सिद्धि हाइड्रोले आइपीओ निष्काशन गर्ने, बिक्री प्रबन्धकमा सिटिजन्स क्यापिटल
काठमाडौं । सिद्धि हाइड्रो कम्पनी लिमिटेडले आइपीओ निष्काशन गर्ने भएको छ । यसका लागि कम्पनीले सिटिजन्स क्यापिटललाई सेयर निष्कासन तथा बिक्री प्रबन्धकमा सिटिजन्स क्यापिटललाई नियुक्त गरेको हो । बिहीबार एक कार्यक्रमबीच भएको सम्झौतापत्रमा सिद्धि हाइड्रोका तर्फबाट प्रबन्ध निर्देशक सन्तोषराज नेपाल र सिटिजन्स क्यापिटलका तर्फबाट प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सबिर बादे श्रेष्ठले हस्ताक्षर गरेका छन् । सम्झौताअनुसार सिटिजन्स क्यापिटलले सिद्धि हाइड्रोको सार्वजनिक निष्कासनका लागि बिक्री प्रबन्धकको कार्य गर्नेछ । सिद्धि हाइड्रोले निर्माण गरिरहेको आयोजना ‘सिद्धि खोला जलविद्युत आयोजना’ इलाम जिल्लामा अवस्थित रहेको छ । यो आयोजना १० मेगावाट बिजुली उत्पादन क्षमताको रहेको छ ।
वित्तीय सूचकमा अब्बल बन्दै स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंक, पाँचौं पटक पायो त्रिपल ए रेटिङ
काठमाडौं । स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंक नेपालले पाँचौं पटक त्रिपल ए रेटिङ पाएको छ । इक्रा नेपालले बैंकलाई लगातार पाँचौं वर्ष पनि बैंकलाई ‘इक्राएनपी-आईआर त्रिपल ए’ को रेटिङ पुनः पुष्टि गरिदिएको हो । यो रेटिङले बैंकले समयमै वित्तीय दायित्वहरु पुरा गर्न सक्ने र कम्पनी उच्चतम स्तरको सुरक्षित रहेको बुझाउँछ । इक्रा नेपालले बैंकका विभिन्न वित्तीय सूचकलाई आधारमानेर उक्त उच्च स्तरको रेटिङ दिएको बताएको छ । जसमा बैंकको सीआरएआर, निष्कृय कर्जा (एनपीएल) लगायतका विभिन्न वित्तीय सूचकहरु छन् । हाल स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंकको एनपीएल १.६० प्रतिशत मात्रै छ । जुन अन्य वाणिज्य बैंकको तुलनामा सबैभन्दा कम हो । हाल अन्य वाणिज्य बैंकहरुको औषत एनपीएल नै ३.६३ प्रतिशत रहेको छ । साथै, बैंकको वित्तीय अवस्था पनि अन्य बैंकको तुलनामा बलियो, सुरक्षित र वित्तीय सबलतामा अब्बल रहेको इक्रा नेपालको दावी छ । लगातार पाँच वर्षसम्म त्रिपल रेटिङको पुनः पुष्टि पाएसँगै स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अनिर्वाण घोष दस्तिदारले यसले बैंक तथा बैंकका सबै सरोकारवालाहरुप्रतिको प्रतिबद्धताको बलियो प्रमाणीकरण रहेको बताएका छन् ।
हवाई टिकटमा १३ प्रतिशत अतिरिक्त कर व्यवस्थाले पर्यटन क्षेत्र निरुत्साहित भयो : अध्यक्ष ढकाल
काठमाडौं । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकाल सरकारले लगाएको हवाई टिकटमा १३ प्रतिशत अतिरिक्त कर व्यवस्थाले नेपालको पर्यटन क्षेत्रलाई निरुत्साहित गरेको बताएका छन् । बिहीबार प्रतिनिधि सभा अन्तर्गतको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र पर्यटन समितिको बैठकमा बोल्दै अध्यक्ष ढकालले यस्तो बताएका हुन् । अध्यक्ष ढकालले हवाई टिकटमा १३ प्रतिशत अतिरिक्त