प्राइम बैंकलाई ३ बराबर १ को अनुपातमा हकप्रद सेयर जारी गर्ने अनुमति
काठमाडौं, ६ साउन । प्राइम कमर्सियल बैंकले ३ बराबर १ को अनुपातमा हकप्रद सेयर जारी गर्न अनुमति पाएको छ । नेपाल धितोपत्र बोर्डले सो मात्रामा हकप्रद सेयर जारी गर्न बैंकलाई स्वीकृति दिएको हो । नेपाल राष्ट्र बैंकले “क” वर्गका बैंकहरुलाई ८ अर्ब रुपैयाँ चुक्ता पूँजी पु¥याउन निर्देशन जारी भए अनुसार बैंकले हकप्रद शेयर जारी गर्ने तथा बिभिन्न बित्तीय संस्थाहरुलाई गाभ्ने योजना अनुरुप उक्त बैंकको निर्णय पारित गरेको छ । यो हाल कायम रहेको शेयरको ३ बराबर १ को हकप्रद शेयर बिक्री गरे पश्चात बैंकको कुल चुक्ता पूँजी ४ अर्ब ९४ करोड रुपैयाँ पुग्ने बैंकद्धारा जारी विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । हाल बैंकको चुक्ता पूँजी ३ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ रहेको छ । बिहीबार बजारमा बैंकको सेयर मूल्य ८ सय १७ रुपैयाँमा किनबेच भएको छ ।
स्वच्छ प्रविधि मार्फत खानेपानीमा पहुँच र व्यवसायीक खेतीमा एनसेलको सहयोग
काठमाडौं, ६ असार । देशको अग्रणी मोबाईल सेवा प्रदायक एनसेलले स्याङ्जा जिल्लाका तीन गाउँलाई स्वच्छ प्रविधिमार्फत खानेपानीमा सजिलै पहुँच पुर्याउन र व्यावसायीक खेतीका लागि सहयोग प्रदान गरेको छ । यो सहयोगको कारणले गर्दा दैनिक घण्टौ लगाएर खानेपानी संकलन गर्नपर्ने वाध्यताबाट स्थानिय बिसिन्दा विशेषता महिलाले मुक्ति पाएका छन् र साथ साथै परिवारको आय आर्जनमा वृद्धि गर्न पनि ठूलो योगदान पुर्याएको छ । एनसेलले आफ्नो सामाजिक उत्तरदायित्व कार्यक्रम अन्र्तगत स्याङ्जाका एलादी, दिप्का र ठुलादी गाउँका ७५ घरपरिवारलाई जीवनस्तर उकास्न सहयोग गर्दै पानीको बहुउपयोगका लागि सुविधा प्रदान गरेको छ र स्थानिय बासिन्दालाई थोपा सिचाई मार्फत बढि मुल्य पर्ने तरकारी खेतीमा संलग्न भई अतिरिक्त आय आर्जन गर्ने अवसर प्रदान गरेको छ । यो सहगोग कार्यक्रम अन्र्तगत एनसेलले यी तीनै गाउँहरुमा तल खोलाबाट पानी तानेर माथि गाउँमा ल्याउन मिल्ने हाईड्रोलिक र्याम पम्प जडान गरिदिएको छ । यसका साथै गाउँको उच्च भागमा पानी ट्याङ्की निर्माण र सो ट्याङ्कीबाट पानी वितरण गर्न मिल्ने पुर्वाधारको निर्माणमा पनि सहयोग गरेको छ । हाईड्रोलिक र्याम पम्प एक स्वच्छ उर्जा प्रविधि हो जसको माध्यामबाट खोलामा बगेको पानीलाई हावा र पानीको प्रेसरबाट माथि ट्याङ्कीमा पठाईन्छ । स्याङ्जाका यी तीन गाउँहरु डाडाँमा अवस्थित छन् र विशेषत महिलाहरुलाई तल रहेको खोलाबाट दैनिक झण्डै पाँच घण्टा लगाएर खानेपानी