्पले यो नयाँ कारोबार सम्हाल्ने जनाइएको छ । नयाँ मोबाइल कम्पनीको घोषणा पछिल्लो समय पश्चिम एसियामा भएका रियल इस्टेट सम्झौतापछि आएको हो । यसमा कतारमा गोल्फ विकास परियोजनाको घोषणा पनि समावेश छ, जुन अप्रिलमा गरिएको थियो । त्यसैगरी, भियतनाममा गोल्फ कोर्स, होटल र रियल इस्टेट परियोजनाहरू बनाउन १।५ अर्ब डलरको साझेदारीलाई गत महिना स्वीकृति दिइएको थियो । यद्यपि यसबारे छलफल ट्रम्प राष्ट्रपति बन्नुभन्दा पहिलेदेखि नै सुरु भएको थियो । एप्पललाई निशाना ? गत महिना ट्रम्पले एप्पलको चर्को आलोचना गरेका थिए । उनले एप्पलले आफ्ना उत्पादन अमेरिकामै बनाउन सुरु नगरेमा मोबाइल फोनमा २५ प्रतिशत शुल्क लगाइने चेतावनी दिएका थिए । उनले भनेका थिए, ‘यदि कम्पनीले आफ्नै देशमा उत्पादन सुरु गर्दैन भने मोबाइल फोनमा २५ प्रतिशत शुल्क तिर्नुपर्छ ।’ यसको अर्थ एप्पलले यदि अमेरिका बाहिर फोन बनायो भने त्यसलाई अमेरिका भित्र्याउँदा धेरै कर तिर्नुपर्नेछ । नयाँ मोबाइल फोन कम्पनीको उद्देश्य अमेरिकाभित्र रोजगारी सिर्जना गर्नु हो । एरिक ट्रम्पका अनुसार उनीहरूले अमेरिकामै फोन बनाउने र कल सेन्टरहरू पनि यही सञ्चालन गर्नेछन्, जसले धेरैलाई रोजगारी दिनेछ । तर केहीलाई चिन्ता छ कि ट्रम्प परिवारले आफ्नो राजनीतिक प्रभाव प्रयोग गरेर आफ्नै व्यापारलाई फाइदा पुर्याउन सक्छ । त्यस्तै, पाकिस्तानसँग ट्रम्प परिवारको वित्तीय सम्बन्ध पनि चर्चामा रहेको छ । यसमा पाकिस्तानको क्रिप्टो लगानी पनि सामेल छ । ट्रम्प-पाकिस्तान क्रिप्टो जडान २६ अप्रिलबाट सुरु भएको हो । त्यस दिन क्रिप्टो एक्सचेन्ज फर्म वर्ल्ड लिबर्टी फाइनान्सियल इन्क (डब्ल्यूएलएफआई) ले नवगठित पाकिस्तान क्रिप्टो काउन्सिल (पीसीसी) सँग एक समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर गरेको थियो । यस कम्पनीको स्वामित्व ट्रम्प परिवारसँगै रहेको छ । डब्ल्यूएलएफआईमा डोनाल्ड जुनियर, एरिक ट्रम्प र बैरोन ट्रम्प पनि नेतृत्व टोलीमा सामेल छन् । चिनियाँ टेक कम्पनीहरू ताइवानको निशानामा, कालोसूचीमा परे हुवावे र एसएमआईसी विज्ञापन व्यवसायलाई तहसनहस पार्दै एआई