कर व्यवस्थाले अन्तर्राष्ट्रिय हवाई भाडा महँगो भएकाले नेपालमा यात्रा गर्ने विदेशीहरु कम भएकाले पर्यटन व्यवसायमा नकारात्मक असर परेको दाबी गरे । उनले सरकारले हवाई टिकटमा गत वर्षको बजेटमार्फत सरकारले व्यवस्था गरेको १३ प्रतिशत अतिरिक्त कर करेक्शन गर्न आवश्यक रहेको बताए । सरकारले रोयल्टीमा ५ प्रतिशत शुल्क लगाउने नीतिले नेपालमा गुणस्तरीय अन्तर्राष्ट्रिय होटलमा लगानी आउन र सञ्चालनमा समेत कठिन भएको बताए । भारतीय र गैरआवासीय भारतीय नागरिकहरुको विवाहको इभेन्ट भारत भन्दा बाहिर गर्ने प्रचलन रहेको भन्दै उक्त इभेन्ट नेपालमा गर्नसक्ने गरी नीतिगत रुपमा व्यवस्था गर्न आवश्यक रहेको जानकारी दिए । उनले उक्त विवाहका इभेन्ट नेपालमा ल्याउनसके नेपालले धेरै लाभ लिनसक्ने अवस्था रहेको बताए । अध्यक्ष ढकालले सीमामा पर्यटनसँग सम्बन्धित सबै कुराहरु सहज बनाउन आवश्यक रहेको जानकारी दिए । ‘पाँच तारे होटलका ५ प्रतिशत सर्भिस चार्जको कारणले गुणस्तरीय विदेशी ब्राण्ड नेपालमा आउनको लागि असजिलो भइरहेको छ । भारतीय र गैरआवासीय भारतीय नागरिकहरुको विवाहको इभेन्ट भारत भन्दा बाहिर गर्ने प्रचलन रहेछ । उनीहरु थाइल्याण्ड, फिलिफिन्स, इण्डोनेसिया, दुबईमा गइरहनुभएको छ । यो इभेन्टहरु धेरै सख्यामा भइरहेको छ । सरकारले विमानस्थल तत्काल सञ्चालनमा ल्याउनुपर्छ । तत्काल सञ्चालनमा ल्याउन सकियो भने नेपालमा पर्यटनको धेरै सम्भावना रहेको छ’, उनले भने । उनले पर्यटन बोर्डलाई प्रभावकारी बनाउनको लागि निजी क्षेत्रको समेत सहभागिता गराउन माग गरे । पर्यटन बोर्डमा निजी क्षेत्रको सहभागिताले मात्रै पर्यटन प्रवद्र्धन थप प्रभावकारी बनाउन सकिने बताए । अध्यक्ष ढकालले सरकारले भैरहवा र पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलहरु तत्काल सञ्चालनमा ल्याउन आवश्यक रहेको भन्दै विमानस्थल सञ्चालनमा ल्याउन सक्दा मात्रै नेपालमा पर्यटनको धेरै सम्भावना देखिएको जानकारी दिए ।
याडियाको जि-६ विद्युतीय स्कुटर सार्वजनिक, मूल्य कति ?
काठमाडौं । बजारमा याडियाको जि-६ विद्युतीय स्कुटर सार्वजनिक भएको छ । याडिया इलेक्ट्रीक स्कुटरको नेपालका लागि आधिकारीक बिक्रेता कम्पनी कुजु नेपालले जी-६ मोडल नेपाल भित्र्याएको हो । कम्पनीका अनुसार याडिया जि-६ मा ३ किलोवाटको मोटर र २.७३ किलोवाट आवरको ग्राफिन ब्याट्री छ । यसले सिंगल चार्जमा १५० किलोमिटर रेन्ज दिन्छ । यसलाई ६ देखि ७ घण्टामा फुल चार्ज गर्न सकिन्छ । याडियाको जि-६ मा फुल चार्ज हुँदा १५० किलोमिटर गुड्ने बताइएको छ । फ्रन्ट तथा रियर डिस्क ब्रेक उपलब्ध सो इलेक्ट्रिक स्कुटरको ग्राउण्ड क्लियरेन्स १७० एमएम छ । फराकिलो फ्लोर बोर्ड, अल एलईडी सेटअप, १२ इन्चको आल्मुनियम ह्विल, ३० लिटरको बुट स्पेस लगायतका विभिन्न विशेषता छन् । कम्पनीले ब्याट्री र मोटरमा २ वर्ष वा २० हजार किलोमिटर गुड्दा सम्मको वारेन्टी दिएको छ । याडिया जि-६ को मूल्य २ लाख ६० हजार रुपैयाँ तोकिएको छ ।