बोक्न पर्ने अवस्था थियो । “हामी जस्ता महिलालाई सबै भन्दा ठूलो आवश्यकता भनेको पानी नै रहेछ । सरसफाई गर्न, बिरुवामा लगाउन पानी नै चाहिएको छ । प्रत्येक घरायसी काममा पानी नै चाहिन्छ,” दिप्काकी विष्णु माया क्षेत्रीले भनिन् । “पहिला मैले परम्परागत बाली लगाए र अब पानीको सुविधा पछि हामीले मौसमी र बेमौसमी तरकारीहरु लगाईरहेका छौ । हामी तरकारीहरु बेच्छौ र राख्छौ ।,” पानीको सुविधाबाट लाभ लिईरहेकी दिप्काकी सिता खारेले बताईन् । यो कार्यक्रम लागु हुनु पुर्व भरपर्दो पानीको स्रोत अभावका कारणले यी तीन गाउँका बासिन्दाहरुलाई निर्वाहमुखी कृषिमा भर पर्नुपर्ने अवस्था थियो र कम पोषण र सरसफाईका समस्याहरु पनि थिए । महिलाहरुलाई आय आर्जनका लागि उत्पादन मुलक गतिविधिमा संलग्न हुने धेरै कम अवसरहरु थियोे । अहिले, यी तीन गाउँका ७५ परिवारका ४२० मानिसहरु र एक प्राथमिक विद्यालयले पानीको सुविधाबाट लाभान्वित भएका छन् । यसले गर्दा उनीहरुले थोपा सिचाईबाट बढि मुल्य पर्ने तरकारीहरुको उत्पादन, फलफुलका बोट बिरुवामा सिचाई, गाईबस्तुलाई पानी लगायत घरायसी कामकाज र सरसफाई गर्न एकदम सजिलो भएको छ । “सम्बन्धित स्थानिय समुदायहरुनै यो परियोजनाको मालिक हुन्, उहाँहरुलाई व्यवसायीक खेती, लघु उघमको तालिम दिईएको छ र आफुले उत्पादन गरेको कृषि उपज बजारमा लैजानका लागि संबन्ध स्थापित गरिदिईएको छ । यो सम्पुर्ण प्रणालीको प्रभावकारी संचालनका लागि आवश्यक सबै सहयोग प्रदान गरिएको छ । समग्रमा भन्ने हो भने यो परियोजनाले गरिबी निवारणका लािग कसरी नयाँ प्रविधिको दिगो रुपमा अबलम्बन गर्न सकिन्छ भन्ने कुरा देखाउने उदेश्य लिएको छ ।,” एनसेलका कर्पोरेट संवाद विज्ञ मिलन शर्माले भने । यो कार्यक्रम नेपालमा एक नौलो प्रविधि अबलम्बन गरिएको कार्यक्रम पनि हो । संभवत देशमा नै पहिलो पटक पानी वितरण प्रणालीमा सिम मिटरिङ्ग प्रविधि लागु गरिएको छ । यो प्रणालीमा सिमकार्डको सहयोगबाट के कति पानी घरायसी प्रयोजन र सिचाईका लागि आपुर्ति भयो भन्ने तथ्याङ्क हेर्न सकिन्छ । पानी वितरकले प्रत्येक घरपरिवारमा कति पानी प्रयोग भएको छ अनुगमन गर्न सक्छ र त्यही अनुसार लाभकर्ता परिवारलेसंचालन तथा मर्मत संभारका लागि शुल्क तिर्न सक्छन् । “यो कार्यक्रमलाई दिगोपना प्रदान गर्न तीनै गाउँमा समुदायमा आधारित संस्था स्थापना गरिएका छन् जसले यो प्रविधि तथा प्रणलीको स्वामित्व ग्रहण गरेको र यसलाई निरन्तरता दिनेछ । समुदायका सदस्यहरुलाई यो हाईड्राम प्रविधि संचालन र निरन्तरताका बारेमा तालिम पनि प्रदान गरिएको छ र एक योग्य स्थानिय कम्पनीलाई कुनै पनि बेला आवश्यक प्राविधिक सहयोग प्रदान गर्नका लागि दक्ष बनाईएको छ ।