गरिब किसानको छोराले बनाएको ‘हुन्डाई’, विश्वको तेस्रो ठूलो कार कम्पनी
काठमाडौं । दक्षिण कोरियाको अटो कम्पनी ‘हुन्डाई’ सवारी उत्पादनका हिसाबले विश्वको तेस्रो ठूलो कम्पनी र बजार पुँजीको हिसाबले १६औं ठूलो कम्पनी हो । हुन्डाईको व्यवसाय अटो र निर्माणलगायत धेरै क्षेत्रमा फैलिएको छ । तर संसारमा यो कम्पनी केवल आफ्नो गाडीको लागि धेरै परिचित छ । हुन्डाईको स्थापना चुङ जु-युङले गरेका थिए, जसलाई लिएर आज दक्षिण कोरियाका हरेक नागरिक गर्व गर्दछन् । उनी धेरै वर्षसम्म दक्षिण कोरियाको सबैभन्दा धनी थिए । यद्यपि चुङ जु-युङको जीवन संघर्षले भरिएको थियो । धेरै पटक उनको व्यवसाय ध्वस्त भयो तर उनले कहिल्यै हार मानेनन् । आज हामीले यिनै चुङ जु-युङको बारेमा यहाँ उल्लेख गर्दैछाैं । चुङको जन्म उत्तर कोरियाको कानवोन प्रान्तको एउटा सानो गाउँ टोन्चोनमा सन् १९१५ मा गरिब किसानको घरमा भएको थियो । उनी ७ दाजुभाइमध्ये जेठा थिए । उनका बुवा धानखेती गर्दथे । चुङ शिक्षक बन्न चाहन्थे तर उनको परिवारसँग पढाइका लागि पैसा थिएन । उनका बुबाले खेतीपाती गरून् भन्ने चाहन्थे तर खेतीपातीमा उनको रुचि थिएन । एक दिन मौका छाेपी चुङ घरबाट भागे अनि एउटा निर्माण कम्पनीमा काम गर्न सुरु गरे । त्यतिबेला उनी १६ वर्षका थिए । तर दुई महिनापछि उनका बुवाले उनलाई फेला पारे र फर्काए । चुङको मन घरमा थिएन । उनी फेरि भागे र फेरि पनि समातिए । यो क्रम धेरै पटक जारी रह्यो । सुरुवाती संघर्ष अन्ततः १९३४ मा चुङ घरबाट भाग्न सफल भए । उनी भागेर दक्षिण कोरिया पुगेका हुन् । त्यहाँ उनले चामल पसलमा डेलिभरी ब्वाईको रूपमा काम गर्न थाले । उनको इमानदारी र लगनशीलता देखेर पसल साहुले उनलाई मेनेजर बनाए । सन् १९३७ मा पसलका मालिक बिरामी परे र आफ्नो पसल चुङलाई सुम्पिए । यसरी २२ वर्षको उमेरमा चुङ पसलको मालिक बने । तर १९३९ मा जापानीहरूले उनको पसल बन्द गरे । यसपछि चुङले साथीबाट ऋण लिएर अटो मर्मत पसल खोले । उनको यो काम पनि राम्रै चलिरहेको थियो तर १९४३ मा जापानीहरूले फेरि व्यापार बन्द गरिदिए । १९४५ मा दोस्रो विश्वयुद्ध समाप्त भएपछि चुङको भाग्यमा परिवर्तन आयो । १९४६ मा उनले हुण्डाई नामक इन्जिनियरिङ र निर्माण कम्पनी स्थापना गरे । तर १९५० मा उत्तर कोरियाको आक्रमणका कारण चुङले आफ्नो व्यवसाय छोडेर बुसान भाग्नुपर्यो । युद्ध समाप्त भएपछि चुङले आफ्नो व्यवसाय पुनः सुरु गरे । उनले अमेरिकी सेना र कोरियाली सरकारबाट धेरै ठेक्का पाए । तर उनको व्यवसाय १९६१ मा जनरल पार्क चुङ-ही सत्तामा आएपछि फस्टाउन सुरु भएको थियो । हुन्डाईले धेरै निर्माण परियोजनाहरू पायो । यस अवधिमा चुङले आफ्नो व्यवसायलाई धेरै क्षेत्रमा विस्तार गरे । हुन्डाईको बिजनेस हुन्डाई समूहमा ८६ कम्पनी थिए । यसले चिप्सदेखि जहाजसम्म सबै कुरा बनाउँथ्यो । यसैबीच, चुङले अटो क्षेत्रमा सम्भावना देखे र कारको डिजाइनमा काम गर्न थाले । उनी मध्यम वर्गका लागि गाडी बनाउन चाहन्थे । करिब ८ वर्षको कडा परिश्रमपछि कम्पनीले सन् १९७५ मा आफ्नो पहिलो स्व-निर्मित कार पोनी लन्च गर्यो । यो सस्तो र यसको डिजाइन पनि उत्कृष्ट थियो । पोनी यति सफल भयो कि यसले बजारको ६० प्रतिशत कब्जा गर्यो । हुन्डाई १९८२ मा बेलायती बजारमा प्रवेश गरेको थियो र पहिलो वर्ष नै