बैंकमा सीईओभन्दा एआईले राम्रो काम गर्ने, नबिलले प्रयोगमा ल्याउँदै
काठमाडौं । हाल नबिल बैंकमा चिफ डिजिटल अफिसरको जिम्मेवारीमा कार्यरत प्रमेश्वर श्रेष्ठसँग लण्डनमा हुँदाकाे नौलो सपिङ अनुभव छ । उनी सामान किन्न एउटा पसलमा छिरे । तर, पसल खाली थियो । मान्छे थिएनन् । सामान पनि केही थिएन । मात्रै एउटा स्क्रिन थियो । उनले त्यो स्क्रिन हेरे । सामानहरूको सूची स्क्रिनमा प्रष्ट देखिन्थ्यो । आफूलाई चाहिने सामानमा क्लिक गरे । र, भुक्तानी पनि गरे । पसलको एउटा झ्यालमा काउन्टर थियो । त्यो काउन्टरमा टुङ्ग आवाज आयो र सामान दियो । नबिल बैंकको डिजिटल प्रणाली पनि यस्तै बनिरहेको छ । तर, त्यसको लागि बैंक मात्रै डिजिटल भएर हुँदैन । इकोसिस्टम नै डिजिटलमैत्री हुनु पर्ने श्रेष्ठको भनाइ छ । ‘अब शाखामा मान्छे चाहिदैन । बैंकको आन्तरिक प्रणाली तयार भइसकेको छ । कर्जा लिँदा मान्छे भेट्नु पर्दैन, कागजमा हस्ताक्षर गर्नु पर्दैन र मालपोत कार्यालय जानु पर्दैन । यसका लागि इकोसिस्टम जति चाँडो तयार भयो त्यति नै छिटो हामी कार्यान्वयनमा ल्याउँछौं ।’ यस्तो छ इतिहास सन् १९८० को दशकमा नेपालमा निजी क्षेत्रका बैंकहरू भर्खर सञ्चालनमा आउँदै थिए । नयाँ-नयाँ अभ्यासको थालनी भइरहेका थिए । सन् १९८४ मा कम्प्युटर प्रयोग गर्ने नबिल बैंक पहिलो बन्यो । जतिबेला डिजिटल बैंकिङको कल्पना नै थिएन । कम्प्युटराइज बैंकिङ भनिन्थ्यो । कागजमा हुने सबै काम कम्प्युटरमा हुन थाल्यो । सुरूवाती चरणमा कम्प्युटरमा अकाउन्टिङको काम मात्रै हुन्थ्यो । बिस्तारै आन्तरिक कामहरू सबै कम्प्युटरबाट गर्न मिल्ने भए । बैंकले सन् १९९० मा क्रेडिट कार्ड सञ्चालनमा ल्यायो । सन् १९९४ मा नेपालमा पहिलोपटक एटिएम मेसिन सुरू गर्याे । सन् २००३ मा नबिल इन्टरनेट बैंकिङ, सन् २०१० मा भिसा डेबिड कार्ड, सन् २०१२ मा मोबाइल बैंकिङ, सन् २०१५ मा इन्टरनेशनल मास्टर कार्ड, सन् २०२२ मा एन बैंक सञ्चालनमा ल्याएको नबिल बैंकले सन् २०२४ मा आइपुग्दा बैंकले एआईको प्रयोगका लागि तयारी गरिरहेको छ । ‘डिजिटाइजेशनको सुरुवाती चरणमा भुक्तानी मात्रै हुन्थ्यो । त्यसपछिको डिजिटल यात्रामा बैंकका आन्तरिक काम सबै कम्प्युटरमा हुन थाल्यो । क्रमशः कर्जाको काम पनि बिना कागज कम्प्युटरबाटै डिजिटलमाध्यमबाट दिन थाल्यौं,’ उनले भने, ‘भुक्तानीतर्फ इन्टरनेट बैंकिङ, मोबाइल बैंकिङ लञ्च गर्याैं । इन्टरनेट बैंकिङ वा मोबाइल बैंकिङ आएपछि ब्यालेन्स मात्रै हेर्न मिल्थ्यो । त्यसपछि, स्टेटमेन्ट, भुक्तानी, कारोबार गर्न मिल्नेगरी प्रणालीको विकास भयो । त्यसपछि नबिल बैंक मात्रै नभएर इको सिस्टम नै डिजिटल बन्दै गयो ।’ उनका अनुसार डिजिटल सम्बन्धि सबै काम गर्न एउटै माध्यमबाट हुने गरी नबिल बैंकले ‘डिजि बैंक’ लञ्च गर्यो । डिजिटल कारोबारमा आफूलाई अझै आक्रामक बनाउने बैंकको हुटहुटी थियो । त्यसपछि नियो बैंकिङको अवधारणा अगाडि सारेर ‘एन बैंक’ एप विकास गरी सार्वजनिक गर्यो । उक्त एप चलाउने ग्राहकले बैंक जानु नपर्ने उनको भनाइ छ । ‘खाता खोल्नदेखि कर्जा लिनसम्म बैंकमा नजानु पर्ने गरी एन बैंकले सेवा दिइरहेका छौं । ग्राहकहरूले ३० सेकेण्डमा खाता खोल्न सक्नुहुन्छ । यहि एपको प्रयोग गरी भिडियो केवाईसी, एन रेमिट, फोन लोन, कार्ड रिक्वेस्ट गर्नेदेखि मुद्दती निक्षेप खाता खोल्न सकिन्छ,’ श्रेष्ठले भने, ‘राष्ट्रिय परिचय पत्र नम्बरका आधारमा सबै काम हुन्छ । अब ग्राहकहरूले बैंकको लामो फर्म भर्नुपर्ने बाध्यताको अन्त्य हुने गरी प्रणालीको विकास गरिरहेका छौं ।’ ग्राहकलाई डिजिटल सेवा दिन सबैभन्दा पहिला बैंकको आन्तरिक प्रणाली डिजिटलमैत्री हुन जरूरी छ । सोही बमोजिम नबिल बैंकले आन्तरिक प्रक्रियालाई पूर्णरूपमा डिजिटल बनाइसकेको छ । बैंकका सयौं प्रक्रियालाई इन्टरनल अटोमेसन गरिसकेको उनले बताए । ‘पहिला कर्मचारीहरूले पनि फाइल बोकेर सबै डिपार्टमेन्टमा जानुपर्थ्यो । सबै कागज स्वीकृत भएपछि फेरी डकुमेन्ट बनाउनु पर्ने बाध्यता थियो । प्रक्रिया नै लामो थियो । ती सबै काम हामीले मिनिमाइज गरेर डिजिटलाइज गर्यौं । फाइल सबैलाई पठाएर हेर्न मिल्छ । अप्रुभ भएपछि बन्नुपर्ने डकुमेन्ट पनि डिजिट नै बन्छ,’ उनले भने, ‘जसले गर्दा ग्राहकको काम छिटो हुने भयो ।’ विगतमा कुनै कार्ड बनाउनु पर्याे भने ग्राहकहरू सम्बन्धित बैंकको शाखा कार्यालयमा जानु पर्ने बाध्यता थियो । फर्म भर्नुपर्ने, शाखाबाट केन्द्रिय कार्यालयमा पठाउनु पर्ने, केन्द्रिय कार्यालयमा आएपछि प्रणालीमा अपडेट गर्नु पर्ने, कार्ड बनेपछि शाखा कार्यालयमा पुगेपछि मात्रै ग्राहकले पाउँथे । तर, अब कार्डका लागि डिजिटलबाटै रिक्वेस्ट गरेर सहज रूपमा प्रयोग गर्न सकिने उनको भनाइ छ । उनका अनुसार क्याल्कुलेटरमा नदेखिँने फाइदा डिजिटल कारोबारबाट हुन्छ । ‘डिजिटल बैंकिङ भनेपछि भुक्तानी मात्रै बुझेका छन् । नबिलले भुक्तानीबाहेक अरू डिजिटल बैंकिङमा पनि जोड दिएको छ । आन्तरिक सेवा डिजिटलाइजेशन भएको विषयमा मार्केटिङ नै छैन । २ सयवटा प्रक्रिया डिजिटल बनाइसकेका छौं, रियल टाइममा लोन अप्लाइ गर्न मिल्ने गरी काम भइरहेको छ । अहिले पनि लोन अप्लाइ गर्न मिल्छ । तर, सिस्टमसँग लिङ्क भएको हुँदैन । इन टू इन डिजिटाइजेशन भएको छैन,’ उनले भने, ‘यदि यो भयो भने ग्राहकलाई सजिलो र बैंकलाई लागत कम हुन्छ । कुनै कर्जा दिन १५/३० दिन लाग्थ्यो भने एक महिनाको ब्याज गुमाउँछ । अब एक महिना अघि पाउने कर्जा तत्काल पाउने भएपछि त्यो पनि बैंकलाई फाइदा हुन्छ ।’ बैंकको प्रणालीमा एआई जडान उनकाअनुसार ग्राहकको तथ्याङ्क सही छ भने डिजिटल बैंकिङ पनि प्रभावकारी हुन्छ । स्थान, फोन नम्बर, इमेल लगायत सबै तथ्याङ्क सहि छन् भने ग्राहकलाई जानकारी गराउन पनि सहज हुन्छ । जस्तो ग्राहकले आफू बस्ने ठाउँ सही राखेको छ भने सो क्षेत्रमा के–के अफर चलिरहेको छ, मार्टहरूमा कस्ता वस्तुहरू बढी बिक्री हुन्छन् । एआईका माध्यमबाट सबै अध्ययन गरेर त्यहाँ बैंकले आफ्नो उपस्थिति जनाउन सक्छ । ‘एआईले तथ्याङ्क विश्लेषण गरेर धितो नराखी कर्जा दिन मिल्ने गरी सिस्टम बनाउँदैछौं । अहिले घरजग्गा र अटो क्षेत्रमा बढी कर्जा प्रवाह हुन्छ । आन्तरिक प्रणालीलाई एआई सिस्टममा लैजाने तयारी छ, प्रत्येक दिन थप के गर्न सकिन्छ भन्ने हिसाबले हामीले काम गरिरहेका छौं,’ उनले भने, ‘हाम्रो देशको पूर्वाधार पछाडि छ । तर, हामी अगाडि रहेर काम गरिरहेका छौं ।’ बैंकको प्रणालीमा एआई जडान गरिरहेको बताउँदै श्रेष्ठले भने, ‘एआईका विषयमा पनि हामीले काम गरिरहेका छौं । बैंकका सबै पोलिसीलाई एउटा मेसिन (सिस्टम)लाई सिकाउछौं । त्यो मेसिनलाई ग्राहकले सोध्नु भयो भने सबै उत्तर दिन्छ,’ उनले भने, ‘१ हजार पेजको डकुमेन्टलाई कसैले पनि कण्ठ गरेर बस्दैन । अब त्यो १ हजार पेज एउटा मेसिनलाई सिकाउने । अनि त्यो मेसिनलाई यो पेजमा के के लेखेको छ भनेर सोध्यो भने सबै भनिदिन्छ । कुन ठाउँमा लेखेको छ भनेर सबै देखाउँछ । यसलाई हामीले लागू गर्न खोजिरहेका छौं ।’ उनका अनुसार उक्त मेसिनले नै अध्ययन गरेर कर्जा पनि दिन सक्ने बनाउने तयारी भइरहेको छ । ‘अनि त्यो मेसिन सीईओभन्दा पनि खत्रा हुने भयो । मेसिनबाटै निर्णय गर्न लगाउन सकिन्छ,’ उनले भने, ‘एआईले विज्ञापन एजेन्सीको जागिर खाइसक्यो । सबै एआईबाट बनाइएका विज्ञापनहरू सामाजिक सञ्जालमा देख्छौं । अब डिजाइनरले एआई सिक्नु पर्ने बेला आयो । फिल्म मेकर पनि एआई सिकेर फिल्म बनाइरहेका छन् । नबिल बैंकले पनि आफ्नो सिस्टमलाई एआईमा आधारित बनाउन खोजेको हो ।’ नबिल बैंकका डिजिटल बैंकिङ प्रडक्ट डिजिटल बैंकिङ सेवा एन बैंकको माध्यमबाट दिईरहेको छ । ३० सेकेण्डमा खाता खोल्न सकिन्छ । तर, नियामकीय प्रावधानका कारण केवाईसी फर्म भर्नु पर्ने हुन्छ । बैंकको शाखामा नगई भिडियो केवाईसीबाट गर्न सकिन्छ । एन बैंकमा आवद्ध भइसकेपछि सबै डिजिटल सेवा उपलब्ध छन् । जस्तो अब कार्डको पिन लिन अब बैंक जानु पर्दैन । यदि कार्ड लिएको छ भने एटीएममा गएर पीन लिनुपर्ने हुन्छ । तर, नबिल बैंकको एटिएम मेसिनमा नगई नै मोबाइल एपबाट पिन सेट गर्न सकिन्छ । कार्ड ब्लक पनि मोबाइल एवबाटै गर्न सकिन्छ । मुद्दती निक्षेप खाता खोल्न, भर्चुअल डलर कार्ड पनि मोबाइल वालेटबाटै लिन सकिन्छ । रेमिट्यान्सको रकम बैंकमा गएर झिक्नु पर्ने बाध्यतालाई अन्त्य गर्दै न्यूनतम शुल्कमा एन बैंकबाट सहज रूपमा पठाउन सक्छन् । साथै, दराजसँग पनि समन्वय गरेर बैंकको मोबाइल एपबाट कारोबार गर्याे भने अधिकांश सामानहरूमा छुट प्राप्त गर्न सकिने उनको भनाइ छ । ८० प्रतिशत कारोबार डिजिटल्ली श्रेष्ठका अनुसार नबिल बैंकका डिजिटल बैंकिङ प्रयोगकर्ताहरू १५ लाख छन् । जसमध्ये १० लाख प्रयोगकर्ता सक्रिय कारोबार गरिरहेका छन् । बैंकको कुल कारोबारको ८० प्रतिशत कारोबार डिजिटलबाट हुने गरेको उनको भनाइ छ । साथै डिजिटल कारोबार गर्दा बैंकले कारोबारको आधारमा २ लाख रुपैयाँसम्म डिजिटल कर्जा दिने गरेको उनले बताए । ‘१० वटा ट्रान्जेक्सनमा ८ वटा डिजिटलबाट हुन्छ । बाँकी २ वटा नगदबाट हुन्छ । कर्पाेरेट हाउसको कारोबार बढी हुने भएकाले संख्यात्मक रूपमा थोरै कारोबार भएपनि भोलुम ठूलो हुन्छ,’ उनले भने, ‘ग्राहकको कारोबारको आधारमा २ लाखसम्म कर्जा दिइरहेका छौं ।’ उनका अनुसार डिजिटल बैंकिङका लागि बैंकमा ५५/६० जना कर्मचारीहरूले काम गरिरहेका छन् । डिजिटल बैंकमा लगानी गरेअनुसारको फाइदा बैंकलाई भइरहेको उनी बताउँछन् । जति व्यवसाय वृद्धि भयो सोही अनुसार बैंकलाई फाइदा हुने उनले बताए । ‘अन्य शुल्क त केही लिन पाउँदैन । भिजा वा मास्टर कार्डको शुल्क लिन पाउँछ । बैंकको मुख्य कमाउने ठाउँ भनेको कारोबाट नै हो,’ उनले भने,‘डिजिटल भएपछि एउटै मान्छेबाट धेरै काम हुन्छ । व्यवसाय बढ्छ । अहिले बैंकको नाफामा डिजिटल कारोबारको योगदान २५÷३० करोड रुपैयाँ छ । ब्यालेन्ससिटमा फाइदा नदेखिएपनि अप्रत्यक्ष रूपमा धेरै फाइदा छन् ।’ उनका अनुसार अब डिजिटलमा जोड दिन चेक बुकमा शुल्क लगाउनु पर्छ । डिजिटल गर्याे भने निःशुल्क र चेक लियो भने पैसा लाग्ने हुनु पर्ने उनको मत छ । क्रस बोर्डर डिजिटल कारोबार गर्ने नबिल बैंक पहिलो रहेको बताउँदै उनले भने, ‘म आफैं भारत गएर परीक्षण गरेर आइसकेको छु । सफल कारोबार भएको छ । अहिले सुरुवाती चरणमा छौं । कारोबार स्वतः बढ्छ । ५/६ महिनामा यसको नतिजा देखिन्छ ।’ ग्रामीण क्षेत्रका जनताहरूलाई डिजिटल बैंकिङ सेवामा जोड्न विभिन्न निकायले आआफ्नो ढंगले काम गरिरहेको उनको भनाइ छ । मोबाइल फोन र नेटवर्क भएपछि सगरमाथाको चुचुरोमा समेत बैंकिङ कारोबार हुने उनले बताए । ‘अहिले फोन नचलाउने कोही छैनन् । ग्रामीण क्षेत्रमा नेटवर्क चाहियो । नेटवर्क छ भने हामीलाई गाउँ शहर भनेर मतलब हुँदैन । जुनसुकै क्षेत्रमा पनि सहज कारोबार गर्न सकिन्छ । एभरेष्ट बैंकको टुप्पोमा समेत हामी कारोबार गराउन तयार छौं,’ उनले भने, ‘डिजिटल बैंकिङका लागि सरकार आफै खटिरहेको छ । राष्ट्र बैंकले समते जोड दिइरहेको छ ।’
कृषि विकास बैंकले सञ्चालन गर्यो विद्यार्थीसंग बैंक कार्यक्रम
काठमाडौं । बिश्व बैंकको आह्वानमा यस बर्षको मार्च १८ देखि २४ सम्मलाई ‘प्रोटेक्ट योर मनी, प्रोटेक्ट योर फ्यूचर’ भन्ने नारा सहित ग्लोबल मनि विकको रुपमा बैंकले सबै प्रदेशमा वित्तीय साक्षरता कार्यक्रमा संचालन गरेको छ । यसै सन्दर्भमाकृषि विकास बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीइओ) गोबिन्द गुरुङको उपस्थितिमा बैंकको कोशी प्रदेशको कार्यालयको आयोजनामा हरिनगरा माध्यमिक विद्यालय, हरिनगरमा बित्तीय साक्षरता कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । कार्यक्रममा विद्यालयका ११ र १२ कक्षामा अध्ययनरत विद्यार्थीहरुको उपस्थिति थियो । कार्यक्रमलाई सीइओ गुरुङले वित्तीय साक्षरताका सम्बन्धमा बैंक, विद्युतिय