,” रिन्युएबल वल्र्डका वरिष्ठ प्राविधिक प्रबन्धक बाबुराम पौडेलले भने । रिन्युएबल वल्र्ड यो कार्यक्रम संचालन गर्ने साझेदार संस्था हो । स्थानिय समुदायका सदस्यहरुलाई कसरी पानीको प्रगोग गरेर व्यवसायीक खेतीबाट फाईदा दिने भनेर तालिम लिएका छन् र कृषि उत्पादनहरु बेचेर आय आर्जन बढाउनका लागि बजारसंग सम्पर्क पनि स्थापित गरिएको छ । पानीको सुविधामा भएको सुधारबाट यी गाउँका घरपरिवारहरुले राम्रो पोषण पाउने र उत्पादनमा वृद्धिको कारणले गर्दा उनीहरुको परिवारको वार्षिक आय पनि २५ हजार रुपैयाँ भन्दा बढिले बढ्ने आशा गरिएको छ ।
हिमालयन ईन्टरप्राइजेजलाई पेट्रोलियम कारोबारको अनुमति
काठमाडौं, ६ साउन । निजी संस्था मार्फत नेपाली बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको विक्रि वितरणका लागि सीजी होल्डिङ्स अन्तर्गतको एक सदस्य कम्पनी हिमालयन ईन्टरप्राइजेज प्रालिलाई अनुमति प्रदान गरिएको छ । अनुमति अनुसार कम्पनीले अब नेपाली बजारमा पेट्रोल, डिजल र मट्टितेलको विक्रि वितरण गर्न पाउने छ । नेपाली बजारमा बढ्दो पेट्रोलियम पदार्थको मागलाई दृष्टिगत गर्दै सीजी होल्डिङ्स अहिले नेपाल आयल कर्पोरेशन लिमिटेड (एनओसी)सँग प्रतिस्पर्धात्मक मुल्य कायम गर्दै बजार माग अनुसार आपूर्ति पु¥याउन प्रयासरत रहेको बताइएको छ । समग्र देश विकासका लागि उर्जा अपरिहार्य रहेको बताउँदै नेपाली बजारमा निरन्तर विद्यमान पेट्रोलियम पदार्थको संकट समाधानमा उल्लेख्य सहयोग पुग्ने सोचका साथ सीजी होल्डिङ्सका अध्यक्ष तथा प्रबन्ध निर्देशक अरुण चौधरीले आफु यस नयाँ उद्यमका लागि निकै उत्सुक रहेको बताएका छन् । “उपभोक्तालाई पेट्रोलियम पदार्थको सहज उपलब्धता र उत्कृष्ट गुणस्तरमा एकरुपताका लागि हिमालयन ईन्टरप्राइजेज प्रालि सधै प्रतिबद्ध रहेको छ”उनले भने ।
उपत्यकाका तीन जिल्लामा शुक्रबारदेखि सर्भेक्षण सुरु
काठमाडौं, ६ साउन । काठमाडौं उपत्यकाका तीन जिल्लामा शुक्रबारदेखि भूकम्पपीडितको वास्तविक लगत लिन सर्भेक्षण सुरु हुने भएको छ । केन्द्रीय तथ्याङ्क विभागका निर्देशक ढुण्डीराज लामिछानेले काठमाडौँमा एक महानगरपालिकासहित ११, भक्तपुरमा छ, ललितपुरमा पाँच नगरपालिका तथा १९ गाविसका भूकम्पपीडितको सर्भेक्षण गर्न कम्तीमा पनि डेढ महिना लाग्ने जानकारी दिए । सर्भेक्षण सकी विभागले राष्ट्रिय पुनःनिर्माण प्राधिकरणलाई प्रतिवेदन दिएपछि छानबिन गरी अन्तिम नामावली प्रकाशन गरेर पीडितलाई अनुदान वितरण प्रक्रिया सुरु हुने बताइएको छ । विभागले यसअघि उपत्यका बाहिरका अति प्रभावित सिन्धुपाल्चोक, दोलखा, रामेछाप, ओखलढुङ्गा, सिन्धुली, काभ्रेपलाञ्चोक, मकवानपुर, गोरखा, धादिङ, रसुवा र नुवाकोटाम सर्भेक्षण गरी प्राधिकरणलाई बुझाएको प्रतिवेदनका आधारमा सम्झौता गरी पहिलो किस्ताको अनुदान वितरण प्रक्रिया सुरु भएको छ । रासस