कम्पनीले त्यहाँ करिब ३ हजार कार बिक्री गरेको थियो । वर्षमै १ लाख ७० हजार कार बिक्री १९८४ मा कम्पनीले क्यानडामा पोनी २ बिक्री गर्न थाल्यो, जुन राम्रो संख्यामा बिक्री भयो । १९८६ मा कम्पनीले अमेरिकामा एक्सेल कार लन्च गरेको थियो र पहिलो वर्षमै १ लाख ७० हजार कार बिक्री गरेर हलचल मच्चाएको थियो । यो धेरै वर्षको लागि अमेरिकामा सबैभन्दा राम्रो बिक्री कार थियो । आज हुन्डाई विश्वको शीर्ष १०० सबैभन्दा मूल्यवान ब्रान्डहरूमा पर्छ । साथै, यो टोयोटा र फक्सवागनपछि उत्पादनको हिसाबले तेस्रो ठूलो अटो कम्पनी हो । कम्पनीको व्यवसाय विश्वका १९३ देशमा फैलिएको छ । सन् २००१ मा चुङको निधन भएको थियो तर त्यतिन्जेलसम्म उनले हुन्डाईलाई निकै उचाइमा पुर्याइइसकेका थिए। (एजेन्सीहरूको सहयोगमा)
ब्रायन लाराले गरे डीपलको ब्याटमा हस्ताक्षर
काठमाडौं । क्रिकेट लिजेन्ड ब्रायन लाराले डीपलको क्रिकेट ब्याटमा हस्ताक्षर गरेका छन् । आइतबार राजधानीमा आयोजित एक कार्यक्रममा लाराले क्यानका सचिव तथा डीपल इभिजका ब्रान्ड एम्बेसडर पारस खड्का र नेपालमा डीपलका मालिक विष्णुकुमार अग्रवालको उपस्थितिमा हस्ताक्षर गरेका हुन् । कार्यक्रममा क्रिकेट लिजेन्ड लाराले प्रख्यात क्रिकेट होस्ट एन्ड्रयू लियोनार्डसँग क्रिकेटप्रतिको आफ्नो लगाव र अविस्मरणीय कथा साझा गरेका थिए । नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) का क्रिकेटरहरू र अन्य क्रिकेट उत्साहीहरूले ब्रायन लारासँग उनको विरासत र क्रिकेट करिअरका बारेमा कुराकानी गरेका थिए । कार्यक्रममा क्यानका पदाधिकारी, एनपीएलका टिम सञ्चालक, क्रिकेटर तथा डीपलका ग्राहकहरूको उल्लेख्य उपस्थिति रहेको थियो । डीपल १६२ वर्षको विरासत भएको चीनको सबैभन्दा पुरानो अटोमोबाइल कम्पनी चाङ्गानको भविष्यवादी र बुद्धिमानी उप-ब्रान्ड हो । ८ महिनाअघि नेपालमा लन्च गरेपछि डीपल इभीका ६५० युनिटहरू बिक्री भइसकेका छन् । डीपल ईभीजमा वेलकम सिट, सनफ्लावर टचस्क्रिन, अग्मेन्टेड रियालिटी हेड-अप डिस्प्ले, जेस्चर कन्ट्रोल तथा हेडरेस्ट र आउटडोर स्पिकरहरू लगायत १५ भन्दा बढी पहिलो पटक आविष्कार गरिएका फिचरहरू छन् जसले यसलाई छोटो अवधिमा नेपाली बजारमा सबैभन्दा लोकप्रिय ईभी बनाएको छ ।
नेपालमै गाडी निर्माण कम्पनी स्थापना हुनुपर्छ : मन्त्री दाहाल
काठमाडौं । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायातमन्त्री देवेन्द्र दाहालले अब गाडीहरू नेपालमै निर्माण गर्नुपर्ने बताएका छन् । नाडा अटोमोबाइल्स एशोसिएसन अफ नेपालको ४८ औं वार्षिक साधारण सभालाई सम्बोधन गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन् । मन्त्री दाहालले विगतमा नेपालमा गाडी बोकेर ल्याइने अवस्थाको इतिहास स्मरण गर्दै अब नेपालमै निर्माण गर्नुपर्नेमा जोड दिएका हुन्। उनले भने, ‘विगतमा नेपालमा गाडी बोकेर ल्याइन्थ्यो । अहिले एसेम्बल गर्न पनि थालिएको छ । अब नेपालमै निर्माण गर्नुपर्छ ।’ यस्तै, मन्त्री दाहालले सरकारले भौतिक पूर्वाधार निर्माण गर्ने जिम्मेवारी सरकारको भएकाले त्यसतर्फ आफ्नो ध्यान रहेको बताए । यस्तै, उनले अब ईभीको युग भएको उल्लेख गर्दै त्यस क्षेत्रमा पनि केही चुनौतीहरू रहेको बताए । उनले ईभीको ब्याट्रीको डिस्पोज विश्वव्यापी चुनौतीको विषय भएको बताए ।