बैंकिंग सेवा, क्रिप्टो करेन्सी,क्यास लेस, पेपर लेस बैंकिङ सेवाहरु, बेलैमा बचत गर्ने बानीको बिकास, कर्जा, निक्षेप, एजेन्सी सेवालगायत, बचतको महत्व, खाताबाट कारोवार गर्दा हुने फाईदा, विद्युतिय कारोवार गर्दा अपनाउनु पर्ने सावधानी, पारिवारीक खर्चको लेखापालन जस्ता विषयमा जानकारी गराएका थिए । यसका अलवा आर्थिक समृद्धिका लागि परिवारका सदस्यहरुको भुमिका, आम्दानीको बढी अंश बचत गरेर उत्पादनमूलक क्षेत्रमा लगाउनु पर्ने लगायत विषयमा धारणा राखेका थिए । सो अवसरमा गुरुङले हरिनगरा क्षेत्रका कर्जाग्राहकहरुसँग कृषि बिकास बैंकले प्रदान गर्दे आएको सेवा सम्वन्धमा जानकारी लिएका थिए । कार्यक्रममा बैंकका उपमहाप्रबन्धकहरुकोसमेत उपस्थिति थियो । यो कार्यक्रम बैंकका प्रदेश कार्यलयहरुले चैत्र ५ देखी ११ गतेसम्म सामुदायिक विद्यालय लगायत विभिन्न २४ स्थानहरुमा संचाल गरेको थियो भने कर्यक्रमबाट करिव ५६०० छात्र छात्रा लाभान्वयित भएको बैंकले जनाएको छ ।
चार्जिङ स्टेशनमा लगानी बढाउन लगानीकर्तालाई कुलमानको आह्वान
काठमाडौं । नेपाल विद्युत प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले चार्जिङ स्टेशनमा लगानी बढाउन लगानी कर्ताहरुलाई आह्वान गरेका छन् । बिहीबार काठमाडौंमा याडिया जि—६ विद्युतीय स्कुटर सार्वजनिक कार्यक्रममा बोल्दै उनले यस्तो आह्वान गरेका हुन् । उनले सरकारले सबैभन्दा पहिला प्रोत्साहनका लागि देशभरका विभिन्न स्थानमा गरी ५१ वटा चार्जिङ स्टेशन राखेको भएपनि अहिलेसम्म आइसक्दा विद्युत प्राधिकरण र निजी क्षेत्र मिलेर देशभरका विभिन्न स्थानहरुमा करिव ४ सय वटा फास्ट चार्जिङ स्टेशन राखिएको बताए । उनले एकै ठाउँमा चार्जिङ स्टेशनहरु बढी भएकाले यस सम्बन्धी नीति बनाइदिन लगानी कर्ताहरुले आग्रह गरिरहेको बताए । धुलिखेलदेखि सिन्धुली बर्दीवाससम्म धेरै संख्यामा चार्जिङ स्टेशन बनेको बताए । चार्जिङ स्टेशनमा गरिएको लगानी पट्रोल पम्पमा गरिने लगानी भन्दा ठूलो हुने बताए । प्राधिकरणले चार्जिङ स्टेशनबाट नाफा कमाउन नभइ प्रोत्साहनका लागि लगानी गरिरहेको बताए । प्राधिकरणको प्रतियुनिट मूल्य ९ रुपैयाँ पर्ने भएपनि राति चार्ज गर्दा ५ रुपैयाँ ७५ पैसामै दिने गरेको जानकारी दिए । ‘शुरुमा हामीले प्रमोसनका लागि । वास्तवमा त्यो बेला कतै पनि चार्जिङ स्टेशन थिएन । हामीले प्रमोशनका लागि ५१ वटा फास्ट चार्जिङ स्टेशन, विद्युत प्राधिकरणले राखेको थियो । त्यसलाई थपेर देशभर विभिन्न ठाउँमा ६२ वटा बनायौँ । यो धुलिखेलदेखि सिन्धुली बर्दीवाससम्म छ । म एउटा आह्वान के गर्न चाहन्छु भने सबै लगानी कर्तालाई फास्ट चार्जिङ स्टेशनमा सबैले लगानी गर्नुपर्छ । यो लगानी अर्को ठूलो लगानी हो । यो पेट्रोल पम्प भन्दा ठूलो लगानी यो फास्ट चार्जिङ स्टेशनमा आउनुपर्छ । फास्ट चार्जिङ स्टेशनको लगानी भनेको मल्टी डाइरेक्शन लगानी हुन्छ । त्यो एउटा ठूलो चेन बिजनेस बन्छ । हाम्रो बेसिक प्राइज हामीले हाम्रो कस्ट भन्दा पनि कममा दिएका छौँ’, उनले भने । याडिया जि—६ मा ३ किलोवाटको मोटर र २.