त्रिवि सेवा आयोगको अध्यक्षमा शर्मा
चैतन्य शर्मा काठमाडौं, ६ साउन । त्रिभुवन विश्वविद्यालय सेवा आयोगको रिक्त अध्यक्ष पदमा चैतन्य शर्मा नियुक्त भएका छन् । प्रधानमन्त्री एवम् विश्वविद्यालयका कुलपति केपी शर्मा ओलीले सिफारिस समितिको सिफारिसबमोजिम तीन वर्षका लागि उनलाई आज नियुक्त गरेका हुन् । यसअघिका अध्यक्ष प्रा डा ईश्वरचन्द्र दत्तको कार्यकाल सकिएपछि त्रिविका रसायनशास्त्रका पूर्व सहप्राध्यापक तथा पूर्व उपनियन्त्रक शर्मालाई नियुक्त गरिएको हो । विघटित उच्चमाध्यमिक शिक्षा परिषद्का उपाध्यक्ष शर्मा मदन भण्डारी मेमोरियल कलेजका पूर्व क्याम्पस प्रमुख पनि हुन् । शिक्षामन्त्रीको अध्यक्षतामा रहने समितिले सो पदमा नियुक्तिका लागि सिफारिस गर्ने व्यवस्था छ । रासस
नेप्से परिसूचक दोहोरो अंकले बृद्धि, इन्स्योरेन्स समूह १२५ अंकले उकालो
काठमाडौं, ६ साउन । बिहीबार नेप्से परिसूचक ११ दशमलब ९९ अंकले १७९८ अंकमा पुगेको छ । सो दिन १४१ कम्पनीको ३१ लाख ५४ हजार कित्ता सेयर एक अर्ब ४८ करोड ६९ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । सो दिन हाइड्रोपावरको समूह बाहेक अन्य बाँकी समूहको परिसूचक उकालो लागेका छन् । सबैभन्दा बढी इन्स्योरेन्स समूहको परिसूचक १२५ अंकले बढेको छ । उत्पादनमूलक, विकास बैंक, होटल र बैंकिङ समूहको परिसूचक क्रमशः ६९, २१, ११ र ५ अंकले बृद्धि भएका छन् । त्यस्तै हाइड्रोपावर समूहको परिसूचक करिब १० अंकले ओरालो लागेको छ । बिहीबार ७ वटा कम्पनीको सेयर मूल्य करिब १० प्रतिशतले बढेको छ । बोटलर्स नेपाल(तराई), राप्ती भेरी विकास बैंक, किसान माइक्रोफाइनान्स वित्तिय संस्था, नेपाल कम्यूनिटी डेभलपमेन्ट बैंक, कर्नाली डेभलपमेन्ट बैंक, कैलाश विकास बैंक र कन्काइ विकास बैंकको सेयर मूल्य करिब १० प्रतिशतले बढेको छ । कालिका माइक्रोक्रेडिट डेभलपमेन्ट बैंकका लगानीकर्ताले सबैभन्दा बढी १० प्रतिशत गुमाएका छन् ।
संसद बैठक शुक्रबार १ बजेसम्मका लागि स्थगित
