काठमाडौं । जेपी मोर्गन चेसका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जेमी डिमनले वर्तमान वित्तीय बजारको दिशाबारे गम्भीर टिप्पणी गर्दै यसलाई २००८ को वित्तीय संकटअघिको समयसँग तुलना गरेका छन् ।
डिमनका अनुसार अहिलेका अवस्था निकै परिचित र जोखिमपूर्ण देखिन्छन् । हालै एक कार्यक्रममा उनले व्यापक आशावाद र सजिलो नाफाको चित्र देखिएको बताए, जसले गहिरा संरचनात्मक जोखिमहरू ढाक्न सक्ने संकेत गर्छ ।
डिमनले आजको लगानी वातावरणलाई विश्वव्यापी वित्तीय मन्दीअघिका वर्षहरूसँग तुलना गरे । उनका अनुसार त्यतिबेला बजारमा तीव्र उछाल थियो र नाफा सजिलै कमाइन्थ्यो । उनले ‘अजेय हुने’ भावना फेरि बढ्दै गएको जस्तो देखिएको बताए ।
सीएनएनका अनुसार डिमनले भने, ‘उठ्दो लहरले सबै डुंगालाई माथि उठाउँछ । सबैले धेरै पैसा कमाइरहेका थिए‘ यो अवस्था सबैका लागि कहिलेसम्म राम्रो रहला, थाहा छैन ।’
२००५–२००७ को अवधिसँग गरिएको तुलना लगानीकर्ताहरूले राम्रो अवस्था कति छिटो बदलिन सक्छ भन्ने जोखिमलाई कम आँकलन गरिरहेका हुन सक्ने चिन्ता झल्काउँछ । बजार लगातार उकालो लाग्दा जोखिमहरू प्रायः पृष्ठभूमिमा धकेलिन्छन् जबसम्म ती सतहमा आउँदैनन् ।
डिमनले कुनै विशेष कम्पनीको नाम लिएनन् तर उनले छोटो अवधिको फाइदाका लागि गरिने लापरवाह रणनीतिहरूको आलोचना गरे । उनका अनुसार केही खेलाडीहरू बजारमा जितिरहेको देखाउन असामान्य रणनीति अपनाइरहेका छन् ।
जेपी मोर्गनका प्रमुखले भू–राजनीतिक घटनाक्रम, ट्यारिफ र तीव्र प्राविधिक परिवर्तनका कारण उत्पन्न अस्थिरताबीच केही संस्थाहरू नाफा जोगाउन आक्रामक दाउ खेलिरहेका हुन सक्ने बताए । यस्तो वातावरणमा देखिने लाभदायक व्यवहार अवस्था बदलिँदा टिकाउ नहुन सक्ने उनले संकेत गरे ।
डिमनले आफ्नो चिन्ता बढ्दो रहेको स्वीकारे । उनले भने, ‘मन्दी अन्ततः आउने नै छ, तर यसको ठोस कारण अझै स्पष्ट छैन ।’
सम्पत्तिको उच्च मूल्याङ्कनले भरोसा दिनुभन्दा उल्टै बेचैनी बढाउने उनको धारणा छ, किनकि भावनामा परिवर्तन आउँदा उच्च मूल्याङ्कनले नतिजालाई झन् तीव्र बनाउन सक्छ ।
परम्परागत बजार जोखिमबाहेक डिमनले कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) को परिवर्तनकारी प्रभावतर्फ पनि ध्यानाकर्षण गरे । उनले अघिल्लो संकटका बेला स्थिर ठानिएका उद्योगहरू जस्तै अखबार, युटिलिटी र टेलिकमसमेत धरमराएको स्मरण गरे । उनले भने, ‘यसपटक एआईका कारण सफ्टवेयर क्षेत्र हुन सक्छ, यसको तल टेक्टोनिक प्लेटहरू सरिरहे झैं छन्, जसले उद्योगलाई चुनौती दिइरहेको छ ।’
एआई क्षेत्रमा सम्भावित अवरोधबारेको चिन्ताले विश्वव्यापी प्रविधि सेयरहरूमा पहिले नै असर देखिएको छ ।