७३ किलोवाट आवरको ग्राफिन ब्याट्री छ । यसले सिंगल चार्जमा १५० किलोमिटर रेन्ज दिन्छ । यसलाई ६ देखि ७ घण्टामा फुल चार्ज गर्न सकिन्छ । फुल चार्ज हुँदा १५० किलोमिटर गुड्ने बताइएको छ । फ्रन्ट तथा रियर डिस्क ब्रेक उपलब्ध सो इलेक्ट्रिक स्कुटरको ग्राउण्ड क्लियरेन्स १७० एमएम छ । फराकिलो फ्लोर बोर्ड, अल एलईडी सेटअप, १२ इन्चको आल्मुनियम ह्विल, ३० लिटरको बुट स्पेस लगायतका विभिन्न विशेषता छन् । कम्पनीले ब्याट्री र मोटरमा २ वर्ष वा २० हजार किलोमिटर गुड्दा सम्मको वारेन्टी दिएको छ । याडिया जि—६ को मूल्य २ लाख ६० हजार रुपैयाँ तोकिएको छ ।
सर्वोत्तमको सेयर भाउ हजारमाथि, बुक बिल्डिङबाट किन्नेहरु पनि उच्च फाइदामा
काठमाडौं । सर्वोत्तम सिमेन्टको सेयर भाउ एक हजारमाथि पुगेको छ । दोश्रो बजारमा कारोबार शुरु भएदेखि निरन्तर सर्किट लागेको कम्पनीको सेयर बिहीबारको बजारमा एक हजार रुपैयाँमाथि किनबेच भएको हो । कम्पनीको सेयर कारोबारको सातौं दिन अर्थात बिहीबार पनि बजार खुल्नासाथ कम्पनीको सेयर मूल्य करिब १० प्रतिशतले बढेको हो । सो दिनको कारोबार बन्द हुँदा कम्पनीको सेयर मूल्य ९.९७ प्रतिशतले बढेर प्रतिकित्ता १०८२.७० रुपैयाँ पुगेको छ । जुन अघिल्लो कारोबारको तुलनामा प्रतिकित्ता ९८.१० रुपैयाँले बढी हो । कम्पनी गत चैत ६ गते दोश्रो बजारमा प्रवेश गरेको थियो । सो दिनको पहिलो कारोबार प्रतिकित्ता ५५६.०८ रुपैयाँलाई आधार मानेर भएको थियो । सो दिनमै कम्पनीको सेयर मूल्य १० प्रतिशतले बढेर प्रतिकित्ता ६११.६० रुपैयाँ पुगेको थियो । त्यसयता आजसम्म गरी कूल ७ दिन सेयर कारोबार भयो । यो अवधिमा कम्पनीको सेयर मूल्यमा दैनिक सकारात्मक सर्किट लागिरहेको छ । नेपालमै पहिलो पटक सर्वोत्तम सिमेन्टले बुक बिल्डिङ प्रक्रियाबाट सेयर बिक्रीमा राखेको हो । जसमा लगानी गर्ने सर्वसाधारण र संस्थापक दुबै लगानीकर्ताहरु फाइदामा देखिएका छन् । कम्पनीको सेयर मूल्यमा निरन्तर सर्किट लागेसँगै कम्पनीको सेयरमा लगानी गर्ने लगानीकर्ताहरु उच्च फाइदामा देखिएका हुन् । कम्पनीको सेयरमा सर्वसाधारणले प्रतिकित्ता ३६०.९० रुपैयाँको दरले लगानी गरेका थिए भने संस्थापक लगानीकर्ताले कम्पनीको प्रतिकित्ता सेयरको लागि न्यूनतम ४०१ रुपैयाँदेखि अधिकतम ६०१.५० रुपैयाँसम्म लगानी गरेका थिए । आजको दिनसम्ममा कम्पनीको सेयरमा लगानी गरेका सर्वसाधारण लगानीकर्तालाई प्रतिकित्ता ७२१.८ रुपैयाँको दरले फाइदा भएको छ । बिहीबारको बजारमा कम्पनीको सेयर कारोबार पनि सर्वाधिक भएको छ । एकैदिन सर्वोत्तमको १९ करोड २४ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । कम्पनीको मूल्य बढेसँगै बजार पुँजीकरण पनि स्वतः बढेको छ । बिहीबार कम्पनीको बजार पुँजीकरण ५० अर्ब ३४ करोड ५५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ ।