काठमाडौं, ६ साउन । व्यवस्थापिका संसदको बैठक शुक्रबार दिनको १ बजेसम्मका लागि स्थगित भएको छ । सरकार विरुद्धको अविश्वास प्रस्तावमाथीको छलफल अघि बढाउने वा बजेट पारित गर्ने भन्ने विवाद नटुंगीएपछि संसद बैठक शुक्रबारसम्मका लागि स्थगित भएको हो । बिहिबार दिउँसो १ बजेका लागि डाकिएको बैठक २ बजेसम्मका लागि स्थगित भएको थियो । बिहानैदेखि काँग्रेस, एमाले र माओवादी केन्द्रबिच भएको छलफलले कुनै निष्कर्ष निकाल्न नसकेपछि बैठक शुक्रबारसम्मका लागि स्थगित गरिएको एमाले सांसद रामकुमार भट्टराईले विकासन्युजलाई जानकारी दिए । पहिले बजेट पास गरेर अविश्वासको प्रस्ताव अघि बढाउनबारे शिर्ष नेताहरु सहमति नजिक पुगेको दावी समेत गरे । काँग्रेस र माओवादी केन्द्रले पहिले अविश्वासको प्रस्ताव अघि बढाउनु पर्ने अडान लिएका छन भने एमालेले बजेट पास नभए संसद अवरुद्ध गर्ने घोषणा गर्दै आएको छ ।
‘कम्पनीको नामै थाहा नहुनेले पनि सेयर किनिरहेका छन्’
काठमाडौं, ६ असार । ‘लालीगुराँस बीमा कम्पनीको सेयर किनिदिनुस भन्दै एक जना नयाँ मान्छे आए । हामीले त्यस्तो कम्पनी नै छैन भन्यौं । किन नहुनु भन्दै उनले जिद्दी गरे । त्यसपछि बुझ्दा त उनले गुराँस लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीको सेयर किनिदिनुस भनेका पो रहेछन् ।’ यो भनाइ ब्रोकर एसोसिएसनका पूर्व अध्यक्ष नरेन्द्र सिजापतिको हो । उनको भनाइले बजारमा अहिले कस्ता मान्छेले सेयर खरिद विक्री गरिरहेका छन् भन्ने छर्लङ्ग पार्छ । अहिले बजारमा पुराना लगानीकर्ता नभएको र नयाँ लगानीकर्ता मात्रै रहेको भन्ने हल्ला पनि चलिरहेको छ । पूर्वअध्यक्ष सिजापति यो हल्लासँग सहमत छन् । ‘बजारबाट पुराना लगानीकर्ता वाहिरिदै गरेको र नयाँ लगानीकर्ता थपिदै गरेको अवस्थालाई हामीले बजार घट्ने संकेतका रुपमा बुझ्ने गथ्र्यौं, अहिले सेयरसम्बन्धि केही जानकारी नै नभएका र सेयर किनेपछि मालामाल भइन्छ भन्ने मात्रै जानेकाहरु बजारमा अधिक छन्,’ सिजापति भन्छन् । नेपाल धितोपत्र बोर्डले सेयर बजारमा श्रोत नखुलेको तथा अबैध धन लगानी भएको आंशका गर्र्दै असार ३० गते छानविन समिती बनायो । ‘हालको कारोबार संख्या र रकमको वृद्धिलाई हेर्दा धितोपत्र बजारमा समेत स्रोत नखुलेको रकम पनि प्रशस्त लगानी भएको आशंकालाई दृष्टिगत गरी सम्पत्ति शुद्धीकरण सम्बन्धी विषयमा तथा धितोपत्र दलालले ग्राहकसँग गरेको कारोबार मोडालिटी सम्बन्धमा अध्ययनतथा छानविन गर्न समिति गठन गरिएको छ,’ बोर्डले भनेको थियो । असार ३० गते नै नेपाल राष्ट्र बैंकले जारी गरेको आर्थिक वर्ष २०७३÷७४ को मौद्रिक नीतिले मार्जिन ल्याण्डिङलाई १० प्रतिशतले घटाएर ५० प्रतिशतमा सिमित गरायो । त्यस अघि ६० प्रतिशतसम्म मार्जिन ल्याण्डिङ गर्न पाउने व्यवस्था थियो । यसले सेयर बजारमा नकारात्मक प्रभाव पार्ने अनुमान गरिएको थियो । तर यसो भएन । बजार बढिरहेको छ । सत्ता परिवर्तनको राजनीतिक सरगर्मीले सिंगो मुलुक नै तातेको छ । सरकार परिवर्तन हुने समयमा राजनीतिक अन्योललाई कारण देखाउदै बजार घट्ने गरेका विगतको अनुभव छ । तर यसपाली यस्तो भएन । १० बर्षसम्म सशस्त्र विद्रोह गरेको ‘अर्थाेडक्स कम्युनिष्ट’ पार्टीका नेता प्रचण्डले नयाँ सरकारको नेतृत्व गर्ने चर्चा चलिरहदा पनि बजार बढिरहेको छ । यी तीन वटै परिदृश्ष्यले सेयर बजार घट्नु पर्ने सम्भावना औल्याउँछ । तर बजार भने उकालो चढि नै रहेको छ । त्यसो त नेप्से परिसूचक १ हजार ५ सय नाघेपछि नै ठूला लगानीकर्ता बाहिरिसकेको दावी गर्नेहरु पनि धेरै छन् । ‘परिसूचक १हजार ५ सयको हाराहारीमा पुग्नेविवित्तिकै ठूला लगानीकर्ताले सुरक्षित अवतरण गरिसकेका छन्’, एक लगानी कर्ताले भने । उनले अहिले बजार बढाउन ब्रोकर कम्पनीहरुले नै चलखेल गरेको आरोप समेत लगाए । धितोपत्र बोर्डले छानबिन गरेको खण्डमा धेरै ब्रोकर कम्पनी फस्ने उनको दावी छ । ‘अहिलेका ठूला लगानीकर्ता ब्रोकर नै हुन, बोर्डले छानिबिन गरोस्, धेरै ब्रोकर फस्नेछन’, ती लगानीकर्ताले भने । नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) का सह प्रवक्ता मुराहरी पराजुली ठूला लगानीकर्ता बाहिरिएको तर्क अस्विकार गर्छन् । ब्रोकर कम्पनीकै बलबुँताले मात्रै यसरी सेयर बजार बढ्नै नसक्ने दावी पनि उनले गरे । ‘बजारबाट ठुला लगानी कर्ता बाहिरिए भन्ने तर्क गलत छ, अर्काे कुरा ब्रोकर कम्पनीकै बलबुँताले मात्रै पनि बजार थेगिने अवस्था छैन’, सहप्रवक्ता पराजुलीले भने । सेयर बजार विश्लेषक रविन्द्र भट्टराई पनि सेयर बजारको वृद्धिमा अनावश्यक चलखेल नरहेको बताउँछन् । बजारबाट ठूला लगानीकर्ता बाहिरिएको तर्कमा उनले पनि दम नरहेको बताए । सेयर बजारको लगानी चक्रिय प्रणालीमा हुने भएकाले लगानीकर्ता बाहिरिने तर्कमा सत्यता नभएको भट्टराईको तर्क छ । कुन कम्पनीको सेयर, किन खरिद गर्ने भन्ने सामान्य ज्ञान समेत नभएका लगानीकर्ता पनि बजार प्रवेश गरेकोले अहिले भिडले बजार संचालन गरेको ब्रोकरको अनुमान छ । ‘दैनिक अर्बभन्दा माथिको कारोवार भइरहेको छ, यो वास्तविक कारोवार हो, अहिले सेयर बजारमा जनसागर उर्लिएको अवस्था छ,’ अर्का एक ब्रोकरले भने । नेप्सेका सहप्रवक्ता मुराहरी पराजुलीले लगानी कर्ताको संख्या बढेर १५ लाख पुग्नु र ठुला लगानीकर्ता समेत सक्रिय हुनुले सेयर बजार बढेको बताउँछन् । त्यसो त लगानीको उचित क्षेत्र फेला नपरेपछि ठुला औद्याोगीक घरानाहरुले समेत सेयर बजारमा लगानी गरिरहेका आँकलन गरिएको छ ।
